Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 291/22, odrzucił skargę A.S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 11 marca 2022 r. w przedmiocie ustalenia miesięcznego wynagrodzenia dla Wójta Gminy [...], z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wobec złożenia przez skarżącą niepodpisanej skargi, została ona wezwana do usunięcia jej braków formalnych przez jej podpisanie, w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia wskazanego braku formalnego skargi została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 5 lipca 2022 r., zgodnie z art. 73 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Zatem siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał z dniem 12 lipca 2022 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie uzupełniła braku formalnych skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był do odrzucenia skargi wobec nieusunięcia przez stronę jej braków formalnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3, art. 69 oraz art. 73 § 1 i 4 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie podjęła doręczonego jej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy skarżącej nie pozostawiono awiza i nie miała świadomości, że ma do odbioru jakąkolwiek korespondencję, co spowodowało, że niezachowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jakiejkolwiek winy skarżącej, a jak tylko skarżąca dowiedziała się o zaistniałej sytuacji, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a. złożyła wniosek o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 P.p.s.a. Z kolei z treści art. 49 § 1 P.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie w sposób prawidłowy. Wezwanie Sądu wskazywało termin do jego wykonania oraz zawierało pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania (odrzucenie skargi).
Z akt sprawy wynika, że przesyłka sądowa z dnia 14 czerwca 2022 r. zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została przesłane na wskazany w skardze adres skarżącej. Na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki sądowej znajdują się adnotacje wraz ze stosownymi pieczęciami, że w dniu 20 czerwca 2022 r. przesyłkę sądową awizowano; przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w W., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono w drzwiach adresata. Powtórne awizo pozostawiono w dniu 28 czerwca 2022 r. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji w terminie Poczta Polska w dniu 6 lipca 2022 r. zwróciła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Okoliczności te nie zostały skutecznie podważone przez skarżącą. Dowodem takim nie może być wzmianka o złożeniu reklamacji na poczcie, skoro skarżąca nie przedłożyła wyniku tej reklamacji.
Wyjaśnienia wymaga, że znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. W niniejszej sprawie strona nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Skarżąca nie przedstawiła bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia jej zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie skarżącej w tym zakresie. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej.
Wyprowadzone zaś w zażaleniu argumenty nie mogły zaprzeczyć fikcji doręczenia. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki zostały odnotowane na kopercie, a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej.
Uznać zatem należy, że procedura doręczenia przesyłki sądowej była zgodna z art. 73 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). W myśl art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Po upływie zatem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, iż w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej.
Wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie uznać, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w związku z § 4 P.p.s.a. nie wystąpił w dniu 5 lipca 2022 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (20 czerwca 2022 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie bezskutecznie upłynął w dniu 12 lipca 2022 r.
W świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił wniesioną skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż pomimo upływu zakreślonego terminu brak formalny skargi nie został uzupełniony.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 P.p.s.a.