Wyrok NSA z 31 maja 2005 r., OSK 1478/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy ze skargi kasacyjnej A. D. w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania;

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Zygmunt Niewiadomski
Wiesława Koślińska protokolant

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 130/01

Sentencja

2. zasądza na rzecz J. W. – R. od Skarbu Państwa – kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi - kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 stycznia 2004 r.(II SA/Łd 130/01) oddalił skargę A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2000 (nr [...]) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.

W motywach wyroku Sąd wyjaśnił,że trwające od 1994 r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie przebudowanego budynku gospodarczego zakończone zostało decyzją ostateczną nr [...] a postępowanie egzekucyjne spowodowane jest brakiem wykonania nałożonego obowiązku. W skardze do sądu A.D. podnosił że zaskarżył do Sądu przedmiotową decyzję a zatem do czasu wydania wyroku w tej sprawie postępowanie egzekucyjne jest przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podniósł,że jego rolą jest kontrola legalności aktów i czynności organów administracji publicznej według stanu prawnego i faktycznego sprawy obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu czy czynności. Okoliczność,że wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r.(II SA/Łd 1981/00)Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję nr 325/00 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2000 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 1996 r. nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem Sądu, w dacie wydania zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem. O skutkach wskazanego wyroku powinien orzec organ egzekucyjny, rozważając czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pełnomocnik A. D. wniósł skargę kasacyjną od wyroku, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w kwocie 1500zł.Wyrokowi zarzucił: 1/naruszenie art.145 § 1pkt 1b ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i art.126 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy ujawnione w toku postępowania okoliczności sprawy uzasadniały uwzględnienie skargi poprzez uchylenie skarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia,2/naruszenie prawa procesowego tj.art.106 § 5 pow.ustawy w związku z art.233 § 1 k.p c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów a w konsekwencji 3/naruszenie art.151 pow.ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji,gdy brak było przesłanek do jego zastosowania.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd nieprawidłowo uznał że wyrok z dnia 27 listopada 2003 r.(II SA/Łd 1981/00) nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd pominął treść powołanych w skardze kasacyjnej przepisów i ocenił sprawę z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów.Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd badając pod względem legalności skarżone postanowienie, ocenił wadliwie materiał dowodowy gdyż pominął fakt, że uchylenie przez Sąd wcześniejszym wyrokiem decyzji nr 325/00 spowodowało, że w dacie wydawania skarżonego postanowienia decyzja, stanowiąca jego podstawę nie istniała.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowany uznawano pogląd iż oceniając, stosownie do swoich kompetencji, legalność zaskarżonego do sądu aktu lub czynności na dzień jego doręczenia stronie- Sąd zobligowany jest- w świetle wówczas obowiązującego przepisu art.22 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym(Dz.U. Nr 74,poz.368 ze zm.)uwzględnić przy tej ocenie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższy pogląd został wprawdzie sformułowany na gruncie przepisów obowiązujących poprzednio ale ma on zastosowanie także w odniesieniu do stanów prawnych rozstrzyganych na gruncie regulacji z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz.1270) gdyż nowy przepis art.145 § 1 pkt 1b odpowiada treścią przepisowi art.22 ust.2 pkt 2 ustawy o NSA. W rozpoznawanej sprawie kontroli pod względem legalności podlegało postanowienie o nałożeniu grzywny celem przymuszenia. W dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w obrocie prawnym był już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 27 listopada 2003 r.(sygn.II SA/Łd 1981/00)którym uchylono decyzję nr 325/00 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2000 r.i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 1996 r. Decyzja nr 325 nie została wykonana i w celu przymuszenia do jej wykonania wydane zostało zaskarżone postanowienie. W dacie orzekania przez Sąd, kontrolujący legalność tego postanowienia, w obrocie prawnym nie było już decyzji stanowiącej podstawę jego wydania. W tej sytuacji Sąd powinien rozważyć zastosowanie przepisu art.145 § 1 pkt 1b w związku z art.145 § pkt 8 kodeksu postępowania administracyjnego i zbadać czy – w okolicznościach faktycznych danej sprawy – nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Stwierdzenie ich istnienia obligowałoby Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie powołanego przepisu. Nie czyniąc tego, Sąd naruszył powołany przepis i przepis art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zarzut naruszenia przepisu art.106 § 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać za niezasadny bo Wojewódzki Sąd Administracyjny postępowania dowodowego nie prowadził i powołanego przepisu nie naruszył a fakt istnienia w dacie orzekania wyroku z dnia 27 listopada 2004 r. był Sądowi znany.

Z uwagi na istnienie usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art.185 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art.203 pkt 1 pow.ustawy.