Wyrok Sądu Rejonowego w Gorlicachz 15 września 2017 r., sygn. akt II K 7/17

Uzasadnienie

wyroku z dnia 15 września 2017 r.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego sąd ustalił i uznał za udowodniony następujący stan faktyczny:

Spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. prowadziła od 2004 r. działalność gospodarczą polegają m.in. na przetwarzaniu produktów rafinacji ropy naftowej, sprzedaży detalicznej i hurtowej paliw oraz produktów pochodnych. Do dnia 16 czerwca 2009 r. funkcję prezesa zarządu spółki pełnił oskarżony M. H., następnie stanowisko to objęła jego żona I. H.. W dniu 1 kwietnia 2015 r. spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej.

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
3. - odpis z KRS spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. k. 148-160,

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółka (...) sp. z o.o. nawiązała kontakty handlowe ze spółką (...) sp. z o.o. z siedzibą w S.. W dniu 29 lutego 2012 r. została zawarta umowa nr (...) pomiędzy spółką (...) sp. z o.o. (reprezentowaną przez prezesa zarządu I. H.) oraz spółką (...) sp. z o.o. (reprezentowaną przez prezesa zarządu J. F.), której przedmiotem była sprzedaż spółce (...) sp. z o.o. produktów naftowych w postaci benzyny bezołowiowej, oleju napędowego i oleju opałowego.

Umowa została zawarta na czas nieokreślony, wraz z umową podpisane zostały załączniki nr 2 i 3 w postaci wykazu oferowanego asortymentu oraz instrukcji odbioru i rozliczenia paliw.

Jako zabezpieczenie wierzytelności wynikającej z zawartej w dniu 29 lutego 2012 r. umowy spółka (...) sp. z o.o. wystawiła na rzecz spółki (...) sp. z o.o. weksel własny in blanco, poręczony przez I. H. i oskarżonego M. H..

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - zeznania świadka S. M. k. 721/2-722/2, 738/2,
3. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
4. - odpis z KRS spółki (...) sp. z o.o. k. 14-17,
5. - umowa z dnia 29 lutego 2012 r. nr (...) wraz z załącznikami k. 18-24,
6. - weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową k. 24-26,

W okresie od marca 2012 r. do października 2013 r. spółka (...) sp. z o.o. dokonywała regularnie płatności za dostarczane paliwa, potem jednak nie wywiązywała się z terminowych płatności, co spowodowało sukcesywne narastanie zaległych należności.

W okresie od 13 grudnia 2013 r. do dnia 10 maja 2014 r. spółka (...) sp. z o.o. dostarczyła spółce (...) sp. z o.o. zamówione produkty naftowe o łącznej wartości 533102,91 zł, za które nie uiszczono zapłaty.

Spółka (...) sp. z o.o. podejmowała szereg działań w celu wyegzekwowania zaległych należności, jednak spółka (...) sp. z o.o. uiściła jedynie niewielką część zobowiązań w kwocie 48852 zł, dlatego w dniu 23 lipca 2014 r. spółka (...) sp. z o.o. wystąpiła do Sądu Okręgowego W. (...) III Wydział Cywilny z powództwem o zapłatę przez spółkę (...) sp. z o.o., I. H. i M. H. pozostałej części zobowiązania w kwocie 503106,68 zł.

W dniu 22 października 2014 r. Sąd Okręgowy dla W. (...) III Wydział Cywilny w postępowaniu nakazowym sygn. III Nc 91/14 zasądził solidarnie od spółki (...) sp. z o.o., I. H. i M. H. na rzecz (...) sp. z o.o. kwotę 503106,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu w wysokości 13506 zł. Nakaz został zaopatrzony w klauzulę wykonalności w dniu 5 lutego 2015 r.

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - zeznania świadka S. M. k. 721/2-722/2, 738/2,
3. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
4. - nakaz zapłaty z dnia 22 października 2014 r. sygn. III Nc 91/14 k. 51,

W dniu 28 października 2014 r. spółka (...) sp. z o.o. skierowała do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. (...)

M. W. wniosek o zabezpieczenie należności pieniężnych na majątku dłużników, a następnie w dniu 16 lutego 2015 r. wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej.

Pomimo szeregu czynności podjętych przez komornika w celu wyegzekwowania należności od spółki (...) sp. z o.o., I. H. i M. H. spółka (...) sp. z o.o. nie uzyskała całkowitego zaspokojenia swojego roszczenia, natomiast zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2015 r. komornik poinformował spółkę (...) sp. z o.o. o całkowitej bezskuteczności wszczętej egzekucji przeciwko dłużnikom.

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - zeznania świadka S. M. k. 721/2-722/2, 738/2,
3. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
4. - wniosek dnia 28 października 2014 r. o zabezpieczenie roszczenia k. 52-56,
5. - wniosek z dnia 16 lutego 2015 r. o wszczęcie egzekucji k. 57-60,
6. - protokół oględzin akt sprawy egzekucyjnej sygn. Km 2222/14 k. 161-701,

W dniu 13 września 2007 r. oskarżony M. H. nabył własność nieruchomości stanowiącej samodzielny lokal mieszkalny położony w K. przy ul. (...) o powierzchni 82,63 m², dla którego Sąd Rejonowy dla K. (...) prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Oskarżony sfinansował zakup zaciągając w dniu 3 marca 2016 r. w (...) Banku SA kredyt w wysokości 413336 zł we frankach szwajcarskich, natomiast zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka ustanowiona na nieruchomości.

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
3. - wydruk księgi wieczystej nr (...) k. 105-121, 706-715,
4. - umowa kredytowa z dnia 3 marca 2006 r. wraz z harmonogramem spłat k. 785-797,

Gdy egzekucja prowadzona z majątku spółki (...) sp. z o.o. nie przynosiła efektów, pełnomocnik spółki (...) sp. o.o. w dniu 25 lutego 2015 r. złożył w Sądzie Rejonowym dla K. (...) wniosek o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, tj. mieszkaniu należącym do M. H.. Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. sąd oddalił wniosek z uwagi na przedłożenie tytułu wykonawczego bez koniecznej klauzuli wykonalności. Uczestnikiem postepowania był oskarżony M. H. jako właściciel nieruchomości.

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
3. - zeznania świadka S. M. k. 721/2-722/2, 738/2,
4. - kserokopia dokumentacji dot. wniosku dnia 25 lutego 2015 r. k. 741-755,

W dniu 6 czerwca 2015 r. oskarżony M. H. zawarł z J. H. w Kancelarii Notarialnej w G. przy ul. (...) umowę przeniesienia własności w celu zwolnienia z długu, który wynikał z zawartej w dniu 18 maja 2011 r. pomiędzy J. H. i M. H. umowy pożyczki w kwocie 202000 zł.

Umowa została zgłoszona i opłacona w Urzędzie Skarbowym w G.. Na podstawie umowy tej umowy M. H. przeniósł na rzecz córki J. H. własność nieruchomości - mieszkania położonego w K. przy ul. (...) o powierzchni 82,63 m².

Zgodnie z umową spłata pożyczki winna nastąpić do dnia 31 maja 2014 r. jednak w dniu 2 czerwca 2014 r. strony podpisały aneks do umowy wydłużając termin spłaty pożyczki do dnia 30 kwietnia 2015 r.

Po uzyskaniu drugiego tytułu wykonawczego spółka (...) sp. z o.o. złożyła ponowny wniosek o wpis do księgi wieczystej hipoteki przymusowej w kwocie 543 950,29 zł na nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) oznaczonej nr księgi wieczystej (...), jednak postanowieniem z dnia 22 października 2015 r. Sąd Rejonowy dla K. (...) oddalił wniosek ze względu na zmianę właściciela nieruchomości zgodnie z umową z dnia 6 czerwca 2015 r.

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - zeznania świadka S. M. k. 721/2-722/2, 738/2,
3. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
4. - akt notarialny z dnia 6 czerwca 2015 r. k. 99-104,
5. - informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. k. 139,
6. - umowa pożyczki z dnia 18 maja 2011 r. k. 140,

Zawierając umowę w dniu 6 czerwca 2015 r. M. H. miał świadomość istnienia wymagalnej wierzytelności na kwotę 503106,68 zł wraz z dodatkowymi kosztami w stosunku do (...) sp. o.o. oraz faktu prowadzenia przeciwko niemu egzekucji oraz jej bezskuteczności. W tym dniu oskarżony był dłużnikiem dwóch wierzycieli tj. J. H. – w związku z zaciągniętą u niej pożyczką oraz spółki (...) sp. o.o. – w związku z nakładającym na niego obowiązek zapłaty wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 października 2014 r. sygn. III Nc 91/14. Spłacając J. H., zaspokoił w całości jej roszczenia. J. H. nie była dłużnikiem solidarnym spółki (...) sp. z o.o. i spółka ta nie miała możliwości zaspokojenia mieszkania stanowiącego jej własność.

M. H. nie dysponował składnikami majątkowymi oraz aktywami o wartości umożliwiającej regulowanie zobowiązań. Miał także świadomość grożącej niewypłacalności w związku z zadłużeniem spółki (...) sp. z o.o., która posiadała również zadłużenie w płatnościach podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych oraz składek ubezpieczeniowych,

Dowód:

1. - częściowo wyjaśnienia oskarżonego M. H. k. 855/2-856/2, 779-781, 812,
2. - zeznania świadka S. M. k. 721/2-722/2, 738/2,
3. - częściowo zeznania świadka I. H. k. 857-857/2, 756,
4. - informacja ZUS dot. zaległości spółki (...) sp. z o.o. k. 782,
5. - informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - W. k. 816-817,
6. - pismo komornika o postępowaniu egzekucyjnym wraz z załącznikami k. 868,

Oskarżony M. H. ma 57 lat, o wykształceniu średnim, żonaty, nie posiada nikogo na utrzymaniu, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1850 zł, bez majątku, karany.

Dowód:

1. - dane o karalno ś ci k. 800-801,
2. - informacja Starosty (...) o stanie majątkowym k. 802, 819,
3. - informacja o dochodach k. 803-805,
4. - dane o podejrzanym k. 806, 818,
5. - informacja (...) Związku (...) k. 846,
6. - informacja (...) Związku (...) k. 847,

Oskarżony M. H. przesłuchiwany w postępowaniu przygotowawczym nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że do 2009 r. był prezesem spółki W., która zajmowała się handlem hurtowym paliwami, a spółka (...) sp. z o.o. była jednym z dostawców paliw, że w 2013 r. na wezwanie (...) sp. z o.o. podpisał weksel in blanco dla zabezpieczenia spłaty zobowiązań, mimo, iż nie był już prezesem zarządu, że problemy (...) spółki (...) zaczęły się w 2012 r. i głównym powodem była zmiana przepisów prawnych nakładających na podmioty handlujące paliwami obowiązek wpłaty zabezpieczeń na poczet spłaty ewentualnych zaległości podatkowych w wysokości 3 milionów złotych, że spółki nie było stać na złożenie tak wysokiego zabezpieczenia, co spowodowało, że utraciła ona większość kontrahentów, z którymi do tej pory współpracowała, że spółka (...) sp. z o.o. po powstaniu pierwszych zaległości w płatnościach nie chciała negocjować, tyko uzyskała wyrok sądowy i zdrożyła egzekucję zajmując m.in. płatności u kontrahentów, że w ten sposób pozbawiono spółkę (...) płynności finansowej i uniemożliwiono prowadzenie dalszej działalności.

Dalej wyjaśnił, że w 2006 r. kupił mieszkanie zlokalizowane w K. przy ul. (...) o powierzchni 82 m² w znacznej części na kredyt we frankach szwajcarskich zaciągnięty w M. Banku, że córka J. H. w tamtym czasie była właścicielką mieszkania w G. i pomagała w prowadzeniu działalności gospodarczej a w 2010 r. wyjechała do K., że w 2011 r. sprzedała mieszkanie w G. a pieniądze z tej transakcji pożyczyła M. H., że na okoliczność tej pożyczki w kwocie 202000 zł została spisana umowa pożyczki, którą następnie zarejestrowano i opłacono w Urzędzie Skarbowym w G..

Dalej wyjaśnił, że nie był w stanie spłacać pożyczki, dlatego z żoną zdecydował, że przekażą córce mieszkanie w K., że jedynym powodem tej transakcji było to, że nie było go stać na regulowanie rat kredytowych za to mieszkanie, a córka faktycznie od dłuższego czasu w nim zamieszkiwała i była tam zameldowana a także spłacała zobowiązania z własnych dochodów, że w dacie przeniesienia jego własności na J. H. zobowiązanie z tytułu zaciągniętego na jego zakup kredytu w dalszym ciągu wynosiło w przeliczeniu na walutę polską około 400000 zł, co było spowodowane systematycznym wzrostem w ciągu ostatnich lat kursu franka szwajcarskiego

Wyjaśnił również, że jego działania nie miały na celu pozbycia się majątku i uniemożliwienia zaspokojenia wierzyciela spółki, że nie uciekał z majątkiem, gdyż mieszkanie w K. nie było żadnym majątkiem, tylko w rzeczywistości było długiem zabezpieczonym hipoteką bankową do kwoty około 350000 zł. (...) sp. z o.o. zajął to mieszkanie to i tak nic by nie zyskał, gdyż zaniechanie regulowania rat przez córkę i brak ich płatności przez niego skutkowałyby wypowiedzeniem umowy kredytowej i w dalszej perspektywie przejęciem przez bank mieszkania i jego licytacją.

Wyjaśnił nadto, że spółka (...) do momentu wdrożenia egzekucji wiedziała o mieszaniu w K., że chciała się wpisać jako wierzyciel do księgi wieczystej ale nie miała klauzuli wykonalności na wyroku i sąd odmówił wpisu, że wobec tego spółka wystąpiła o klauzulę, ale w międzyczasie przekazał mieszkanie córce i gdy złożyli ponowny wniosek o wpis to sąd w K. odmówił argumentując, że właścicielem mieszkania nie jest dłużnik lecz inna osoba.

Przesłuchiwany po raz kolejny w związku ze zmianą postanowienia o przedstawieniu zarzutów oskarżony nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa i odmówił składania wyjaśnień.

Przesłuchiwany na rozprawie nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień. Po odczytaniu wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym na zasadzie art. 389 kpk oskarżony oświadczył, że podtrzymuje złożone w prokuraturze. Dodatkowo wyjaśnił, że obecnie spółka (...) prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce (...) sp. z o.o., oskarżonemu oraz jego żonie I. H..

Wyjaśnienia oskarżonego w zasadzie zasługują na wiarę, w szczególności zasługują na wiarę wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym, w których oskarżony przedstawił, w jaki sposób przebiegała współpraca handlowa pomiędzy spółkami (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o., w jakich okolicznościach doszło do zadłużenia spółki (...) oraz jakie kroki były podejmowane w celu wyegzekwowania zaległych płatności. Wiarygodnie przedstawił również okoliczności nabycia i przeniesienia własności na rzecz córki J. H. mieszkania w K.. Wyjaśnienia tej treści są szczere, wyczerpujące i zbieżne z zeznaniami świadków S. M. oraz I. H. a także ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją.

Nie zasługują natomiast na wiarę wyjaśnienia oskarżonego złożone w postępowaniu przygotowawczym w tej części, gdzie nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 302 §1 kk i wyjaśnił, że jego działania nie miały na celu pozbycia się majątku i uniemożliwienia zaspokojenia wierzyciela spółki, że nie uciekał z majątkiem, gdyż mieszkanie w K. nie było żadnym majątkiem tylko w rzeczywistości było długiem. Wyjaśnienia te są w ocenie sądu naiwne, nielogiczne, wykrętne i zmierzają do uniknięcia odpowiedzialności karnej.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka S. M., dyrektora w spółce (...) sp. z o.o., jako obiektywnym, przekonującym i logicznym. Świadek wiarygodnie zeznał, w jaki sposób spółki (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o. nawiązały współpracę handlową, na jakich zasadach odbywała się sprzedaż paliw, od kiedy i dlaczego zaczęły się problemy z płatnościami za zakupiony towar, w jaki sposób spółka (...) sp. z o.o. starała się wyegzekwować zaległe należności oraz jak przebiegało postępowanie egzekucyjne. Zeznania świadka zostały potwierdzone dokumentacją, w której zawarte są szczegółowe dane dotyczące okoliczności będących przedmiotem postępowania.

Zeznania świadka I. H. zasługują na wiarę jedynie w tej części gdzie zeznała, że jest prezesem spółki W., że podpisano umowę ze spółką (...) sp. z o.o., że kłopoty spółki (...) sp. z o.o. zaczęły się w 2013 r. a od kwietnia 2015 r. zawieszono prowadzenie działalności, że była zawierana umowa pożyczki miedzy oskarżonym w J. H., następnie umowa przeniesienia własności mieszkania, że była próba wpisania hipoteki na mieszkanie w K., że obecnie trwa postępowania egzekucyjne wobec spółki (...).

Nie zasługują natomiast na wiarę zeznania tego świadka, że oskarżony nie uciekał z majątkiem, że oskarżony nie był zorientowany w finansach spółki, gdyż tej treści zeznania są naiwne, nieprzekonujące i mają na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej przez oskarżonego.

Świadek J. H. jako osoba najbliższa dla oskarżonego odmówiła składania zeznań.

W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dał podstawę do przyjęcia, że oskarżony M. H. dopuścił się zarzucanego mu czynu z art. 302 §1 kk, gdyż w dniu 06 czerwca 2015 r. w G. w związku z grożącą mu niewypłacalnością i niemożnością zaspokojenia wszystkich wierzycieli, poprzez przeniesienie na rzecz córki J. H. w formie umowy notarialnej prawa własności jego nieruchomości stanowiącej samodzielny lokal mieszkalny położony w K. przy ulicy (...) o powierzchni 82,63 m2 wraz z udziałem wynoszącym (...) w nieruchomości wspólnej zwolnił się z posiadanego w stosunku do J. H. długu powstałego w wyniku zaciągnięcia u niej w dniu 18 maja 2011 r. pożyczki pieniężnej w kwocie 202000 złotych oraz należnych od niej odsetek, tj. zobowiązania w łącznej wysokości 218381 złotych, zaspokajając w całości tego wierzyciela, czym działał na szkodę innego wierzyciela (...) sp. z o.o. poprzez niewykonanie w stosunku do niego prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. (...) z dnia 22 października 2014 r. sygn. III Nc 91/14 wydanego w postępowaniu nakazowym i zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, zobowiązującego go na podstawie podpisanego weksla in blanco do solidarnej zapłaty na rzecz tej spółki kwoty 503106,68 złotych wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu nieuregulowania zobowiązań (...) sp. z o.o., powstałą w związku z jej współpracą z tym podmiotem prowadzoną w ramach działalności gospodarczej.

Uznając oskarżonego M. H. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 302 §1 kk sąd na mocy art. 302 §1 kk i przy zastosowaniu art. 4 §1 kk skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności.

Na mocy art. 69 §1 i §2 kk i art. 70 §1 pkt. 1 kk sąd zawiesił warunkowo wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby lat 3. Przy wymiarze kary sąd wziął pod uwagę zmianę przepisów ustawy Kodeks Karny i opierał się na brzmieniu przepisów art. 69 § 1 i § 2 oraz art. 70 § 1 pkt. 1 kk sprzed 1 lipca 2015 r., które są względniejsze dla oskarżonego.

Na mocy art. 71 §1 kk sąd orzekł wobec oskarżonego M. H. grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł.

Ustalając wysokość stawki dziennej grzywny na kwotę 10 zł, a więc najniższej wysokości, miał sąd na uwadze stosownie do treści art. 33 §3 kk sytuację materialną oskarżonego, który utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1850 zł miesięcznie, nadto w dalszym ciągu prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne.

Zdaniem sądu wymierzona kara jest proporcjonalna do stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu i stanowić będzie dla oskarżonego stosowne ostrzeżenie i dolegliwość i sprawi, że w przyszłości oskarżony będzie przestrzegał porządku prawnego.

Wymierzając tę karę sąd przyjął jako okoliczność łagodzącą, że oskarżony mimo, że formalnie nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, w swoich wyjaśnieniach opisał okoliczności dotyczące przeniesienia własności mieszkania na córkę. Jako okoliczność obciążającą przyjął sąd dotychczasową karalność oskarżonego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu powołanego w wyroku, zwalniając oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych z uwagi na jego sytuację materialną.