Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SAB/Ol 63/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę H. N. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [..] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z 5 sierpnia 2020 r., przesłanym w formie dokumentu elektronicznego, skarżąca poinformowała Burmistrza Miasta i Gminy [..] o wniesieniu "pozwu" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Do pisma załączyła m.in. "UMiG [..] Pozew do WSA Olsztyn, Dnia 5.08.2020r..odt", dotyczący udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca podpisem elektronicznym opatrzyła wyłącznie dokument elektroniczny zatytułowany "Zawiadomienie o wniesieniu pozwu do WSA w Olsztynie", a załączniki w postaci m.in. "pozwu" i wniosku o udzielenie informacji publicznej takim podpisem nie zostały opatrzone.
Wobec powyższego zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Olsztynie z 16 września 2020 r. wezwano Skarżącą, drogą elektroniczną, do nadesłania do Sądu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, skargi podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Poinformowano jednocześnie Skarżącą, że skarga, którą strona skarżąca przesłała drogą elektroniczną do organu nie została podpisana podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Prawidłowo podpisem elektronicznym zostało podpisane tylko pismo przewodnie kierowane do organu, z treści którego wynika, że do pisma została dołączona skarga w postaci pliku z rozszerzeniem odt. Zarządzeniem z tego samego dnia strona wezwana została do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe zostało odebrane przez Skarżącą 17 września 2020 r. W piśmie z 17 września 2020 r., zatytułowanym "Zawiadomienie", Skarżąca poinformowała, że nie podtrzymuje w całości skargi na Wójta Gminy L., odstępuje od wniosku o "wydanie wyroku ze szczególnym naruszeniem prawa" i podtrzymuje pozew odnośnie do udostępnienia informacji w zakresie wymienionych w tym piśmie punktów. Dnia 18 września 2020 r. Skarżąca uiściła wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Sąd stwierdził, że stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Stosownie do art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skarżąca wniosła skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego zatytułowanego "Zawiadomienie".
W związku z tym, że podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim do właściwej skargi, Sąd wezwał Skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych tej skargi przez jej podpisanie (elektronicznie, wskazując rodzaje tego podpisu przewidziane prawem), pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwania przesłane Skarżącej na podany przez nią adres elektroniczny zostały doręczone w dniu 17 września 2020 r. Termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upłynął w dniu 24 września 2020 r. W zakreślonym terminie Skarżąca jedynie uiściła wpis od skargi, natomiast nie uzupełniła braku formalnego skargi przez opatrzenie jej właściwym podpisem, o którym mowa w art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu.
Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca, wnosząc o "uznanie jej nieuwagi, że nie przesłała niezbędnych pism do Sądu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
W niniejszej sprawie, skarżąca wniosła skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego zatytułowanego "Zawiadomienie o wniesieniu pozwu do WSA w Olsztynie". Podpis elektroniczny został złożony przez skarżącą wyłącznie pod pismem przewodnim, zaś sama skarga podpisem tym nie została opatrzona. W tej sytuacji Sąd I instancji wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez jej podpisanie oraz – dodatkowo – do uzupełnienia jej braku fiskalnego przez uiszczenie wpisu od skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżąca uiściła wpis, jednakże nie uzupełniła braku formalnego skargi w postaci jej podpisania.
Należy podkreślić, że pismem w sprawie sądowoadministracyjnej jest zarówno pismo przewodnie, jak i skarga. Ze względu zaś na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. nie można przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, tj. w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem dokumentu. Ustawodawca w art. 46 p.p.s.a. rozróżnił podpisywanie dwóch elementów korespondencji elektronicznej: podpisywanie pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (§ 2a) oraz podpisywanie załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b), których dotyczą zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, w tym skargi stanowiącej załącznik do dokumentu, akceptując tym samym poglądy wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt I OZ 814/20, z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 884/20, z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt I OZ 937/20, I OZ 938/20, I OZ 939/20, I OZ 940/20 i I OZ 987/20, z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt I OZ 1031/20, I OZ 1032/20, I OZ 1033/20 i I OZ 1034/20, z dnia 11 grudnia 2020 r. sygn. akt I OZ 1000/20, I OZ 1003/20, I OZ 1014/20, I OZ 1015/20 i I OZ 1022/20 oraz z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OZ 1048/20 i I OZ 1061/20.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądów wyrażonych w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. akt II OZ 275/20, z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FZ 76/20, z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II OZ 747/20 oraz z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt I OZ 815/20 i I OZ 816/20 i przywołanej w tych uzasadnieniach argumentacji dotyczącej zasad korzystania ze środków komunikacji elektronicznej.
W realiach niniejszej sprawy oznaczało to, że skarżąca, mimo wezwania, nie uzupełniła braku formalnego skargi, w związku z czym Sąd zasadnie skargę odrzucił.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.