Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 maja 2004 r., II SA 1837/03 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Artura K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lutego 2003 r., (...) o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu tego wyroku przedstawiono następujący stan sprawy oraz ocenę prawną:
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 5 kwietnia 2002 r., (...), wydaną na podstawie art. 74 ust. 1 i art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm.; zwanej dalej ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych/ zwolnił Artura K. ze służby wojskowej, określając datę zwolnienia na dzień 30 kwietnia 2002 r. Jako żołnierz zawodowy skarżący miał stopień porucznika.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Obrony Narodowej wskazaną wyżej decyzją z dnia 18 lutego 2003 r. uchylił decyzję z dnia 5 kwietnia 2002 r. w części określającej datę zwolnienia i ustalił ją - w miejsce daty 30 kwietnia 2002 r. - na dzień 15 maja 2003 r., w pozostałej części zaś decyzję tę utrzymał w mocy.
Artur K. pełnił służbę wojskową od 1990 r., ostatnio na stanowisku dowódcy plutonu zmechanizowanego w 1 Brygadzie Pancernej 1 Dywizji Zmechanizowanej. W opinii okresowej z dnia 20 listopada 2001 r., obejmującej rok 2001, uzyskał ogólną ocenę niedostateczną. Od tej opinii wniósł on odwołanie, po rozpatrzeniu, którego, Dowódca Batalionu decyzją z dnia 20 grudnia 2001 r. utrzymał ją w mocy. W konsekwencji takiego stanu rzeczy dowódca 1 Brygady Pancernej w dniu 4 stycznia 2002 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o zwolnienie porucznika Artura K. z zawodowej służby wojskowej.
Decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lutego 2003 r. Artur K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze wskazał na nieprawidłowości, jakie jego zdaniem, miały miejsce przy wystawianiu opinii okresowej dotyczącej jego osoby. Opinia ta zawiera nieprawdziwe dane dotyczące jego stanu zdrowia oraz nieusprawiedliwionych dni. Podniósł poza tym, że pozostało mu dwa lata do osiągnięcia uprawnień emerytalnych, a tym samym pracodawca, zgodnie z art. 39 Kodeksu pracy, nie mógł wypowiedzieć mu umowy o pracę.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jako Sąd właściwy z mocy art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, stwierdził, że brak jest podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą. Sąd przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne ocenił jako prawidłowe, zastosowanie zaś przepisów prawa materialnego - jako właściwe. Podstawę zwolnienia Artura K. stanowił art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Użycie w powołanym przepisie sformułowanie "można zwolnić" oznacza jego fakultatywny charakter i mieści się w granicach uznania administracyjnego, którego w zaskarżonej decyzji organ nie przekroczył. Natomiast kwestia zasadności samej oceny wyrażonej w opinii nie jest objęta kontrolą sądową. Sąd też nie podzielił poglądu skarżącego co do możliwości zastosowania wobec niego ochrony przewidzianej w art. 39 Kodeksu pracy.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący Artur K. powołał się na art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270; zwanej dalej p.p.s.a./, nie wskazując jednak konkretnie, o którą z podstaw przewidzianych w tym przepisie chodzi. Redagując ogólnie podstawę zaskarżenia wskazał natomiast, że zaskarżony wyrok, a także decyzja dowódcy 4 batalionu zmechanizowanego z dnia 20 grudnia 2001 r., naruszają przepisy art. 25 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i par. 79 ust. 1, par. 80 ust. 1, par. 85 ust. 1 oraz par. 87 ust. 3-5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38/, a ponadto art. 10 par. 1 Kpa.
W konkluzji skargi kasacyjnej zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stosownie do art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z tym, że z uwzględnieniem przesłanek określonych w par. 2 powołanego artykułu. Związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza konieczność wskazania w niej przez skarżącego między innymi jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstawy kasacyjnej polega zaś zarówno na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uchybił sąd, jak też uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia.
Tymczasem skarżący w swojej skardze kasacyjnej powołując się na naruszenie prawa, nie wskazuje bliżej, o którą, przewidzianą w art. 174 p.p.s.a., postać naruszenia chodzi. W związku z takim ukierunkowaniem skargi należy podkreślić, że ustawodawca przewidując w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określił jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie: przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Przewidziane natomiast w art. 174 pkt 2 naruszenie przepisów postępowania może mieć taka samą postać jak naruszenie prawa materialnego. Stanowi ono jednak podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy.
Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego, a zredagowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie czyni zadość wskazanym wymaganiom, gdyż nie wskazuje ustawowo określonej postaci naruszenia zarówno prawa materialnego, jak również prawa procesowego. Skarżący, formułując w ramach podstawy przewidzianej w art. 174 p.p.s.a. w sposób ogólny zarzut naruszenia prawa, powołuje się na naruszenie art. 25 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, par. 79 ust. 1, par. 80 ust. 1, par. 85 ust. 1 i par. 87 ust. 3-5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38/ oraz art. 10 par. 1 Kpa, aczkolwiek Sąd pierwszej instancji tych przepisów w ogóle nie stosował. Podkreślić należy, że przepis art. art. 25 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawiera jedynie delegację dla Ministra Obrony Narodowej do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu opiniowania żołnierzy zawodowych, zapoznania ich z opinią służbową oraz trybu wnoszenia i rozpatrywania od nich odwołań. Natomiast powołane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych dotyczą wydawania przez przełożonych opinii o żołnierzu zawodowym, dostępu do niej oraz sposobu składania od niej odwołania i jego rozpoznawania.
Co się z kolei tyczy zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu niewłaściwego zastosowania powołanych wyżej przepisów przez dowódcę 4 batalionu zmechanizowanego w związku z jego decyzją z dnia 20 grudnia 2001 r., to nie może odnieść oczekiwanego rezultatu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd drugiej instancji zasadniczo nie ma kompetencji kasacyjnych w odniesieniu do aktów i czynności organów administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny został wyposażony w kompetencję kasatoryjną tylko w stosunku do orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. W podstawach skargi kasacyjnej skarżący nie wskazał na jakiekolwiek naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, które pozwoliłyby Sądowi drugiej instancji na kontrolę, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżony wyrok dokonał prawidłowej oceny zastosowania przez organ administracji powyższych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych.
Wszystko to oznacza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 184 p.p.s.a., stąd też podlega oddaleniu.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.