Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. B. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z [...] października 2019 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia jej skargi na działanie Dyrektora Przedszkola nr [...], dotyczące rozpatrzenia wniosków o odwołanie w trybie natychmiastowym z pełnionych funkcji trzech członków Rady Rodziców Przedszkola nr [...].
Jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, skarżona uchwała została wydana na podstawie art. 237 § 1 i 3 K.p.a., a więc przepisów regulujących postępowanie skargowe, znajdujących się w Dziale VIII K.p.a. Wskazując na treść art. 227 i art. 238 § 1 K.p.a., Sąd uznał, że określony w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – zwanej dalej P.p.s.a.) katalog aktów lub czynności organów administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd tzw. skarg powszechnych, składanych w trybie art. 227 K.p.a. i odpowiedzi na nie udzielanych. W tej sytuacji oczywistym jest, że w sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z brzmienia art. 3 § 2 P.p.s.a., albowiem postępowanie to nie jest zakończone jednym z aktów, o którym mowa w powołanym przepisie.
Stanowisko to znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. I chociaż załatwienie skargi przez radę dzielnicy polega na wydaniu uchwały, a uchwały organów przedstawicielskich samorządu terytorialnego mogą, generalnie być zaskarżane do sądu administracyjnego, to jednak uznanie skargi do sądu administracyjnego za dopuszczalną tylko z tego powodu, iż zawiadomienie przybrało postać uchwały, powodowałoby nierówność prawną podmiotów, której uzasadnienia nie ma w przepisach prawa: wnoszących skargi, w których właściwe są rady gmin, czy też rady powiatów oraz wnoszących skargi powszechne w innych sprawach, ponieważ tym, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu administracyjnego nie służyłaby na czynność informującą o sposobie załatwienia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sprawa niniejsza nie należy do kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji spowodowało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od całości powyższego postanowienia złożyła S. B., zarzucając mi naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, polegające na pominięciu argumentacji skarżącej dotyczącej braku rozpoznania skargi z 18 czerwca 2019 r. złożonych przez skarżącą do Rady Dzielnicy [...],
- 2. art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do dokonania kontroli uchwały Rady Dzielnicy [...] z [...] października 2019 r. nr [...] z powodu braku dopuszczalnej drogi administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie "zaskarżonego wyroku w całości" i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na wady proceduralne przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, konkludując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest władny do uchylenia uchwał wydanych przez organy samorządu terytorialnego, jeśli nastąpiło naruszenie prawa w postaci wadliwego zastosowania procedur.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Rada Dzielnicy [...], wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tej ustawy, podzielić należało przedstawiony w skarżonym postanowieniu pogląd, że zaskarżona uchwała nie dotyczy żadnej z kategorii form działalności administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 oraz § 2a i § 3 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem przyjął, że stanowi ona odpowiedź na skargę złożoną w trybie unormowanym przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11 oraz postanowienia NSA z: 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09, 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 26/07 – orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.gov.pl). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, które jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną.
Stosownie do art. 237 § 3 K.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 K.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego.
Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1899/15). Prawidłowo przyjął również Sąd pierwszej instancji, że bez znaczenia pozostaje to, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Dzielnicy, bowiem uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 K.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania (por. postanowienia NSA z 14 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2091/16 i 13 października 2020 r. sygn. akt I OSK 127/20).
Z przyczyn powyżej wskazanych jako niezasadne należało uznać postawione w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. (zarzut 1) oraz art. 3 § 1 (zarzut 2). Natomiast argumentacja nawiązująca do wad proceduralnych, jakie w ocenie skarżącej miała dopuścić się Rada Dzielnicy, podejmując przedmiotową uchwałę, z uwagi na niedopuszczalność skargi nie mogła być przedmiotem oceny sądu administracyjnego.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy stwierdzić, że w świetle art. 203 i art. 204 P.p.s.a. brak jest podstaw do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie, gdyż powołane przepisy odnoszą się tylko do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 23).