Uzasadnienie
OSK 1106/04
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2004r., sygn. akt 7/IV SA 4632/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2002r., Nr 498/02 wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki. Decyzją powyższą organ ten utrzymał mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Powiatowego w Powiecie Warszawskim z dnia 19 listopada 2001r., nr [...] nakazującą rozbiórkę wiaty dobudowanej do budynku garażu na posesji przy ul. [...] w Warszawie.
Sąd I instancji stwierdził, że skarga na powyższą decyzję nie zasługuje na uwzględnienie. Jest bowiem poza sporem, że inwestor nie uzyskał ani pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, ani też nie dokonał zgłoszenia zamiaru jego wybudowania. W ocenie Sądu I instancji nie budzi również wątpliwości, że wybudowana wiata nie podlegała wyłączeniu od obowiązku uzyskania zgody organów budowlanych na jej realizację. Wybudowanie przez inwestora wiaty bez zachowania powyższych wymogów, powodowało konieczność orzeczenia przez organy nadzoru budowlanego przymusowej rozbiórki tego obiektu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. M. reprezentowany przez adwokata A. P. Wniósł on o zmianę wyroku polegającą na uchyleniu obu decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia przez Sąd przepisu ust. 2,, 3 i 5 art. 48 w związku z ust. 1 i 2 art. 103 oraz art. 4 Prawa budowlanego, a także art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż dacie wydania zaskarżonego wyroku obowiązuje znowelizowana treść art. 48 Prawa budowlanego, która zmierza do usankcjonowania samowoli budowlanych, które nie naruszają praw osób trzecich, a także są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych Niezastosowanie tej możliwości wskutek wydania zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie narusza w ocenie skarżącego konstytucyjne normy prawne, które w myśl art. 8 ust. 2 Konstytucji RP mają bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu, biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 w/w ustawy. Stwierdziwszy, iż okoliczności te w niniejszej sprawie nie występują Sąd przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności nie można skutecznie zarzucić skarżonemu wyrokowi naruszenia art. 48 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie przez sąd pierwszej instancji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207. poz. 201) w sytuacji gdy Sąd tych przepisów nie stosował, czyniąc to zresztą zasadnie w danym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Jeżeli bowiem niewątpliwe jest, że dobudowy wiaty do garażu dokonano w 2000 r., co przyznaje się również w skardze kasacyjnej, to do oceny tego stanu rzeczy miały przepisy art. 48 w/w Prawa budowlanego, w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Nie można podzielić poglądu strony skarżącej, że w związku z treścią art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego, zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu tekstu jednolitego z 2003 r. Z treści przepisu art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tego właśnie prawa, w żadnym razie nie można zasadnie wyciągać wniosku, że czyni się to w sytuacji, gdy przepisy Prawa budowlanego ulegają nowelizacji, na podstawie aktualnego brzmienia określonej normy prawnej. Wręcz przeciwnie ocena legalności rozstrzygnięcia administracyjnego następuje według stanu prawnego ówcześnie obowiązującego. Jeżeli tak, to w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji zasadnie orzekł na podstawie poprzednio obowiązującego brzmienia art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. również zasadnie wychodząc z założenia, że przepis art. 103 ust. 1 tego prawa dotyczy stanu przejściowego związanego ze stosowaniem Prawa budowlanego z 1974 r. i Prawa budowlanego z 1994 r., a nie stanów przejściowych związanych ze zmianami poszczególnych przepisów nowego Prawa budowlanego z 1994 r.
W świetle ówczesnego brzmienia art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jeżeli pod jego rządami popełniona została samowola budowlana, to była to, co do zasady przesłanka obligatoryjnego nakazu rozbiórki obiektu.
Ustalenie tej przesłanki było zatem wystarczające do zastosowania w sprawie normy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Jeżeli zatem ówczesna norma art. 48 Prawa budowlanego zobowiązywała organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, to zarzut naruszenia przywołanej normy art. 48 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie nie może być uznany za zasadny. Tym bardziej za zasadne w świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych nie mogą być uznane argumenty o nieświadomym działaniu strony, jak też nieproporcjonalności użytego środka prawnego w stosunku do podjętego przez stronę działania, zwłaszcza, że normę art. 48 w/w prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu badał Trybunał Konstytucyjny, uznając ją w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt P2/98-OTK 1999/1/2) za normę nie restrykcyjną, a restytucyjną i zgodną z Konstytucją.
Również usprawiedliwionych podstaw nie mają te zarzuty skargi kasacyjnej, które związane są z naruszeniem przepisów Konstytucji RP (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3) oraz Prawa budowlanego (art. 4), chroniących prawo własności w sytuacji gdy prawo to nie jest prawem bezwzględnym, a Konstytucja RP w art. 64 ust. 23 i 3 dopuszcza możliwość ograniczania tego prawa, tyle, że w takim zakresie nie narusza to istoty prawa własności i wyłącznie w drodze ustawy. Taką ustawą jest ustawa – Prawo budowlane. Wreszcie za nie mający usprawiedliwionych podstaw uznać należy zarzut naruszenia równości wobec stosowania prawa, wyrażony w art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a to w związku z tym, że równość wobec prawa to równość wobec stosowania prawa, a nie różnicowania sytuacji prawnej obywateli w drodze stanowienia prawa powszechnie obowiązującego. Innymi słowy obywatele mogą zasadnie oczekiwać, iż pozostając w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, ich sprawy będą identycznie załatwione. Nie mogą natomiast skutecznie żądać tego, aby w imię zasady równości wobec prawa, nie różnicowano ich sytuacji prawnej w tworzonych przepisach prawa powszechnie obowiązującego.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 wyżej przytoczonej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.