Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp z o.o. w Warszawie, na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11.03.2002 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu w/w wyroku sąd stwierdził, że Burmistrz Gminy Warszawa - Centrum decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku apartamentowego (dla hotelu) z garażem podziemnym oraz stacją 110/15 KVR.P.Z. z pomieszczeniami biurowymi, na terenie działek [...] przy ul. [...] w Warszawie.
W złożonym od tej decyzji odwołaniu, [...] Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z ust. 2 pkt 1 - Prawa budowlanego w ten sposób, że terenem budowy została objęta nieruchomość, na której została ustanowiona dla spółki służebność przejazdu i przechodu, zapewniająca dostęp do drogi publicznej. Podniosła również, że nie została uznana za stronę. Decyzją z dnia 11.03.2002 r. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu w/w odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu zarzutów podał, że skarżąca spółka nie przestawiła żadnego dokumentu świadczącego o tym, iż została ustanowiona na jej rzecz służebność. Wyjaśnił ponadto, że w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji skarżąca będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej. Jedynie przy budowie podziemnej części budynku szerokość rampy wjazdowej do garaży zwężona zostanie z 4,90 m do 4,20 m, na okres 3 miesięcy. Nieuzasadniony też jest zarzut uniemożliwienia dostępu do drogi publicznej, gdyż projekt obsługi komunikacyjnej został uzgodniony z Zarządem Dróg Publicznych w W-wie (pismo z dnia 11.05.2001 r.).
Dodał też, że skarżąca spółka, będąca właścicielem dwóch lokali w budynku przy ul. [...] jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] i była reprezentowana przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej zarówno w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jak i w niniejszym postępowaniu.
W złożonej od w/w decyzji skardze [...] Sp. z o.o. domagając się uchylenia decyzji podniosła zarzuty zawarte w złożonym uprzednio odwołaniu.
Oddalając przedstawioną wyżej skargę sąd stwierdził, co następuje:
Skarżąca spółka oprócz tytułu własności do dwóch lokali w budynku przy ul. Próżnej jest najemcą części działki nr ew. [...], której właścicielem jest Gmina Warszawa - Centrum. Na działce tej urządzony jest wjazd i wyjazd do garażu podziemnego budynku biurowego przy ul. [...], stanowiącego własność Spółki. Działka nr ew. 47/5, w części przylegającej do w/w wjazdu do garażu podziemnego jest objęta decyzją z dnia 30.08.2001 r. Jak z powyższego wynika działka nr 47/5 stanowiąca własność Gminy została w odpowiednich częściach wynajęta skarżącej Spółce i inwestorowi. Natomiast teren na którym posadowiony jest budynek przy ul. [...], w którym Spółka ma prawo własności do dwóch lokali, graniczy z działką nr ew. [...].
Odnosząc się do jedynego merytorycznego zarzutu Spółki sprowadzającego się do obaw czy planowana budowa nie zakłóci funkcjonowania wjazdu do garażu Sąd stwierdził, że ze złożonych w dniu 21.11.2001 r. w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w W-wie przez inwestora wyjaśnień wynika, iż jedynie w trakcie budowy i to przez okres 3 miesięcy może mieć miejsce zwężenie wjazdu do garażu o 70 cm. Tak więc zarzut ten dotyczy procesu realizacji budowy a nie samej inwestycji.
Odnośnie naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego sąd wyjaśnił, że chociaż "formalnie miało miejsce naruszenie przez organy administracyjne art. 61 § 4 i art. 10 § 1 kpa" to nie miało ono jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy, co stanowi warunek niezbędny do uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Wyjaśnił też, że "wszelkie instytucje procesowe zawarte w przepisach o postępowaniu, dające określone prawa uczestnikom postępowania, mają wpływ na rozstrzygnięcie tylko wtedy, kiedy uczestnik postępowania ma merytoryczne przesłanki uzasadniające wykorzystanie tych instytucji".
W związku z wnioskiem dowodowym skarżącej spółki z dnia 27.05.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wykonanie zaskarżonej decyzji zostało bowiem wstrzymane postanowieniem NSA z dnia 23.07.2002 r.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła [...]Sp. z o.o. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuwzględnienie wniosku z dnia 27.05.2004 r. o przeprowadzenie dowodu na okoliczność wygaśnięcia zaskarżonej decyzji (pozwolenia na budowę) i prowadzenia postępowania, które stało się być może bezprzedmiotowe,
- naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, przez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania decyzji przez NSA przerywa, określony w tej ustawie dwuletni termin decydujący o wygaśnięciu decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że w dniu 27.05.2004 r. złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, iż zaskarżona decyzja wygasła z mocy prawa na skutek zaistnienia przesłanek z art. 37 - Prawa budowlanego.
Wniosek ten nie został przez sąd uwzględniony. Sąd wskazał między innymi, że wykonanie zaskarżonej decyzji zostało wstrzymane postanowieniem tego sądu z dnia 23.07.2002 r. i przerwany został bieg terminu określonego w art. 37 ust. 1 - Prawa budowlanego.
Zdaniem skarżącego wygaśnięcie decyzji o której mowa w art. 37 cyt. ustawy jest uzależnione wyłącznie od okoliczności obiektywnej jaką jest nierozpoczęcie prac budowlanych. Nie ma znaczenia z jakich przyczyn nie rozpoczęto tych prac.
Odnośnie naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarżący wskazał, że wprawdzie wygaśnięcie decyzji należy do zdarzeń zaistniałych po wydaniu zaskarżonej decyzji, jednakże ma wpływ na treść rozstrzygnięcia bowiem w takim przypadku należy umorzyć postępowanie sądowe. Stąd też przeprowadzenie tego dowodu było konieczne.
Odpowiedzi na skargę udzieliła firma [...] Nieruchomości Sp. z o.o. i wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w paragrafie 2 tego artykułu.
W niniejszej sprawie żadna z wymienionych wyżej przesłanek nie wystąpiła wobec czego rola sądu kasacyjnego będzie ograniczać się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw zaskarżenia. Skargę kasacyjną, jak to wynika z treści art. 174 cyt. ustawy można zatem oprzeć na następujących podstawach:
- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ogranicza się do dwóch zarzutów:
- naruszenia przepisów postępowania tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu na okoliczność wygaśnięcia decyzji pozwalającej na budowę, co skutkować powinno umorzeniem niniejszego postępowania,
- naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 - Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, że wstrzymanie przez sąd wykonania ostatecznej decyzji pozwalającej na budowę przerywa bieg 2 letniego terminu decydującego o wygaśnięciu decyzji.
- Odnosząc się do pierwszego z zarzutów dotyczących naruszenia przez sąd przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 - P.p.s.a. należy stwierdzić, co następuje.
Powołany wyżej § 3 art. 106 P.p.s.a. uprawnia sąd do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zawarty w piśmie z dnia 27.05.2004 r. wniosek skarżącego o "zobowiązanie inwestora i właściwego organu do udzielenia informacji czy zaistniały okoliczności przewidziane w art. 37 ust. 1 - Prawa budowlanego" nie był konieczny do wyjaśnienia sprawy ewentualnego wygaśnięcia decyzji pozwalającej na budowę. Dla wyjaśnienia tej okoliczności wystarczająca bowiem była dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy. Uwzględniając ją sąd ustalił, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja o której mowa w art. 37 ust. 1 - Prawa budowlanego. Wykonanie ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 11.03.2002 r. wstrzymane bowiem zostało postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2002 r. Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż brak było w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do formułowania tego rodzaju zarzutu.
- Nie zasługuje również na uwzględnienie zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 - Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie przez sąd, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji przerywa określony w tym przepisie bieg 2 letniego terminu.
Zaprezentowana przez wnoszącego skargę interpretacja tego przepisu nie znajduje nie tylko prawnego ale i logicznego uzasadnienia. Istota wydanego przez sąd administracyjny w trybie art. 61 § 2 P.p.s.a. postanowienia sprowadza się do pozbawienia strony możliwości realizacji uprawnień (obowiązków) wynikających z ostatecznej decyzji.
Przystąpienie w tych warunkach do budowy obiektu stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie zakazu wynikającego z wydanego przez sąd postanowienia. Podzielić więc należy wyrażony przez sąd pogląd, iż wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji przerywa bieg terminu określonego w art. 37 ust. 1 - Prawa budowlanego.
Nie do pogodzenia z istniejącym porządkiem prawnym byłaby bowiem sytuacja, że podporządkowanie się przez inwestorów zakazom wynikającym z wydanego przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji, uniemożliwiałoby im zrealizowanie zagwarantowanych w decyzji ostatecznej uprawnień, w tym przypadku dotyczących budowy obiektu.
Z w/w przyczyn również przedstawiony wyżej zarzut należy uznać za chybiony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.