Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyniz 27 września 2022 r., sygn. akt I C 246/22

Uzasadnienie

Powódka K. K. wnios³a pozew przeciwko A. T. (1) o zap³atê kwoty 28.536 z³ wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap³aty.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskaza³a, ¿e z pozwan¹ znaj¹ siê i przyjaŸni¹ od wielu lat. W 2018 roku pozwana zwróci³a siê do powódki z proœb¹ o udzielenie po¿yczki pieniê¿nej w dowolnej wysokoœci z uwagi na przejœciowe problemy finansowe i brak wystarczaj¹cej zdolnoœci kredytowej. Ze wzglêdu na ogromne zaufanie, którym powódka darzy³a pozwan¹ i zapewnienia o zwrocie po¿yczki, powódka zaci¹gnê³a w dniu 10 lutego 2018 roku kredyt w (...) S.A., a nastêpnie przekaza³a na konto pozwanej ³¹cznie kwotê 20.000 z³. N., powódka w ramach posiadanego konta w okresie od 10 kwietnia 2018 roku do 28 maja 2019 roku zaci¹gnê³a kolejne kredyty, a pozyskane œrodki przekaza³a wieloma przelewami na konto pozwanej w formie licznych po¿yczek. Jednak, pozwana tylko czêœciowo dokona³a sp³aty po¿yczek, a od chwili dokonania ostatniej wp³aty w dniu 23 czerwca 2021 roku pozwana zerwa³a jakikolwiek kontakt z powódk¹, nie odpowiada na wysy³ane wiadomoœci i unika kontaktu osobistego. W dniu 11 sierpnia 2021 roku powódka wezwa³a pozwan¹ do zap³aty. W zwi¹zku z brakiem zap³aty, roszczenie sta³o siê wymagalne z up³ywem 7 dni od dorêczenia wezwania, tj. z dniem 23 sierpnia 2021 roku.

(pozew, k. 3-11)

Pozwana wnios³a o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana podnios³a, ¿e strony ³¹czy³a wiêŸ uczuciowa i do stycznia 2020 roku pozostawa³y w zwi¹zku partnerskim, od koñca 2017 roku zamieszkiwa³y razem i prowadzi³y wspólne gospodarstwo domowe. Od samego pocz¹tku powódka zdawa³a sobie sprawê, ¿e sytuacja finansowa pozwanej jest niestabilna i nie posiada ona sta³ego Ÿród³a dochodu. Z tego wzglêdu przez ca³y okres trwania wspólnego po¿ycia przekazywa³a pozwanej œrodki finansowe w ró¿nej wysokoœci na bie¿¹ce wydatki i utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego. Powódka jednak nigdy nie zg³asza³a swojej ówczesnej partnerce oczekiwania odzyskania darowanych kwot, a tak¿e nigdy nie uwa¿a³a, ¿e dosz³o pomiêdzy nimi do zawarcia umowy po¿yczki. Pomoc ta by³a typowa dla zwi¹zku dwojga osób, które planuj¹ wspóln¹ przysz³oœæ i przy jej udzielaniu nigdy nie by³ zastrzegany obowi¹zek zwrotu.

Pozwana przyzna³a, ¿e powódka udzieli³a jej jedynie po¿yczki w kwocie 21.798 z³ na zakup samochodu, lecz zobowi¹zanie to zosta³o w ca³oœci uregulowane. Pozwana zwróci³a uwagê, ¿e potwierdzenia udzielenia po¿yczek nie stanowi¹ przesy³ane przez powódkê przelewy, albowiem z ich opisów („pieni¹¿ki”, „•”) wynika, ¿e stanowi³y one pewnego rodzaju prezenty dla pozwanej. Tym samym, zdaniem pozwanej, powódka nie udowodni³a, ¿e zawar³a ze swoj¹ ówczesn¹ partnerk¹ inne umowy po¿yczki, poza po¿yczk¹ na zakup samochodu.

(sprzeciw od nakazu zap³aty, k. 116-120) (...) stan faktyczny:

W okresie od listopada 2017r. do stycznia 2020r. powódka K. K. i pozwana A. T. (1) zamieszkiwa³y wspólnie w dwupokojowym mieszkaniu (...) siê z jednej sypialni i salonu. W trakcie wspólnego zamieszkiwania powódka pracowa³a jako pielêgniarka za wynagrodzeniem w kwocie oko³o 2.500 z³ netto, natomiast pozwana nie posiada³a sta³ego Ÿród³a utrzymania i dochodu. Powódka zabiega³a o wzglêdy pozwanej, chc¹c stworzyæ z ni¹ zwi¹zek partnerski. A. T. (1) kilkukrotnie wyprowadza³a siê z mieszkania, po czym wraca³a do powódki.

(dowód: zeznania œwiadka O. S., p³yta CD k. 173, zeznania œwiadka B. S., p³yta CD k. 173, zeznania œwiadka El¿biety Mirowskiej, p³yta CD k. 173, zeznania œwiadka P. W., p³yta CD k. 173, przes³uchanie powódki K. K., p³yta CD k. 187, przes³uchanie pozwanej A. T. (1), p³yta CD k. 187)

Powódka udzieli³a pozwanej po¿yczki na zakup samochodu w kwocie oko³o 20.000 z³. Przedmiotowa po¿yczka zosta³a przez pozwan¹ w ca³oœci sp³acona.

(dowód: zeznania œwiadka A. T. (2), p³yta CD k. 173, przes³uchanie pozwanej A. T. (1), p³yta CD k. 187)

Powódka K. K. w ramach swojego rachunku bankowego zaci¹gnê³a w (...) S.A. z siedzib¹ w W. nastêpuj¹ce kredyty:

1. - nr (...) /2018 w dniu 10 lutego 2018r. w kwocie 21.798 z³ (prowizja w kwocie 1.798 z³);
2. - nr (...) /2018 w dniu 10 kwietnia 2018r. w kwocie 9.039,20 z³ (prowizja w kwocie 1.039,20 z³);
3. - nr (...) /2018 w dniu 10 czerwca 2018r. w kwocie 4.519,60 z³ (prowizja w kwocie 519,60 z³);
4. - nr (...) /2018 w dniu 17 czerwca 2018r. w kwocie 6.779,40 z³ (prowizja w kwocie 779,40 z³);
5. - nr (...) /2018 w dniu 14 sierpnia 2018r. w kwocie 7.909,30 z³ (prowizja w kwocie 909,30 z³);
6. - nr (...) /2019r. w dniu 28 stycznia 2019r. w kwocie 51.695,30 z³ (prowizja w kwocie 4.695,30 z³);
7. - nr (...) /2016 w dniu 28 maja 2019r. kwoty 7.909,30 z³ (prowizja w kwocie 909,30 z³);

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 12, 15, 17, 19, 22, 24, 26-27, 33-34, 44-45, 59-60)

Powódka dokona³a sp³aty na rzecz banku:

1. - w dniu 17 czerwca 2018r. kwoty 4.526,53 z³ z tytu³u wczeœniejszej sprawy kredytu nr UG 19638765/2018;
2. - w dniu 11 wrzeœnia 2018r. kwoty 6.043,68 z³ z tytu³u wczeœniejszej sprawy kredytu nr UG 19761427/2018;
3. - w dniu 28 stycznia 2019r. kwoty 28.743,51 z³ z tytu³u wczeœniejszej sprawy kredytu nr UG 17798577/2018;
4. - w dniu 28 stycznia 2019r. kwoty 8.220,75 z³ z tytu³u wczeœniejszej sprawy kredytu nr UG 19761427/2018.

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 30, 38, 46-47)

Powódka przela³a na rachunek bankowy pozwanej nastêpuj¹ce kwoty:

1. - w dniu 10 lutego 2018r. kwotê 10.000 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
2. - w dniu 11 lutego 2018r. kwotê 10.000 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
3. - w dniu 10 kwietnia 2018r. kwotê 8.000 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
4. - w dniu 10 czerwca 2018r. kwotê 2.000 z³ tytu³em „pieniazki:))”;
5. - w dniu 17 czerwca 2018r. kwotê 740 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
6. - w dniu 17 czerwca 2018r. kwotê 110 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
7. - w dniu 14 sierpnia 2018r. kwotê 2.490 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
8. - w dniu 28 stycznia 2019r. kwoty 7.000 z³ tytu³em ”:) ”;
9. - w dniu 29 kwietnia 2019r. kwoty 2.000 z³ tytu³em ”:) ”;
10. - w dniu 28 maja 2019r. kwoty 6.000 z³ tytu³em „przelew srodkow”;
11. - w dniu 1 paŸdziernika 2019r. kwoty 600 z³ tytu³em „przelew srodkow”;

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 13-14, 18, 23, 28-29, 35, 48, 56, 61, 67)

Nadto, powódka dokona³a wp³aty na swój inny rachunek:

1. - w dniu 14 sierpnia 2018r. kwoty 3.000 z³ tytu³em „wp³ata na rach. do sp³aty karty kredytowej”;
2. - w dniu 28 stycznia 2019r. kwoty 2.200 z³ tytu³em „wp³ata na rach. do sp³aty karty kredytowej”;

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 36, 49)

Pozwana dokona³a przelewu na rachunek bankowy powódki nastêpuj¹cych kwot:

1. - w dniu 7 marca 2018r. kwoty 382,40 z³ tytu³em „rata za marzec”;
2. - w dniu 10 kwietnia 2018r. kwotê 408,11 z³ tytu³em „rata kwiecieñ”;
3. - w dniu 7 maja 2018r. kwotê 433,32 z³ tytu³em „rata za maj”;
4. - w dniu 10 czerwca 2018r. kwotê 433,32 z³ tytu³em „rata za czerwiec”;
5. - w dniu 9 lipca 2018r. kwotê 433,32 z³ tytu³em „rata za lipiec”;
6. - w dniu 9 lipca 2018r. kwotê 55 z³ tytu³em „pierwsza rata za lipiec”;
7. - w dniu 11 wrzeœnia 2018r. kwoty 6.000 z³ tytu³em „mój kredyt splata”;
8. - w dniu 16 wrzeœnia 2018r. kwoty 433,32 z³ tytu³em „rata za wrzesieñ”;
9. - w dniu 22 paŸdziernika 2018r. kwoty 433,32 z³ tytu³em „rata za paŸdziernik”;
10. - w dniu 26 grudnia 2018r. kwoty 133,32 z³ tytu³em „koncowka za grudzien raty”;
11. - w dniu 29 grudnia 2018r. kwoty 300 z³ tytu³em „grudzien rata reszta kasy”;
12. - w dniu 9 stycznia 2019r. kwoty 233,32 z³ tytu³em „rata za styczeñ”’;
13. - w dniu 12 lutego 2019r. kwoty 400 z³ tytu³em „pierwsza arata za luty”;
14. - w dniu 12 marca 2019r. kwoty 200 z³ tytu³em „rata marzec”;
15. - w dniu 25 marca 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata marzec dalsza czesc”;
16. - w dniu 3 kwietnia 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata marzec dalsza czesc ostatnia”;
17. - w dniu 8 kwietnia 2019r. kwoty 200 z³ tytu³em „rata 1 czesc kwiecieñ”;
18. - w dniu 24 kwietnia 2019r. kwoty 400 z³ tytu³em „rata kwiecieñ”;
19. - w dniu 4 maja 2019r. kwoty 2.000 z³ tytu³em „. ”;
20. - w dniu 14 maja 2019r. kwoty 200 z³ tytu³em „rata za maj, dziekuje”;
21. - w dniu 31 maja 2019r. kwoty 300 z³ tytu³em „rata za czerwiec, dziekuje”;
22. - w dniu 4 czerwca 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata za czerwiec pierwsza”;
23. - w dniu 19 lipca 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata za lipiec druga”;
24. - w dniu 9 sierpnia 2019r. kwoty 347,64 z³ tytu³em „ O. ” (wp³ata dokonana przez siostrê pozwanej);
25. - w dniu 13 wrzeœnia 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata za wrzesieñ”;
26. - w dniu 5 listopada 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata za paŸdziernik”;
27. - w dniu 21 listopada 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata 1 czêœæ listopad”;
28. - w dniu 29 listopada 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em „rata 2 listopad”;
29. - w dniu 18 grudnia 2019r. kwoty 100 z³ tytu³em ”:) ”;
30. - w dniu 31 grudnia 2019r. kwoty 200 z³ tytu³em „rata grudzieñ”;
31. - w dniu 29 stycznia 2020r. kwoty 300 z³ tytu³em „rata styczeñ”;
32. - w dniu 25 lutego 2020r. kwoty 300 z³ tytu³em „luty, znowu mnie blokujesz, mo¿e od razu powiedz ze ju¿ nigdy ciê nie zobaczê, nie dotknê, nie us³yszê:(;
33. - w dniu 25 marca 2020r. kwotê 220 z³ tytu³em „rata marzec plus 80 z³ co wczoraj da³ tobie ten pan wiêc ³¹cznie 300 z³ wyœlê ci w nastêpnym tygodniu jeszcze 100 z³”;
34. - w dniu 11 maja 2020r. kwotê 100 z³ tytu³em „. ”;
35. - w dniu 16 maja 2020r. kwotê 100 z³ tytu³em „. ”;
36. - w dniu 19 maja 2020r. kwotê 100 z³ tytu³em „. ”;
37. - w dniu 17 czerwca 2020r. kwotê 100 z³ tytu³em „. ”;
38. - w dniu 2 lipca 2020r. kwotê 200 z³ tytu³em „. ”;
39. - w dniu 30 lipca 2020r. kwotê 500 z³ tytu³em „. ”;
40. - w dniu 16 sierpnia 2020r. kwotê 500 z³ tytu³em „. ”;
41. - w dniu 19 wrzeœnia 2020r. kwotê 500 z³ tytu³em „. ”;
42. - w dniu 12 paŸdziernika 2020r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
43. - w dniu 19 listopada 2020r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
44. - w dniu 15 grudnia 2020r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
45. - w dniu 15 stycznia 2021r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
46. - w dniu 12 lutego 2021r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
47. - w dniu 11 marca 2021r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
48. - w dniu 12 kwietnia 2021r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
49. - w dniu 12 maja 2021r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;
50. - w dniu 23 czerwca 2021r. kwotê 500 z³ tytu³em „.rata”;

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 16, 20-21, 25, 31-32, 37, 39-43, 50-55, 57-58, 62-66, 68-92)

Ponadto, pozwana dokona³a przelewu na rachunek bankowy powódki nastêpuj¹cych kwot:

1. - w dniu 24 lutego 2018r. kwoty 100 z³ tytu³em „zakupy”;
2. - w dniu 15 lutego 2018r. kwoty 150 z³ tytu³em „ (...) ”;
3. - w dniu 1 marca 2018r. kwoty 100 z³ tytu³em „weterynarz”;
4. - w dniu 4 marca 2018r. kwoty 50 z³ tytu³em „prad”;
5. - w dniu 13 marca 2018r. kwoty 80 z³ tytu³em „zakupy”;
6. - w dniu 16 marca 2018r. kwoty 240 z³ tytu³em „obroze”;
7. - w dniu 9 kwietnia 2018r. kwoty 700 z³ tytu³em „mieszkanie”;
8. - w dniu 9 lutego 2018r. kwoty 400 z³ tytu³em „chata”;
9. - w dniu 25 kwietnia 2018r. kwoty 200 z³ tytu³em „psy”;
10. - w dniu 8 maja 2018r. kwoty 600 z³ tytu³em „chata maj”;
11. - w dniu 2 czerwca 2018r. kwoty 500 z³ tytu³em „mieszkanie czerwiec”;
12. - w dniu 5 lipca 2018r. kwoty 130 z³ tytu³em „mata”;
13. - w dniu 4 paŸdziernika 2018r. kwoty 120 z³ tytu³em „ubranka dla maluszków”;
14. - w dniu 22 grudnia 2018r. kwoty 190 z³ tytu³em „zakupy”;
15. - w dniu 16 stycznia 2019r. kwoty 400 z³ tytu³em ”:) ”;
16. - w dniu 17 stycznia 2019r. kwoty 400 z³ tytu³em ”:) ”;
17. - w dniu 4 maja 2019r. kwoty 2.000 z³ tytu³em ”. ”; (dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 123-139)

Pismem z dnia 11 sierpnia 2021r. powódka K. K. wezwa³a pozwan¹ A. T. do zap³aty kwoty 28.536 z³ wraz z odsetkami naliczonymi przy zawieraniu kredytów w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Wezwanie zosta³o pozwanej dorêczone w dniu 16 sierpnia 2021 roku.

(dowód: wezwanie do zap³aty z dnia 11 sierpnia 2021r., k. 93 wraz z dowodem nadania, k. 94 i potwierdzeniem odbioru, k. 95-96) (...) ¿y³, co nastêpuje:

P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ œwiadków O. S., B. S., El¿biety Mirowskiej, P. W., A. T. (2) i K. (...), a tak¿e dowodu z przes³uchania stron.

(...) zebrany w niniejszej sprawie materia³ dowodowy (...) nie dopatrzy³ siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci wymienionych powy¿ej dokumentów prywatnych w postaci potwierdzeñ wykonania przelewów bankowych czy wezwania do zap³aty. Zgodnie z treœci¹ art. 245 kpc dokument prywatny sporz¹dzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, ¿e osoba, która go podpisa³a, z³o¿y³a oœwiadczenie zawarte w dokumencie. W toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa³a autentycznoœci przedmiotowych dokumentów. (...) tak¿e nie znalaz³ podstaw do kwestionowania prawdziwoœci tych dokumentów i uzna³, ¿e faktycznie mia³y miejsce przesuniêcia finansowe pomiêdzy maj¹tkami stron, jakie wynikaj¹c¹ z ww. dokumentów.

Natomiast, przechodz¹c do oceny osobowego materia³u dowodowego, nale¿y wskazaæ, ¿e zeznania przes³uchanych w niniejszej sprawie œwiadków w ostatecznym rozrachunku okaza³y siê nieprzydatne do ustalenia charakteru prawnego przysporzeñ maj¹tkowych dokonywanych przez powódkê na rzecz pozwanej. Œwiadek O. S. wskaza³a, ¿e wiedzê odnoœnie charakteru przelewów i ich wysokoœci posiada³a od powódki, z któr¹ aktualnie pozostaje w zwi¹zku partnerskim. Natomiast, sama nie by³a naocznym œwiadkiem wzajemnych ustaleñ stron odnoœnie rozliczeñ. Œwiadek widzia³a jedynie przelewy, które pokazywa³a jej obecna partnerka. Œwiadek B. S. wiedzê odnoœnie przelewów tak¿e posiada³a z relacji powódki. Œwiadek nigdy nie odwiedza³a powódki w domu, ani te¿ osobiœcie nie pozna³a pozwanej.

Z kolei, œwiadek El¿bieta Mirowska, choæ bywa³a w mieszkaniu powódki i nawet pozna³a pozwan¹, to tak¿e nie posiada³a wiedzy w istotnym dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy zakresie, któr¹ uzyska³aby na podstawie w³asnych spostrze¿eñ. (...) wiedza œwiadka równie¿ pochodzi³a od powódki. Œwiadek P. W. na podstawie rozmów ze stronami mia³a wiedzê jedynie o tym, ¿e powódka zaci¹gnê³a jakieœ zobowi¹zania kredytowe, a tak¿e ¿e przekazywa³a jakieœ œrodki pieniê¿ne na rzecz pozwanej, jednak sama nie uczestniczy³a w ¿adnych ustaleniach stron odnoœnie przysporzeñ.

Z du¿¹ doz¹ ostro¿noœci (...) do oceny wiarygodnoœci zeznañ œwiadka A. T. (2), która jest siostr¹ pozwanej. Nie ulega w¹tpliwoœci, ¿e œwiadek stara³a siê przedstawiæ powódkê i jej obecn¹ partnerkê w z³ym œwietle, choæby wskazuj¹c, ¿e s¹ to osoby „niepoczytalne”, czy te¿ twierdz¹c, ¿e O. S. zastrasza pozwan¹, choæ na tê ostatni¹ okolicznoœæ nie by³a w stanie przedstawiæ ¿adnych dowodów. W zakresie istotnym dla rozstrzygniêcia sprawy œwiadek nie posiada³a wiedzy uzyskanej na podstawie w³asnych spostrze¿eñ, gdy¿ nie by³a naocznym œwiadkiem wzajemnych ustaleñ stron. Wszelkie informacje dotycz¹ce rozliczeñ pomiêdzy stronami œwiadek uzyska³a od pozwanej. Œwiadek K. (...) równie¿ nie posiada³a ¿adnych w³asnych spostrze¿eñ w zakresie dotycz¹cym charakteru rozliczeñ pomiêdzy stronami, a tak¿e ich wzajemnych ustaleñ w tym zakresie. Œwiadek nigdy nie by³a w mieszkaniu stron, nie pozna³a osobiœcie powódki, a wszelkie informacje co do charakteru wiêzi ³¹cz¹cej strony, a tak¿e przep³ywów pomiêdzy maj¹tkami stron naby³a od pozwanej.

Jeœli chodzi natomiast ocenê wiarygodnoœci zeznañ stron, to za go³os³owne nale¿a³o uznaæ zeznania powódki K. K. dotycz¹ce ustaleñ stron odnoœnie podstawy dokonywanych przez ni¹ przysporzeñ na rzecz pozwanej. Powódka wskazywa³a, ¿e dokonuj¹c przelewu na konto bankowe pozwanej ka¿dorazowo ustala³a z ni¹, ¿e kwota bêdzie podlega³a zwrotowi. Jednak, zebrany w sprawie materia³ dowodowy nie potwierdza powy¿szych twierdzeñ, zaœ pozwana stanowczo zaprzeczy³a, aby powódka udziela³a jej po¿yczek (poza po¿yczk¹ na zakup samochodu). Sama powódka zreszt¹ przyzna³a, ¿e nikt nie s³ysza³ ani nie widzia³ ustaleñ stron odnoœnie charakteru rozliczeñ ani te¿ obowi¹zku zwrotu przekazanych nale¿noœci. Powódka zezna³a tak¿e, ¿e nigdy nie ustala³a z pozwana konkretnych warunków sp³aty rzekomych po¿yczek.

Na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 kpc (...) dowód z zeznañ œwiadka I. M., albowiem dowód ten nie mia³ istotnego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy i dotyczy³ okolicznoœci przyznanych przez powódkê, zaœ na podstawie art. 2352 § 1 pkt 5 kpc pomin¹³ tak¿e dowód z zeznañ I. (...) – S. i uzupe³niaj¹cych zeznañ O. S., albowiem wnioski te zmierza³y wy³¹cznie do przed³u¿enia niniejszego postêpowania, a nie mia³y na celu wykazania okolicznoœci istotnych dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy. Poza tym nale¿y zauwa¿yæ, ¿e O. S. po z³o¿eniu pierwszych zeznañ pozosta³a na S. rozpraw i przychowa³a siê zeznaniom wszystkich przes³uchanych w tym dniu œwiadków, st¹d te¿ jej ewentualne uzupe³niaj¹ce zeznania, mog³yby zostaæ przygotowane na potrzeby tocz¹cego siê procesu.

P. prawn¹ powództwa stanowi³ art. 720 § 1 kc, zgodnie z którym przez umowê po¿yczki daj¹cy po¿yczkê zobowi¹zuje siê przenieœæ na w³asnoœæ bior¹cego okreœlon¹ iloœæ pieniêdzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a bior¹cy zobowi¹zuje siê zwróciæ tê sam¹ iloœæ pieniêdzy albo tê sam¹ iloœæ rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakoœci. Stosownie do art. 720 § 2 kc umowa po¿yczki, której wartoœæ przekracza tysi¹c z³otych, wymaga zachowania formy dokumentowej.

Z. ¿yæ nale¿y, i¿ w niniejszej sprawie powództwo opiera³o siê na twierdzeniu powódki, ¿e w okresie 2018-2020 udzieli³a ona pozwanej szeregu po¿yczek opiewaj¹cych ³¹cznie na wskazan¹ w pozwie kwotê. Na potwierdzenie swoich twierdzeñ powódka do³¹czy³a potwierdzenia przelewów bankowych dokonanych w okresie od 10 lutego 2018r. do 1 paŸdziernika 2019r. na ³¹czn¹ kwotê oko³o 50.000 z³. Strona pozwana kwestionowa³a charakter przelewów dokonywanych przez powódkê, podnosz¹c, ¿e w czasie, w którym zosta³y one dokonane strony pozostawa³y w zwi¹zku partnerskim, prowadzi³y wspólne gospodarstwo domowe a dokonywane przelewy pomiêdzy maj¹tkami stron by³y po¿ytkowane na zaspokajanie bie¿¹cych wspólnych potrzeb stron, a tak¿e na finansowanie osobistych potrzeb pozwanej. Jak podnosi³a A. T. (1) strony nigdy nie ustala³y zasad zwrotu poczynionych na rzecz drugiej strony korzyœci maj¹tkowych, bowiem uwa¿a³y je za darowizny, których dokonywanie pomiêdzy osobami bêd¹cymi w zwi¹zku jest zachowaniem typowym.

Z. ¿yæ nale¿y, i¿ zgodnie z obowi¹zuj¹c¹ w postêpowaniu cywilnym zasad¹ rozk³adu ciê¿aru dowodu ciê¿ar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). Nie budzi przy tym w¹tpliwoœci, ¿e ciê¿ar wykazania okolicznoœci prawo tworz¹cych spoczywa na powodzie, natomiast faktów prawotamuj¹cych (tj. powoduj¹cych, ¿e dany fakt prawotwórczy w konkretnym przypadku nie wywo³a³ skutku prawnego np. wada oœwiadczenia woli, niepoczytalnoœæ sprawcy deliktu) oraz faktów prawoniwecz¹cych (powoduj¹cych, ¿e skutki prawne faktu prawotwórczego usta³y np. wykonanie zobowi¹zania, zwolnienie z d³ugu) zasadniczo spoczywa na stronie pozwanej, albowiem ona z tych okolicznoœci wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. W zwi¹zku z powy¿szym nale¿a³o uznaæ, ¿e dochodz¹c zwrotu po¿yczki powódka powinien udowodniæ, ¿e miêdzy ni¹ a pozwan¹ dosz³a do skutku umowa po¿yczki (tak wyrok SN z dnia 11 czerwca 1999r., II CKN 390/98, Legalis nr 44297).

W ocenie (...), w niniejszej sprawie, wbrew powy¿szej regule rozk³adu ciê¿aru dowodu, powódka nie zdo³a³a udowodniæ, ¿e pomiêdzy stronami dosz³o do zawarcia szeregu umów po¿yczek na ³¹czn¹ kwotê odpowiadaj¹c¹ ¿¹daniu pozwu. W œwietle zebranego materia³u dowodowego nie budzi w¹tpliwoœci, ¿e strony dokonywa³y szeregu czynnoœci prawnych, czego dowodz¹ liczne potwierdzenia przelewów (...) do pozwu. Niemniej, nie daj¹ one podstawy do przyjêcia, ¿e czynnoœci te mia³y charakter po¿yczek. Z. ¿yæ nale¿y, i¿ dokonuj¹c ww. czynnoœci prawnych strony nie zachowa³y formy pisemnej. Co prawda, zgodnie z przytoczonymi powy¿ej przepisami Kodeksu cywilnego umowa po¿yczki dla swojej wa¿noœci nie musi byæ zawarta w formie pisemnej, jednak fakt niezachowania formy pisemnej w sporze o zwrot po¿yczki powoduje istotne ograniczenia natury dowodowej. W art. 720 § 2 kc zastrze¿ono formê dokumentow¹ ad probationem dla umów po¿yczki przenosz¹cych wartoœæ 1.000 z³otych (por. wyrok S¹du Apelacyjnego w K. z dnia 21 marca 2018 r., I ACa 994/17, L.).

W przypadku niezachowania formy pisemnej dowód z przes³uchania stron lub œwiadków na okolicznoœæ dokonania czynnoœci prawnej jest dopuszczalny, kiedy strony wyra¿¹ na to zgodê lub je¿eli fakt dokonania czynnoœci prawnej bêdzie uprawdopodobniony za pomoc¹ pisma (art. 74 kc) (por. wyrok S¹du Apelacyjnego w K. w wyroku z dnia 23 czerwca 2016r., V ACa 893/15, L.). W niniejszej sprawie fakt udzielenia po¿yczki zosta³ uprawdopodobniony za pomoc¹ wspomnianych ju¿ wy¿ej przelewów bankowych. (...) one jednak tylko tzw. zacz¹tek dowodu (por. wyrok SA w G. z dnia 17 paŸdziernika 2018r., V AGa 120/18, L.), pozwalaj¹c jedynie prowadziæ dowód z zeznañ œwiadków czy przes³uchania stron na okolicznoœæ dokonania czynnoœci prawnej, lecz nie przes¹dzaj¹ w ¿aden sposób o charakterze przysporzeñ maj¹tkowych dokonanych przez powódkê na rzecz pozwanej.

Z. ¿yæ nale¿y, i¿ z art. 720 § 1 kc wynika, ¿e elementami essentialia negotii umowy po¿yczki s¹: zobowi¹zanie daj¹cego po¿yczkê (po¿yczkodawcy) do przeniesienia na w³asnoœæ bior¹cego okreœlon¹ iloœæ pieniêdzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz zobowi¹zanie bior¹cego (po¿yczkobiorcy) do zwrotu tej samej iloœci pieniêdzy albo tej samej iloœci rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakoœci. Nie oznacza to, ¿e w ka¿dej umowie po¿yczki niezbêdne jest jednoznaczne i dok³adne pos³u¿enie siê sformu³owaniami, u¿ytymi w ww. przepisie. Mo¿liwe jest bowiem ustalanie na podstawie art. 65 § 2 kc rzeczywistego znaczenia i woli stron takiej umowy. N. ¿y przy tym mieæ na uwadze, ¿e do elementów przedmiotowo istotnych umowy po¿yczki nale¿y obowi¹zek zwrotu (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 27 marca 2018r., V ACa 1159/17, L.).

(...) w niniejszej sprawie przeprowadzi³ postêpowanie dowodowe celem ustalenia rzeczywistej woli stron odnoœnie charakteru prawnego spornych czynnoœci prawnych, które zosta³y udokumentowane za pomoc¹ przelewów bankowych. Jednak zaoferowane przez stronê powodow¹ dowody nie potwierdzi³y, ¿e dokonane przez powódkê przysporzenia na rzecz pozwanej mia³y charakter prawny po¿yczek. Z. ¿yæ nale¿y, ¿e strona pozwana przyzna³a, ¿e powódka dokona³a na jej rzecz tylko jednej po¿yczki w kwocie oko³o 20.000 z³ z przeznaczeniem na zakup samochodu osobowego, jednak wobec zgodnych twierdzeñ stron nale¿a³o uznaæ, ¿e po¿yczka ta zosta³a w ca³oœci zwrócona. Pozwana konsekwentnie zaprzecza³a, aby otrzyma³a jakiekolwiek inne po¿yczki od powódki, natomiast powódka nie przedstawi³a ¿adnych dowodów, które pozwala³yby przyj¹æ, ¿e przelewaj¹c na rachunek bankowy pozwanej sporne kwoty zastrzeg³a obowi¹zek ich zwrotu przez pozwan¹.

Na podstawie przed³o¿onych do akt sprawy potwierdzeñ przelewów bankowych mo¿na jedynie stwierdziæ, ¿e powódka wielokrotnie dokonywa³a wp³at na rachunek bankowy pozwanej, jednak opis tych transakcji nie pozwala na stwierdzenie, ¿e przedmiotowe wp³aty stanowi³y po¿yczki. W tytu³ach przelewów powódka pos³ugiwa³a siê emotikonami ”:)” b¹dŸ ogólnymi stwierdzeniami typu „przelew srodkow”, czy „pieniazki:))”. Tego typu opisy w ¿aden sposób nie wskazuj¹ na po¿yczkê. (...) tego odbiegaj¹ od opisów czy sformu³owañ zwykle stosowanych przy udzielaniu po¿yczek.

Nadto, nale¿a³o mieæ na wzglêdzie, ¿e ¿adna z przes³uchanych w niniejszej sprawie osób nie by³a naocznym œwiadkiem wzajemnych ustaleñ stron odnoœnie charakteru rozliczeñ. Osoby te posiada³y jedynie wiedzê pochodz¹c¹ od stron niniejszego postêpowania. S. œród przes³uchanych œwiadków na fakt udzielenia po¿yczki wskazywali O. S., P. W., B. S. i El¿bieta Mirowska, jednak osoby te wskazywa³y, ¿e o po¿yczkach dowiedzia³y siê od powódki, nie bior¹c udzia³u w ustaleniach stron. (...) sama powódka zeznaj¹c w niniejszej sprawie wskaza³a, ¿e nie by³o ¿adnych œwiadków ustaleñ stron. (...) co do charakteru spornych przysporzeñ nale¿a³o mieæ na wzglêdzie tak¿e kontekst sytuacyjny. W œwietle zeznañ œwiadków nie budzi w¹tpliwoœci, ¿e w okresie, kiedy zosta³y dokonane przedmiotowe przelewy bankowe, strony wspólnie zamieszkiwa³y. Co prawda istniej¹ rozbie¿noœci co do charakteru ich relacji. Œwiadkowie zawnioskowani przez powódkê zaprzeczyli, aby strony pozostawa³y w zwi¹zku partnerskim.

Sama zaœ powódka wskaza³a, ¿e zale¿a³o jej na stworzeniu takiego zwi¹zku z pozwan¹, jednak pozwana unika³a jednoznacznej deklaracji, zwodz¹c powódkê. Jak wynika z zeznañ K. K., pozwana kilkukrotnie wyprowadza³a siê i zamieszkiwa³a z innymi kobietami, lecz powódka za ka¿dym razem pozwala³a jej wróciæ, maj¹c nadziejê na stworzenie sta³ego zwi¹zku. Nie ulega zatem w¹tpliwoœci, ¿e powódka darzy³a pozwan¹ uczuciem. W tym kontekœcie, chc¹c przekonaæ pozwan¹ o powadze swoich zamiarów, czy te¿ po prostu chc¹c zaimponowaæ jej szerokim gestem (pozwana wcale nie ukrywa³a, ¿e bardzo zale¿y jej na dobrach materialnych, w zeznaniach opisa³a siebie jako „utrzymankê” powódki), K. K. nie musia³a postêpowaæ w sposób racjonalny. Jak jednak wskazano powy¿ej, aby takie przysporzenia maj¹tkowe móc zakwalifikowaæ jako po¿yczki konieczne by³o zastrze¿enie obowi¹zku zwrotu przez po¿yczkodawcê i zobowi¹zanie siê do zwrotu przez po¿yczkobircê.

W tym przypadku nie wykazano, aby strony zgodnie ustali³y takie zastrze¿enie w momencie dokonania czynnoœci prawnej. Tym samym nie mo¿na wykluczyæ, ¿e licz¹c na stworzenie sta³ego zwi¹zku partnerskiego z pozwan¹ powódka mog³a dokonywaæ przysporzeñ maj¹tkowych na rzecz pozwanej czy udzielaæ jej pomocy w znacznych wysokoœciach, traktuj¹c te transfery finansowe jako darowizny (czyli potocznie prezenty). W tym kontekœcie nie mo¿na w sposób kategoryczny przyjmowaæ, ¿e ka¿dorazowe przesuniêcia pomiêdzy maj¹tkami osób pozostaj¹cych z zwi¹zku nieformalnym, czy licz¹cych na stworzenie takiego zwi¹zku maj¹ charakter po¿yczki. (...) w tym wzglêdzie jest zgodna wola stron, a istnienia takowej – jak wskazano powy¿ej – nie wykazano. Samo przed³o¿enie potwierdzeñ dokonanych przelewów, bez wskazania tytu³u p³atnoœci, jest dalece niewystarczaj¹ce do stawiania kategorycznych wniosków o po¿yczkach. Zdaniem (...), prawdopodobieñstwa dokonania darowizn nie wyklucza sama wysokoœæ dochodów powódki, które oscylowa³y w granicach oko³o 2.500 z³ miesiêcznie.

Zdaniem (...), równie nieracjonalne jest bowiem przy tak niskich dochodach zaci¹ganie zobowi¹zañ kredytowych i udzielanie po¿yczek osobie, która ich nie zwraca. Tym samym przedstawiona przez powódkê wersja o udzieleniu po¿yczek nie jest prawdopodobna w stopniu wiêkszym ni¿ wersja o darowiznach.

(...) zatem na wzglêdzie powy¿sze, nale¿a³o uznaæ, ¿e powódka w niniejszej sprawie nie udowodni³a, ¿e miêdzy ni¹ a pozwan¹ dosz³a do skutku umowa po¿yczki na kwotê wskazan¹ w pozwie. Tym samym, na podstawie art. 6 kc i art. 720 kc a contrario powództwo podlega³o oddaleniu.

O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 kpc i zgodnie z zasad¹ odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas¹dzi³ od przegrywaj¹cej niniejszy spór powódki na rzecz pozwanej kwotê 3.617 z³, na któr¹ sk³adaj¹ siê op³ata za czynnoœci fachowego pe³nomocnika w stawce minimalnej okreœlone zgodnie z § 2 pkt 5 (...) Ministra S. œci z dnia 22 paŸdziernika 2015r. w sprawie op³at za czynnoœci adwokackie w stawce minimalnej (3.600 z³), a tak¿e op³ata skarbowa od pe³nomocnictwa (17 z³).