Uzasadnienie
Pismem z 23 lipca 2021 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Prezydenta Miasta Poznania jako organu właściwego w sprawie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w węźle betoniarskim.
W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa Wielkopolskiego wyjaśnił, że pismem z 3 marca 2022 r. A. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: wnioskodawca) złożyło do Prezydenta Miasta Poznania wniosek o zmianę decyzji tego organu z [...] lipca 2014 r. udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w węźle betoniarskim. Na terenie zakładu w Poznaniu wnioskodawca eksploatuje instalację do wytwarzania betonu, tj. węzeł betoniarski o wydajności 60 m3/h i 80 000 m3/rok. Instalacja do produkcji betonu objęta wnioskiem została zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym stanowi § 3 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839).
W aktualnym stanie prawnym węzeł betoniarski, w którym zachodzi również przetwarzanie odpadów, nie stanowi przedsięwzięcia wymienionego w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. Prezydent Miasta Poznania zakwalifikował jednak przedmiotową instalację jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym stanowi § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r., a więc jako instalację do przetwarzania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach).W związku z tym Prezydent Miasta Poznania przekazał sprawę Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego.
Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez Prezydenta Miasta Poznania. Wyjaśnił, że przetwarzanie odpadów zachodzi w jednej instalacji, ukierunkowanej na produkcję betonu i stanowi element procesu produkcyjnego, będącego jedynym przedmiotem działalności wnioskodawcy. Brak jest więc przesłanek do zakwalifikowania prowadzonej działalności jako instalacji do przetwarzania odpadów w ilości powyżej 10 Mg/dobę (§ 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia z 10 września 2019 r.).
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent Miasta Poznania wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Wielkopolskiego jako organu właściwego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
W tej sprawie wnioskodawca wystąpił o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.). Przepis ten nakłada na podmioty mające stosowane zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zmianę tych decyzji do właściwego organu, w celu dostosowania ich do obecnie obowiązujących wymagań prawnych.
Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach, marszałek województwa jest organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma okoliczność, że wniosek spółki dotyczy zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów. "Efektem końcowym" działalności spółki w tym zakresie ma być wytworzenie betonu, co jednak nie zmienia okoliczności, że spółka przetwarza odpady na podstawie stosownego zezwolenia w ilości uzasadniającej kwalifikację przedsięwzięcia na podstawie § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. Nie jest również kwestionowane, że odpady stanowią jeden z substratów niezbędnych do powstania betonu. O kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko decyduje w tym przypadku okoliczność, że instalacja może przyjąć odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t. Powyższe oznacza, że organem właściwym w tej sprawie będzie Marszałek Województwa Wielkopolskiego, na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach.
Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OW 95/21. Jednocześnie zauważyć należy, że powołane przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach II OW 49/20, II OW 52/20 i II OW 70/21 zostały wydane na gruncie odmiennych stanów faktycznych i prawnych i nie mogły mieć zastosowania w tej sprawie.
Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.