Uzasadnienie
M. P. i N. N. oskarżeni byli o to, że:
w dniu 22 kwietnia 2013 r. w G. gm. W. pow. (...) woj. (...), działając wspólnie i porozumieniu dokonali wyrwania, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia 60 sztuk drzewek z gatunku sosna o łącznej wartości 700 złotych na szkodę P. S. i R. S., tj. o przestępstwo z art. 290 § 1 kk w zw. art. 278 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w Busku – Zdroju wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r. w sprawie II K 289/13 orzekł co następuje:
- I. oskarżonych M. P. i N. N. uznał za winnych zarzucanego im w akcie oskarżenia czynu, przy czym ustalił, że działali wspólnie i w porozumieniu z trzecią osobą, co do której postępowanie toczyło się odrębnie, i kwalifikując ten czyn jako występek z art. 290 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk, na podstawie art. 290 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk i art. 33 § 1, 2 i 3 kk wymierzył M. P. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a N. N. karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł wobec każdego z nich kary grzywny w wysokości po 70 stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej grzywny na kwoty po 10 złotych wobec każdego z nich;
- II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk, art. 70 § 1 pkt 1 kk wykonanie wymierzonej oskarżonemu M. P. kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata;
- III. na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał solidarnie oskarżonych M. P. i N. N. do naprawienia wyrządzonej szkody przez zapłatę na rzecz P. S. kwoty 500 złotych i na rzecz R. S. kwoty 200 złotych;
- IV. na podstawie art. 627 kpk zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem kosztów sądowych od oskarżonego M. P. kwotę 203,32 złotych i od N. N. kwotę 263.32 złotych.
Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora w części dotyczącej orzeczenia nawiązek na rzecz ustalonych pokrzywdzonych na niekorzyść oskarżonych. Na podstawie art. 438 pkt 1 kpk zarzucił on temu wyrokowi obrazę prawa materialnego, tj. art. 290 § 2 kk przez wyrażenie błędnego poglądu co do właściwego rozumienia znamion … w razie skazania za wyrąb drzewa albo kradzież drzewa wyrąbanego … i nadanie mu znaczenia niezgodnego z prawidłowym rozumieniem tego określenia, skutkującym zaniechaniem orzeczenia na rzecz ustalonych pokrzywdzonych obligatoryjnego środka karnego w postaci nawiązki w wysokości podwójnej wartości drewna w sytuacji uznania oskarżonego M. P. i N. N. za winnych popełnienia przestępstwa określonego w art. 290 § 1 kk polegającego na wyrwaniu i zaboru w celu przywłaszczenia takiego drzewa.
Podnosząc ten zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie od oskarżonych M. P. i N. N. na rzecz pokrzywdzonych P. S. i N. N. nawiązek w wysokości podwójnej wartości drzewa.
Na rozprawie apelacyjnej prokurator uznał apelację za bezprzedmiotową, gdyż opis czynu zarzucanego i przypisanego nie wskazuje, iż oskarżeni dopuścili się kradzieży w lesie, co jest znamieniem przestępstwa z art. 290 § 1 kk i w związku z tym wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zakwalifikowanie czynu przypisanego oskarżonym jako występku z art. 278 § 1 kk i powołanie tego przepisu obok art. 33 § 1, 2 i 3 kk jako podstawy prawnej skazania i wymiaru kary, ponadto wniósł o zmianę tego wyroku w pkt III przez wyeliminowanie określenia „ solidarnie ”odnoszącego się do obowiązku naprawienia szkody.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja prokuratora o ile spowodowała zmianę zaskarżonego wyroku okazała się skuteczna. Stanowisko zaprezentowane przez prokuratora na rozprawie apelacyjnej należy w całości zaakceptować. Przede wszystkim podnosi on słusznie, że z opisu czynu zarzucanego i przypisanego bezspornie wynika, iż oskarżeni nie dopuścili się kradzieży drzewa z lasu, co jest znamieniem przestępstwa określonego w art. 290 § 1 kk. Nie wskazują na to także ustalenia faktyczne Sądu wynikające z uzasadnienia wyroku. Zapewne uszło to uwadze prokuratora oskarżającego i Sądu I instancji. Opis czynu przypisanego i ustalenia faktyczne Sądu wskazują natomiast jednoznacznie, że oskarżeni zabrali w celu przywłaszczenia drzewka sosnowe wyrywając je z ziemi, a więc zachowanie sprawców należy zakwalifikować jako przestępstwo z art. 278 § 1 kk. Przepis ten należało więc powołać jako podstawę skazania, a także obok przepisu art. 33 § 1, 2 i 3 kk, jako podstawę wymiaru kary. Zaskarżony wyrok podlega zatem zmianie w powyższym zakresie.
Zasadny jest także wniosek prokuratora o zmianę tego wyroku przez wyeliminowanie w pkt III określenia „ solidarnie ”odnoszącego się do orzeczenia na podstawie art. 46 § 1 kk obowiązku naprawienia szkody od obu oskarżonych. Zagadnienie to wywołuje rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie. Z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2000 r. w sprawie I KZP 40/00, OSNKW 2001/1-2/2 wynika, że orzeczenie środka karnego przewidzianego w art. 46 § 1 kk, dopuszczalne jest również w postaci solidarnego zobowiązania współsprawców przestępstwa do naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części. Odmienne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 26 października 2000 r. w sprawie II Aka 133/00, podnosząc iż obowiązek ten jest środkiem karnym, przy orzekaniu którego należy kierować się zasadami prawa cywilnego, a środek ten nie może być orzeczony solidarnie, gdyż wynika to z istoty środka karnego występującego bądź obok kary zasadniczej, bądź też może być w niektórych przypadkach orzeczony samoistnie.
Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego zostało ocenione krytycznie (M. Szewczyk. Kodeks Karny. Komentarz) jako sprzeczne z istotą środka karnego i zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej i indywidualizacji stosowania kar i środków karnych. Za bardziej uzasadnione należy uznać orzeczenie środka karnego przewidzianego w art. 46 § 1 kk w częściach równych lub uwzględniających udział sprawcy w przestępstwie. Należy dodać, że Sąd Najwyższy w w/w orzeczeniu nie wykluczył możliwości orzekania tego środka w taki sposób. Należało więc z pkt III wyroku wyeliminować określenie „ solidarnie ”.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku (art. 437 § 1 kpk). O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 634, 624 § 1 kpk.