Uzasadnienie
W dniu 1 grudnia 2020r. powód Fundacja Z (...) z/s w K. skierował do tut. Sądu w stosunku do pozwanej A. W. żądanie nakazania opuszczenia, opróżnienia i wydania nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony przy ul. (...) w L. na nieruchomości ozanczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr (...) oraz żądanie zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż jest dysponentem nieruchomości lokalowej zajmowanej przez pozwaną, że w okolicznościach dotyczących sytuacji faktycznej pozwanej ujawniły się podstawy wskazujące na ustanie stosunku obligacyjnego i że pozwana posiada pozostającą w jego zarządzie nieruchomość lokalową, po ustaniu łączącego powoda z pozwaną stosunku obligacyjnego, bez tytułu prawnego.
Do postępowania w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powoda wstąpiła Gmina L..
Interwenient uboczny pozostawił do uznania Sądu kwestię rozstrzygnięcia w przedmiocie eksmisji oraz wniósł o nieprzyznawanie pozwanym uprawnień do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, a ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2021r. powód wniósł o wezwanie do udziału w postępowaniu w charakterze pozwanych Ł. W. i mał. K. W..
Postanowieniem z dnia 20 maja 2021r. Sąd Rejonowy w Kaliszu w sprawie o sygn. akt I C 2098/20 zwolnił pozwaną A. W. od kosztów sadowych w całości oraz oddalił jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W odpowiedzi na pozew pozwani A. W. działająca również w imieniu i na rzecz mał. pozwanej K. W. oraz Ł. W. wnieśli o oddalenie powództwa, a na wypadek eksmisji o przyznanie im uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.
Powód Fundacja Z (...) z/s w K. jest dysponentem nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny o pow. 46,59m² znajdujacy się na nieruchomości zabudowanej położonej w L. przy ul. (...), oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka nr (...)
W dniu 31 grudnia 2019r. powód Fundacja Z (...) z/s w K. zawarł z pozwaną A. W. umowę najmu opisanej wyżej nieruchomości. Kontrakt wiążący strony określał przedmiot umowy, wysokość należności czynszowych, prawa i obowiązki wynajmującego i najemcy. Umowa miała charakter terminowy od dnia 1 stycznia 2020r. do dnia 30 czerwca 2020r.
Stosunek najmu ustał w dniu 30 czerwca 2020r.
Obecnie pozwani A. W. oraz jej dzieci Ł. W. i mał. K. W. posiadają przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego.
(umowa najmu lokalu mieszkalnego k. 10-12, wezwanie do opuszczenia i opróżnienia lokalu k. 13-14, 16-17, przesłuchanie pozwanej A. W. k. 130-130v 00:04:04-00:12:27, przesłuchanie pozwanego Ł. W. k. 130v 00:12:27-00:16:55)
Pozwana A. W. korzysta z form pomocy społecznej i pobiera z (...) w L. zasiłek rodzinny, świadczenie wychowawcze i świadczenie dobry start, natomiast tego typu świadczenia nie przysługują pozwanemu Ł. W..
Pozwani A. W. i Ł. W. nie pobierają świadczeń z zabezpieczenia społecznego.
Pozwana A. W. obecnie podjęła zatrudnienia na czas oznaczony z wynagrodzeniem minimalnym w stosunku miesięcznym, natomiast pozwany Ł. W. obecnie poszukuje pracy. Pozwana mał. K. W. kontynuuje naukę.
Pozwani A. W. i Ł. W. nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. jako osoby bezrobotne.
(inf. PUP w K. k. 28, 81, 105, inf. (...) k. 38-41, 109, inf. ZUS k. 43, 122, przesłuchanie pozwanej A. W. k. 130-130v 00:04:04-00:12:27, przesłuchanie pozwanego Ł. W. k. 130v 00:12:27-00:16:55)
Pozwani nie posiadają żadnych nieruchomości oraz tytułu prawnego o charakterze rzeczowym, obligacyjnym lub faktycznym do zamieszkania w innym lokalu. Potrzeby lokalowe pozwanych nie mogą być również zabezpieczone przez osoby z ich środowiska rodzinnego. Pozwani w związku z rodzajem, charakterem i wysokością uzyskiwanych dochodów oraz rozmiarem obciążających ich zobowiązań nie mają obiektywnej możliwości nabycia na własność innego lokalu.
(przesłuchanie pozwanej A. W. k. 130-130v 00:04:04-00:12:27, przesłuchanie pozwanego Ł. W. k. 130v 00:12:27-00:16:55)
Sąd Rejonowy zważył, co następuje.
Windykacyjne roszczenie powództwa jest zasadne i znajduje podstawę prawną w treści art. 222 § 1 kc.
Na podstawie art. 222 § 1 kc właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Treścią przewidzianego w art. 222 § 1 kc roszczenia windykacyjnego jest przyznane właścicielowi żądanie wydania oznaczonej rzeczy przez osobę, która włada jego rzeczą. Służy ono przywróceniu właścicielowi władztwa nad rzeczą, a więc ochronie jednego z podstawowych atrybutów prawa własności. Konstrukcja roszczenia windykacyjnego służy ochronie prawa własności przed jakimikolwiek naruszeniami pochodzącymi od osób nieuprawnionych do władania rzeczą. Z istoty prawa własności wynika bowiem, że właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy i nią rozporządzać. W tym miejscu należy podkreślić, że w doktrynie prawa cywilnego powszechnie akceptowany jest pogląd, że prawnorzeczowe środki ochrony własności mają charakter obiektywny, zależą bowiem jedynie od naruszenia prawa własności.
Bezspornym jest w niniejszej sprawie, iż powód jest legalnym dysponentem przedmiotowej nieruchomości.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje, że pomiędzy powodem i pozwaną A. W. istniała ważna i skuteczna umowa najmu nieruchomości w rozumieniu art. 659 kc w zw. z art. 680 i n. kc, która ustała wobec upływu czasu obowiązywania kontraktu oraz że pozwani w czasie istnienia stosunku obligacyjnego łączącego z powodem posiadali atrybut lokatorów, o którym mowa w art. art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2020.611 – t.j. ze zm.), a obecnie pozwani posiadają nieruchomość powoda bez tytułu prawnego.
Wobec konstatacji, że stosunek obligacyjny, który uprawniał pozwanych do korzystania z nieruchomości powoda ustał, a pozwani nie legitymują się skutecznym względem powoda uprawnieniem do władania tą rzeczą Sąd uwzględnił w całości żądanie powództwa w zakresie roszczenia wydobywczego i nakazał pozwanym opuszczenie, opróżnienie i wydanie spornej nieruchomości – por. art. 222 § 1 kc i art. 675 § 1 kc.
Jednocześnie stosownie do treści art. 14 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2020.611 – t.j. ze zm.) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. W myśl art. 14 ust. 3 tej ustawy Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.
Struktura regulacji zawartej w art. 14 w/w ustawy wskazuje na to, że sąd w pierwszej kolejności powinien brać pod uwagę indywidualną sytuację danej osoby, a więc „dotychczasowy sposób korzystania z lokalu i szczególną sytuację materialną oraz rodzinną osób zobowiązanych do jego opróżnienia” (art. 14 ust. 3), z tym że nie może nie orzec o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego w stosunku do wymienionych w art. 14 ust. 4 w/w ustawy kategorii osób. Takiego obowiązku sąd nie ma jedynie w pewnych, wyjątkowych okolicznościach, np. uprawniony ma zamieszkać w innym lokalu, gdy powodem eksmisji jest znęcanie się nad rodziną (art. 17) lub gdy zachodzi rażące wykraczanie przez pozwanego o eksmisję przeciwko porządkowi domowemu albo rażąco naganne postępowanie uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie (art. 13).
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001r. w sprawie o sygn. akt III CZP 66/01, opubl. OSNC 2002/9/109 zgodnie, z którym przepisy art. 14 i 15 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 2020.611 – t.j. ze zm.) mają zastosowanie w sprawach o opróżnienie lokalu przeciwko osobom, które były lokatorami w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy – por. postanow. SN z dnia 3 czerwca 2011r. w sprawie o sygn. akt III CSK 330/10, opubl. LEX nr 885041, wyrok SN z dnia 26 lipca 2004r. w sprawie o sygn. akt V CA 1/04, opubl. LEX nr 503242.
W ocenie Sądu w stosunku do pozwanych mał. K. W. oraz sprawującej nad nią opiekę pozwanej A. W. oraz pozwanego Ł. W. występują fakultatywne przesłanki przyznania uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu przewidziane w art. 14 ust. 3 w/w ustawy.
Niezależnie od powyższego pozwani nie są uprawnieni i nie mają możliwości do zamieszkania w innej nieruchomości. Pozwani nie posiadają żadnych nieruchomości oraz tytułu prawnego o charakterze rzeczowym, obligacyjnym lub faktycznym do zamieszkania w innym lokalu. Potrzeby lokalowe pozwanych nie mogą być również zabezpieczone przez osoby z ich środowiska rodzinnego. Pozwani w związku z rodzajem, charakterem i wysokością uzyskiwanych dochodów oraz rozmiarem obciążających ich zobowiązań nie mają obiektywnej możliwości nabycia na własność innego lokalu bądź zawarcia na warunkach cen wolnorynkowych umowy najmu lokalu mieszkalnego z osobą trzecią.
W takich warunkach, gdzie pozwanym nie przysługuje tytuł prawny do innej nieruchomości, która zabezpiecza ich potrzeby mieszkaniowe oraz w których ujawniły się okoliczności fakultatywnego przyznania im prawa do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego Sąd pozytywnie rozstrzygnął o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Stosownie do treści art. 14 ust.1 zd. 2 w/w ustawy obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.
Z uwagi na orzeczenie eksmisji Sąd stosownie do treści art. 14 ust. 6 w/w ustawy nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu, co do pozwanego do czasu złożenia przez Gminę L. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego,
O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w z art. 98 § 1 – 3 kpc i z w zw. z art. 105 § 1 i 2 kpc oraz w zw. z § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 ze zm.) oraz w oparciu o treść art. 27 pkt 11 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2020.755 – j.t. ze zm.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2020.1546 – j.t. ze zm.).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.