Uzasadnienie
OSK 155/04
Uzasadnienie
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia 25 sierpnia 2000 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości zapisanej w KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. oznaczonej w ewidencji numerami działek 178/2 o pow. 2,7854 ha i 625 o pow. 0,7955 ha położonej w J. gmina Z. na działki:
nr 1783 o pow. 0,1740 ha nr 178/4 o pow. 2,6114 ha nr 625/1 o pow. 0,0629 ha nr 625/2 o pow. 0,7326 ha.
Podziału tego dokonano w związku z wnioskiem Prezesa Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad, który to projekt podziału, jako podano, zgodny jest z decyzją Wojewody J. z dnia 23 marca 1998 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady A-4 zmienioną następnie częściowo decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 21 sierpnia 1998 r. Decyzja Wójta Gminy Z. została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia 18 października 2000 r.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 grudnia 2003 r. oddalił skargę Marii i Zbigniewa W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. W uzasadnieniu Sąd podał, że podział nieruchomości gruntowej może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego, jeżeli celem jest wydzielenie części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady - art. 95 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.
W myśl przepisów ustawy dopuszczalny jest podział nieruchomości, gdy nowoutworzone działki nie mają dostępu do drogi publicznej, jeżeli dostęp do drogi zostanie zapewniony w inny sposób tj. poprzez ustanowienie służebności, o których mowa w art. 93 ust.
- Podziału nieruchomości wtedy dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności. Warunek ten będzie spełniony, gdy następuje sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Z decyzji lokalizacji autostrady wynika, że już w tej decyzji zabezpieczono interesy osób trzecich, zobowiązując inwestora do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarstw rolnych, poprzez zapewnienie dojazdu do siedlisk i pól przeciętych autostradą. W postępowaniu o zatwierdzenie podziału nieruchomości organ jest związany liniami rozgraniczającymi teren określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, oznacza to, iż linia rozgraniczająca jest jednocześnie granicą nowo utworzonych działek, wydzielonych pod autostradę. Żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uprawnia przy zatwierdzeniu podziału nieruchomości do weryfikacji linii rozgraniczającej teren przewidziany pod autostradę. Nowoutworzone działki w wyniku podziału nieruchomości oznaczone numerami 178/3, 178/4, 625/1 i 625/2 mają dostęp do drogi publicznej. Działki 178/3 i 625/1 przewidziane są jako pas dla autostrady.
Skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2003 r. złożył pełnomocnik Marii i Zbigniewa W. zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 1 i 26 ustawy o autostradach płatnych /Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1192 ze zm./ poprzez prowadzenie przeciwko skarżącym działań zmierzających do uzyskania od nich gruntów w oparciu o procedury przewidziane tą ustawą, a które nie mogą być zastosowane.
Zdaniem skarżących nie można dokonać podziału nieruchomości jako niezbędnych dla potrzeb autostrady i posługiwania się w tym celu decyzją nr 2/98 Wojewody J., gdy autostrada została już wybudowana w latach 1992-1993 i w czasie wydawania decyzji nr 2/98 z dnia 23 marca 1998 r., była już autostrada ukończona i użytkowana. Autostrada wybudowana w 1994 r. nie miała być autostradą płatną, a dopiero rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. została zaliczona do autostrad płatnych. W tym stanie, jak podkreślono w skardze, nie ma podstaw do zastosowania procedury przewidzianej przepisami o autostradach płatnych. Z przepisów art. 1 i 26 ustawy o autostradach płatnych wynika, że linie rozgraniczenia przewidziane w decyzjach lokalizacyjnych dotyczących budowy autostrad nie mogą być dokonywane bez związku z budową, nie mogą służyć w celu pozyskiwania nowych gruntów dla potrzeb podmiotów zajmujących się eksploatacją autostrad już zbudowanych. W omawianej sprawie chodzi o przypadek dotyczący eksploatacji autostrady zaliczonej do tej kategorii dopiero w roku 2002.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie podnosząc, że w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości organ nie bada celowości i legalności decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, które jest postępowaniem odrębnym od postanowienia o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. W postępowaniu o ustaleniu lokalizacji autostrady można kwestionować przebieg linii rozgraniczającej teren. Decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania o podział nieruchomości. W tym stanie zarzuty skargi są chybione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Podstawą skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest naruszenie prawa materialnego - art. 1 i 26 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych /t.j. Dz.U. 2001 nr 110 poz. 1192/. W pierwszym rzędzie należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu dokonał kontroli decyzji SKO w J. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości gruntowej, wydanej na podstawie art. 95 pkt 6, art. 96 ust. 1 i 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/, a nie decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, która to decyzja wydana została przez Wojewodę J. z dnia 23 marca 1998 r. zmieniona decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 28 sierpnia 1998 r. Decyzja o ustaleniu lokalizacji autostrady jest ostateczna i nie podlegała kontroli Sądu w postępowaniu dotyczącym legalności decyzji o podział nieruchomości.
Decyzja lokalizacyjna autostrady stosownie do art. 22 ustawy o autostradach, ustala jedynie linie rozgraniczające teren. Zarzut naruszenia art. 1 i 26 ustawy o autostradach w postępowaniu, które dotyczyło podziału nieruchomości jest bezzasadny. Art. 1 tej ustawy wymieniony jest w przepisach ogólnych ustawy i określa zakres działań ustawy o autostradach płatnych, jak i przewiduje delegację dla Rady Ministrów do podanych w tym przepisie uregulowań w drodze rozporządzenia. Natomiast art. 26 tej ustawy określa, że Agencja Budowy Eksploatacji Autostrad /obecnie Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad/ nabywa nieruchomości na budowę autostrad jak i nieruchomości poza pasem drogowym autostrady, w celu dokonania ich zmiany na nieruchomości położone w pasie drogowym autostrady na rzecz Skarbu Państwa i w drodze umowy. Przepisy te nie miały zastosowania w postępowaniu o podział nieruchomości, gdyż jak zostało wyżej podane, postępowanie o podział nieruchomości oparte jest na ustawie o gospodarce nieruchomościami.
W skardze kasacyjnej natomiast nie podniesiono zarzutów w stosunku do zaskarżonego wyroku, a dotyczących podziału nieruchomości.
Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.