Uzasadnienie
W piśmie z 18 sierpnia 2022 r. Marszałek Województwa S. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Prezydentem Miasta S. (dalej "Prezydent") przez wskazanie Prezydenta jako właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów.
W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że Prezydent pismem z 10.03.2020 r. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Marszałkowi wniosek z 04.03.2020 r., który został złożony przez M.J. prowadzącego działalność gospodarczą w K. przy ul. K. pod nazwą [...]. Wniosek dotyczył zmiany zezwolenia na zbieranie odpadów na terenie nieruchomości zlokalizowanej w S. przy ul. M., udzielonego decyzją nr 13/2018 Prezydenta z 12.09.2018 r., znak: EGO.6233.3473.07.2018. Wniosek ten złożony został w trybie art. 14 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 1592), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 poz. 1579).
Jako podstawę przekazania sprawy według właściwości, Prezydent wskazał przepis art. 41 ust. 3 pkt 1 lit d ustawy o odpadach, gdzie organem właściwym jest marszałek województwa m.in. gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. A ponieważ we wniosku o zmianę zezwolenia wskazano tę masę na poziomie 4900 Mg rocznie, Prezydent utracił w swojej ocenie kompetencję do załatwienia tej sprawy.
Marszałek wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o przeprowadzenie kontroli miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska, a pismem z 25.02.2021 r. (nr pisma: OS-GO.KW- 00241/21) Marszałek wystąpił do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. o przeprowadzenie kontroli przedmiotowego obiektu - miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony przeciwpożarowej oraz w zakresie zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w operacie przeciwpożarowym, a także w postanowieniu Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z 30.09.2019 r.
Pismem z 2.02.2022 r. M.J. zwrócił się z wyjaśnieniem, że w złożonym przez siebie wniosku maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku wynosi 2 527 Mg/rok, a podanych w kolumnie tabeli 1 wniosku maksymalnych mas poszczególnych rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w okresie roku, nie należy sumować. Wnioskodawca jednoznacznie oświadczył, że maksymalna masa wszystkich zbieranych rodzajów odpadów nie przekroczy 2 527 Mg/rok, a tym samym nie przekroczy 3 000 Mg/rok.
W ocenie Marszałka nie jest on zatem właściwy w sprawie wniosku dotyczącego dostosowania decyzji Prezydenta z 12.09.2018 r., nr 13/2018 udzielającej [...], zezwolenia na zbieranie odpadów na terenie nieruchomości zlokalizowanej w S. przy ul. M., do zapisów art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.), gdyż jedyna przesłanka jego właściwości w tym przypadku - art. 41 ust. 1 pkt 1 lit. d nie zachodzi - maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku nie przekracza 3000 Mg w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem Marszałka, zastosowanie w tym przypadku winien znaleźć art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, który stanowi, że organem właściwym w tej sprawie jest starosta (tu: prezydent miasta na prawach powiatu, czyli Prezydent).
W odpowiedzi na wniosek Prezydent wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że na podstawie przedmiotowego wniosku Marszałek wszczął postępowanie administracyjne, w trakcie którego pismem z 02.02.2022 r. wnioskodawca złożył wyjaśnienia do wniosku, informując organ prowadzący postępowanie, że łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku wynosi jednak 2 572 Mg/rok, a podanych w kolumnie (nie podano w której) tabeli 1 wniosku maksymalnych mas poszczególnych rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w okresie roku nie należy sumować.
W ocenie Prezydenta, kwestia czy wykazane we wniosku odpady w tabeli 1 w poszczególnych kolumnach należy sumować czy też nie należy do kompetencji organu prowadzącego postępowanie. Do dnia złożenia w dniu 02.02.2022 r. wyjaśnień przez wnioskodawcę prowadzący przedmiotowe postępowanie Marszałek nie miał wątpliwości co do maksymalnej łącznej masy wszystkich rodzajów odpadów, które mogą być magazynowane w okresie roku co przedstawia kolumna 5 tabeli nr 1.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie.
Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg, c) dla instalacji komunalnych, d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.
W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach).
W tym kontekście podnieść należy, że organy powinny mieć przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który wniósł o zmianę zezwolenia na zbieranie odpadów. Marszałek prawidłowo stwierdził, że art. 41 ust. 3 pkt 1 nie ma zastosowania w tej sprawie, ponieważ zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawcy ilość odpadów zbieranych w ciągu roku nie przekroczy 3000 Mg. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47 oraz postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z 18 maja 2021 r., sygn. akt III OW 39/21 i z 10 maja 2022 r., sygn. akt III OW 176/21). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który ubiega się o zmianę decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów w zakreślonych przez siebie granicach.
W tej sprawie oznacza to, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta S. stosownie do art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach.
Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.