Uzasadnienie
G. T. L. S.A. w T. wniosło, na podstawie art.101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, ze zm.), skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 13 listopada 2003 r., sygn.akt II S.A./Gd 1666/00, którym została oddalona skarga T. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2000 r. nakazującą rozbiórkę kontenerów.
Zaskarżony wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nakazał G. T. L. S.A. w T. rozbiórkę dwóch obciektów kontenerowych usytuowanych na działce nr [...], położonej w G. przy ulicach S., A. i B. Organ ustalił, że we wrześniu 1999 r. na działce wzniesione zostały dwa kontenery. T. zgłosiło wykonanie robót rozbiórkowych, informując, że kontenery mają służyć wykonywaniu tych robót. Kontenery są wykorzystywane jako biuro i stróżówka do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie importu samochodów ciężarowych. W tym stanie rzeczy zdaniem organu, spełnione zostały warunki nakazania rozbiórki kontenerów na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.4l4 z późn.zm.).
W odwołaniu od tej decyzji T. podniosło, że kontenery zostały ustawione na działce zgodnie ze zgłoszeniem wykonania rozbiórki dużego obiektu (dawnej chlewni i magazynu). Roboty rozbiórkowe zostały rozpoczęte, jednakże nie zostały jeszcze zakończone. Kontenery służą wyłącznie wykonywaniu robót rozbiórkowych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania T., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji co do tego, że kontenery pełnią funkcję biura (wyposażonego w komputery i fax) oraz stróżówki dla prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie importu samochodów ciężarowych, a więc nie są związane z wykonywaniem robót rozbiórkowych objętych zgłoszeniem. Organ odwoławczy powołał się przy tym na to, że w dniu 8 czerwca 2000 r. sprawdzono, czy roboty rozbiórkowe są prowadzone zgodnie ze zgłoszeniem. Stwierdzono wówczas, że kontenery są posadowione na ogrodzonym i utwardzonym placu, który nie jest funkcjonalnie związany z tą częścią działki, na której znajduje się rozbierany obiekt.
W skardze na decyzję organu odwoławczego podniesiono zarzut naruszenia art.48 Prawa budowlanego. Skoro bowiem kontenery zostały postawione na działce, na podstawie zaakceptowanego przez właściwy organ zgłoszenia robót budowlanych, to nie ma podstaw do przyjęcia, iż obiekty te zostały wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ponadto skarżący podniósł, że organ dokonał ustaleń na podstawie oględzin w dniu 8 czerwca 2000 r., o których strona nie została zawiadomiona i nie brała w nich udziału.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest uzasadniony ponieważ materiał dowodowy został zebrany i oceniony przez organ nadzoru budowlanego z zachowaniem zasad określonych w art.77 § 1 i art.80 kpa. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kontenery nie służyły wykonywaniu robót rozbiórkowych, lecz do prowadzenia innej działalności gospodarczej, a tym samym nie mogły być objęte zgłoszeniem, na które powołuje się skarżące T. W ocenie Sądu potwierdzeniem prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ jest fakt, że mimo upływu ponad trzech lat od wniesienia skargi nie dokonano rozbiórki obiektów objętych zgłoszeniem.
W skardze kasacyjnej G. T. L. S.A. w T. jako podstawę kasacyjną wskazało naruszenie przepisów art.29 ust.1 pkt 3 i art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art.233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego i art.22 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.). W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych podniesiono, że wadliwe jest ustalenie, że kontenery nie służy wykonywaniu robót rozbiórkowych objętych zgłoszeniem. Ponadto, skoro postawienie kontenerów w celu wykonania robót rozbiórkowych nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, to nie jest spełniona przesłanka z art.48 Prawa budowlanego, który uzależnia wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego od jego wybudowania bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zastosowanie przepisu art.48 Prawa budowlanego było tym bardziej wadliwe, że T. w zgłoszeniu robót rozbiórkowych dobrowolnie zgłosiło wykonanie obiektów kontenerowych w celu wykonania robót rozbiórkowych. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną naruszenie art.233 § 1 Kpc polega na przekroczeniu przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów, ponieważ kluczowe znaczenie miały oględziny nieruchomości, które zostały przeprowadzone z rażącym naruszeniem art.79 § 1 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisów art.101 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna od prawomocnego orzeczenia NSA wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. jest wnoszona na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Oznacza to, że również do rozpoznania takiej skargi kasacyjnej mają zastosowanie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art.183 § 1 tego Prawa Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasaczyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod rozwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.
Podstawy kasacyjne przytoczone w skardze kasacyjnej T. nie są usprawiedliwione.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które, jak to wynika z uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wskazują na zastosowanie przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy jest inny niż przyjęty w zaskarżonym wyroku, na skutek przeprowadzenia dowodu z oględzin z naruszeniem przepisu art.79 § 1 kpa.
Wskazanie jako podstawy kasacyjnej naruszenia art.233 § 1 kpc jest bezpodstawne. Przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ sąd administracyjny nie dokonywał własnej oceny dowodów przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego, a jedynie oceniał, czy organ administracji przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach tej oceny Sąd odniósł się także do wskazanego w skardze kasacyjnej naruszenia art.79 § 1 kpa, podnosząc że wszelkie oględziny powinny być przeprowadzone po zawiadomieniu stron o terminie i miejscu ich przeprowadzenia. Równocześnie jednak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że naruszenie przepisów postępowania może być podstawą uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowisko, że nie miało to wpływu na wynik sprawy zostało przekonująco uzasadnione. Pomimo obszernych wywodów skargi kasacyjnej, kwestionujących ocenę dowodów, materiał dowodowy sprawy dawał podstawy do ustalenia przez organy administracji, iż obiekty kontenerowe na działce zostały wzniesione w celu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie importu samochodów ciężarowych.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego. Istota tego zarzutu sprowadza się do twierdzenia, że skoro pozwolenia na budowę (lub zgłoszenia) nie wymaga budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, to tym samym, do obiektów kontenerowych wybudowanych przez skarżącego nie może mieć zastosowania przepis art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Twierdzenie to nie jest trafne, ponieważ pomija okoliczności sprawy, z których wynika, że obkiekty kontenerowe nie zostały wybudowane do użytkowania w celu realizacji robót budowlanych polegających na rozbiórce istniejącego na działce obiektu budowlanego. Należy przy tym mieć na uwadze, że obiekty kontenerowe są obiektami budowlanymi w rozumieniu art.3 pkt 1 lit.b i pkt 3 Prawa budowlanego. Budowa tego rodzaju obiektów budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art.29 ust.1 pkt 24 Prawa budowlanego). Celem tego wyłączenia jest bowiem umożliwienie wykonywania określonych robót budowlanych. Z tych względów budowa obiektów kontenerowych, które służą realizacji innych celów, w tym prowadzeniu w tych obiektach działalności gospodarczej, stanowiła samowolę budowlaną w rozumieniu art.48 Prawa budowlanego, w brzmieniu tego przepisu w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80,poz.718).
Prowadzi to do wniosku, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.48 Prawa budowlanego okazał się bezpodstawny. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art.29 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ przepis ten odnosi się do indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków i nie miał w ogóle zastosowania w tej sprawie.
W tym stanie rzecz Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.