Postanowienie NSA z 15 października 2024 r., III OZ 375/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2894/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skarg K. N. oraz L. N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 11 października 2023 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak przewodnicząca, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2894/23, odmówił K. N. oraz L. N. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z ich skarg na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 11 października 2023 r., znak: [...], w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie podnieśli argumentów, które mogłyby przemawiać za wstrzymaniem zaskarżonego aktu administracyjnego, np. odnoszącego się do kwestii finansowych. Nie przedstawili bowiem dokumentów potwierdzających osiągane dochody oraz ponoszone wydatki. Ogólnikowe stwierdzenia przedstawione w uzasadnieniu wniosków, uniemożliwiały przeprowadzenie analizy, czy wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.

Nadto, przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych niewątpliwie pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe – na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", Sąd Wojewódzki postanowił jak w sentencji.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł K. N. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie:

• art. 61 § 3 P.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z siedzibą w Warszawie - co do K. N., w sytuacji gdy z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że K. N. nie prowadził działalności w zakresie zbierania odpadów;
• art. 61 § 3 P.p.s.a. na skutek nieuwzględnienia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi szkodę znacznych rozmiarów oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki na skutek naruszenia płynności finansowej skarżącego, która w skutkach może doprowadzić do upadku prowadzonej działalności
• art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 166 P.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i nie oparcie zaskarżonego postanowienia na całości materiału dowodowego w sprawie i ograniczenie oceny sytuacji wyłącznie do informacji zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
• nieuwzględnienie, że skarżący nie odpowiada za zgromadzone - w okresie objętym kontrolą odpady - a zebrany w sprawie materiał dowodowy (zdjęcia, decyzje, pisma, wyrok) jednoznacznie wskazuje, że to L. N. prowadziła nielegalnie działalność w zakresie zbierania odpadów, a na skutek braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, to K. N. poniesie konsekwencje jej postępowania;
• nieuwzględnienie, że w świetle wyrażonego poglądu orzecznictwa, Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności - z urzędu winien uwzględnić okoliczności sprawy i nie może pomijać materiałów zebranych w sprawie i orzekać w oderwaniu od nich, gdyż stanowi to naruszenie obowiązku rzetelnego rozpoznania danej sprawy zgodnie z wymogami prawa (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. II FZ 330/11; z dnia 15 września 2010 r., sygn. II FZ 417/10; z dnia 14 września 2010 r., I GZ 303/10)

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 marca 2020 r. nr [...]; w punkcie 2 zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego K. N. kwotę 7417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; w punkcie 3 zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej L. N. kwotę 7417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Skarga ta nie została do czasu wydania niniejszego postanowienia rozpoznana.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Stosownie natomiast do art. 193 P.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Jednak w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że wojewódzki sąd administracyjny postanowi inaczej (art. 152 § 1 P.p.s.a.).

W tej sprawie przed rozpoznaniem zażalenia na zaskarżone postanowienie o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę uchylając w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzająca. Jednocześnie Sąd ten nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 § 1 P.p.s.a., co oznacza, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzającą, nie wywołują skutków prawnych z mocy prawa, do chwili uprawomocnienia się wyroku. To z kolei oznacza, że kwestia rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stała się bezprzedmiotowa.

Z tych względów i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.