Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny
W dniu 09 maja 2016 r około godz. 15.00 funkcjonariusze Służby Celnej dokonali przeszukania lokalu (...) należącego do K. F. w miejscowości B.. W lokalu ujawniono trzy czynne automaty do gier hazardowych o nazwach A. G. nr (...), A. G. nr (...) oraz A. G. nr (...) należące do firmy (...) sp. z o.o. w O.. Na podstawie ramowej umowy dzierżawy powierzchni z dnia 31.05.2015 r właścicielka K. F. udostępniła część swojego lokalu pod wymienione trzy automaty za co pobierała miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 200 zł. Umowę w imieniu spółki (...) zawarł prezes zarządu M. W.. Bieżącą obsługę automatów w tym pobieranie z nich gotówki oraz utrzymywanie ich w dobrym stanie technicznym wykonywał oskarżony B. Ż.. W związku z tym, że ujawnione prowadzenie gier hazardowych odbywało się wbrew przepisom ustawy, automaty zostały zabezpieczone przez Służbę Celną.
/dowód: zeznanie świadka R. M. k. 1240-1241,12v; zeznanie świadka B. W. k.1252v-1253,54v-55; protokół eksperymentu procesowego k.5-9; protokół przeszukania lokalu K. F. k.18-20; umowy dzierżawy powierzchni k.21-28; protokół oględzin automatów do gier k.30-36; wydruk z ewidencji przedsiębiorców k.48,202; kserokopie dokumentów z firmy (...) sp z o.o. w W. k.92-125; kserokopie dokumentów z firmy (...) sp z o.o. w O. k.73-91; informacja Ministerstwa Finansów k. 210; wyjaśnienia oskarżonego M. W. k. 228-229; wyjaśnienia oskarżonego B. Ż. k. 1238-1239; wyjaśnienia oskarżonej K. F. k.1239/
W dniu 11 maja 2016 r funkcjonariusze Służby Celnej dokonali przeszukania lokalu M. J. miejscowości B. przy ul. (...). Podczas przeszukania ujawniono czynne automaty do gier hazardowych A. G. nr (...), A. G. nr (...) oraz A. G. nr (...). Na podstawie ramowej umowy dzierżawy powierzchni z dnia 31.05.2015 r prowadzący firmę (...) -styl M. J. udostępnił swój lokal w B. pod wymienione trzy automaty za co pobierał miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 400 zł. Umowę w imieniu spółki (...) zawarł prezes zarządu M. W.. W związku z tym, że ujawnione prowadzenie gier hazardowych odbywało się wbrew przepisom ustawy, automaty zostały zabezpieczone przez Służbę Celną.
/dowód: zeznanie świadka M. D. k.1242,757v-758; zeznanie świadka B. W. k.783v, 1252v-1253; protokół eksperymentu procesowego k.750-754; protokół przeszukania lokalu M. J. k.763-765; protokół oględzin automatów do gier k.767-774; ramowa umowa dzierżawy powierzchni k.803-807; protokół oględzin koperty z kluczami k.932-934; wydruk z ewidencji przedsiębiorców k.1102; informacja Ministerstwa Finansów k. 1129; wyjaśnienia oskarżonego M. W. k. 1153-1154; wyjaśnienia oskarżonego M. J. k. 1239-1240 /
W dniu 16 maja 2016 r funkcjonariusze Służby Celnej dokonali przeszukania lokalu (...) stanowiącego własność E. R. w miejscowości B.. Podczas przeszukania ujawniono czynne automaty do gier hazardowych: A. G. nr (...), A. G. nr (...), A. H. M. (...) nr H. (...) oraz A. 2 nr (...). Automaty te należały do firmy (...) sp. z o.o. w O.. Na podstawie ramowej umowy dzierżawy powierzchni z dnia 31.05.2015 r właścicielka E. R. udostępniła część swojego lokalu pod wymienione automaty za co pobierała miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 200 zł. Umowę w imieniu spółki (...) zawarł prezes zarządu M. W.. Bieżącą obsługę automatów w tym pobieranie z nich gotówki oraz utrzymywanie ich w dobrym stanie technicznym wykonywał oskarżony B. Ż.. W związku z tym, że ujawnione prowadzenie gier hazardowych odbywało się wbrew przepisom ustawy, automaty zostały zabezpieczone przez Służbę Celną.
/dowód: zeznanie świadka J. N. k.282v-283,1241; zeznanie świadka B. W. k.345v-346, 1252v-1253; protokół eksperymentu procesowego k.274-279; protokół przeszukania lokalu Pizzeria E. k.285-287; protokół oględzin automatów do gier k.288-296; kserokopie dokumentów z firmy (...) sp z o.o. w O. k.308-316; kserokopie dokumentów z firmy (...) sp z o.o. w W. k.318-343; wydruk z ewidencji przedsiębiorców k.361,362;informacja Ministerstwa Finansów k.724; wyjaśnienia oskarżonego M. W. k. 484-485; wyjaśnienia oskarżonego B. Ż. k. 1238-1239; wyjaśnienia oskarżonej E. R. k.456 /
Oskarżony M. W. nie przyznał się do stawianych mu zarzutów i odmówił złożenia wyjaśnień (k.228-229,484-485,1153-1154).
Oskarżony B. Ż. nie przyznał się do stawianych mu zarzutów. Wyjaśnił że był przekonany, iż zajmuje się działalnością legalną. Wobec oskarżonego toczyło się wiele postępowań, które zakończyły się wyrokami uniewinniającymi. Oskarżony zapoznawał się z publikacjami, które utwierdziły go przekonaniu,że zajmuje się działalnością legalną (k.1238-1239).
Oskarżona K. F. nie przyznała się do stawianego jej zarzutu. Wyjaśniła że podpisując umowę dzierżawy była przekonana, że prowadzenie gier jest zgodne z prawem. Widziała wiele wyroków uniewinniających w podobnych sprawach. Poza tym oskarżony B. Ż. twierdził, że jest to działalność legalna. Otrzymywała jedynie wynagrodzenie za dzierżawę, nie otrzymywała prowizji od wygranych (k.1239).
Oskarżony M. J. nie przyznał się do stawianego mu zarzutu i wyjaśnił,że nie miał wątpliwości co do legalności działalności prowadzonej w wydzierżawionym od niego lokalu. Otrzymywał wynagrodzenie tylko z tytułu dzierżawy. Oskarżony dodał, że stara się śledzić zmiany w prawie gospodarczym (k.1239-1240).
Oskarżona E. R. nie przyznała się do stawianego jej zarzutu i odmówiła złożenia wyjaśnień (k. 456).
Sąd zważył, co następuje
Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest w zasadzie bezsporny. Oskarżeni, którzy złożyli krótkie wyjaśnienia nie zaprzeczyli temu, że prowadzili gry na automatach hazardowych. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka B. W. (k.54v-55,345v-346,783v,1252v-1253) – funkcjonariusza ówczesnej Służby Celnej. Świadek brał udział w czynnościach związanych z zabezpieczeniem automatów funkcjonujących w lokalach K. F., E. R. oraz M. J.. Dokonał również eksperymentów procesowych odtwarzających przebieg gry na zabezpieczonych urządzeniach (k. 5-9,750-754,274-279). Z protokołów eksperymentów wynika,że przebieg gry na automatach ma charakter losowy. Gracz nie ma wpływu na przebieg gry oraz uzyskany wynik, natomiast wygranymi są kwoty pieniężne. Z dowodem tym korespondują zeznania pozostałych świadków R. M. (k.12v, 1240-1241), M. D. (k.757v-758,1242) oraz J. N. (k.282v-283,1241). W czasie kontroli R. M. oraz M. D. grali na automatach i poczynili spostrzeżenie o losowym charakterze gier.
Świadkowie inicjowali gry nie tylko dla rozrywki, lecz również po to aby uzyskać wygrane pieniężne. Z powyższego wynika, że urządzone przez oskarżonych gry stanowiły gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust 3 ustawy z 19.11.2009 r o grach hazardowych (Dz.U. nr 201 poz. 1540 z późn.zm.).
Dokumenty zawarte w aktach sprawy wskazują, że właścicielem zabezpieczonych automatów do gier była spółka (...) z siedzibą w O.. Wymieniona spółka zakupiła automaty od (...) sp. z o.o. w G., z którą łączyła ją umowa o współpracy w zakresie dostaw urządzeń do gier z dn.01.09.2015 r (k.74-76). Umowę tę w imieniu (...) sp. z o.o. w O. podpisał prezes zarządu M. W.. Również M. W. zawarł w imieniu reprezentowanej przez siebie spółki ramowe umowy z dnia 31.05.2016 r o dzierżawę powierzchni pod lokalizację automatów z K. F., E. R. oraz M. J. (k.27-28, 803-805, 309-311). Przedmiotowe dzierżawy istniały w dniach przeprowadzanych przez Służbę Celną kontroli tj. od 09 do 16 maja 2016 r i w tym czasie prezesem zarządu spółki był nadal M. W. (zob. informacja z KRS, stan na dzień 09.06.2016 r k.386-391).
Materiał dowodowy w sprawie upoważnia do stwierdzenia,że stałym serwisem automatów do gier usytuowanych w lokalach K. F. oraz E. R. zajmował się oskarżony B. Ż.. Oskarżony B. Ż. składając wyjaśnienia w sprawie tej okoliczności faktycznej nie zaprzeczył. Zauważyć należy, że na mocy umowy generalnej z dnia 01.09.2015 r (...) sp. z o.o. w O. zleciła Jota Serwis sp z o.o. w W. prowadzenie stałego serwisu wszystkich aktywnych urządzeń do gier do których zleceniodawca posiada stosowny tytuł prawny na terenie całego kraju oraz pobieranie z tych urządzeń gotówki. Strony umówiły się, że usługi będące przedmiotem umowy wykonywać będą podwykonawcy wybrani przez zleceniodawcę (§1 pkt 3 umowy k. 95-99). Takim podwykonawcą był B. Ż., któremu (...) Serwis sp. z o.o. w W. w dniu 02.01.2015 r zleciła obsługę urządzeń do gier rozrywkowych (umowa k. 100-117). Z tytułu obsługi automatów, między innymi w lokalach K. F. i E. R. oskarżony otrzymał wynagrodzenie za maj 2016 r w kwocie 16 400 zł brutto – ryczałt po 200 zł od każdego urządzenia (faktura VAT z 03.06.2016r z rozliczeniem usług k.341-343).
W ocenie sądu oskarżeni swoim zachowaniem w dniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celnej prowadzili gry na automatach a nie je urządzali. Zgodnie z poglądami wyrażanymi przez niektórych komentatorów urządzanie gry lub zakładu obejmuje czynności niezbędne do rozpoczęcia określonej działalności. Chodzi zasadniczo o zaprowadzenie czy uruchomienie działalności hazardowej w określonym miejscu, stąd też można zgodzić się z poglądem, że urządzanie gier i zakładów poprzedza czasowo ich "prowadzenie", to ostatnie bowiem dotyczy działalności już "urządzonej" (zob. P. Kardas, G. Łabuda, T. Razowski, Kodeks karny skarbowy, s. 827). W tym ujęciu "urządzić" grę oznacza mniej więcej tyle, co ją zorganizować, czyli doprowadzić do tego, aby mogła się odbyć. W dniach przeprowadzonej kontroli w lokalach K. F., E. R. oraz M. J. gry na automatach były już urządzone. Wówczas automaty były pośrednio obsługiwane przez oskarżonych, którzy prowadzili na nich gry.
M. W. jako reprezentant właściciela urządzeń dokonywał ich eksploatacji dzierżawiąc powierzchnię lokali gdzie były zainstalowane. B. Ż. zapewniał bieżący serwis automatów i pobierał z nich gotówkę, którą przekazywał właścicielowi. Z kolei K. F., E. R. oraz M. J. wydzierżawiali powierzchnie swych lokali gdzie automaty były wyeksponowane dla potencjalnych klientów. Każdy z wymienionych oskarżonych w sposób istotny przyczynił się do prowadzenia gier i bez udziału każdego z oskarżonych do prowadzenia gier w poszczególnych lokalach by nie doszło.
Nie ulega również kwestii, że oskarżeni prowadzili gry na automatach w sposób sprzeczny z przepisami obowiązującej ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ugh urządzanie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier. W myśl art. 23a ust1 ugh automaty do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach. Takich warunków oskarżeni nie spełniali. Zgodnie z informacją Ministerstwa Finansów firma (...) sp z o.o. w O. nie ubiegała się o wydanie koncesji na prowadzenie kasyna gier (k.210).
Składając wyjaśnienia na rozprawie oskarżeni podkreślali, że nie byli świadomi tego iż prowadzona przez nich działalność jest sprzeczna z prawem. Na swoją obronę powoływali okoliczność iż w wielu podobnych sprawach zapadły wyroki uniewinniające osoby oskarżone. W związku z tym, że przepisy ustawy o grach hazardowych, która weszła w życie 01.01.2010 r nie zostały notyfikowane w Komisji Europejskiej zrodził się swoisty chaos prawny odnośnie odpowiedzialności za czyny polegające na urządzaniu czy prowadzeniu gier hazardowych wbrew przepisom ustawy. Większość sądów przyjmowała, iż zaniechanie procedury notyfikacyjnej krajowych przepisów technicznych wspomnianej ustawy spowodowała bezskuteczność tych przepisów wobec jednostek. Na gruncie materialno prawnym oznaczało to brak realizacji znamion czynu zabronionego określonego w art.107 § 1 kks, co przekładało się na uniewinnienia osób, którym zarzucono popełnienie tego przestępstwa skarbowego.
Kserokopie wielu orzeczeń, które zapadły na bazie wskazanej argumentacji znajduje się w aktach niniejszej sprawy. Sytuacja uległa zmianie z dniem 03.09.2015 r, kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy na mocy ustawy z dnia 12.06.2015 r o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. 2015 poz. 1201). Przepisy ustawy zmieniającej zostały w sposób właściwy notyfikowane, więc zarzut niemożności ich stosowania utracił rację bytu. Wprawdzie art. 4 ustawy zmieniającej przewidział okres dostosowawczy do dnia 01 lipca 2016 r dla podmiotów prowadzących działalność w zakresie gry na automatach do wymogów określonych w ustawie zmienionej, jednak przepis ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych w brzmieniu przed 03 września 2015 r, czyli na podstawie koncesji lub zezwolenia. Siłą rzeczy przepis ten nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W ocenie sądu oskarżeni nie mogą w swej obronie powoływać się na okoliczność wskazaną w przepisie art.10 § 3 kks. Zgodnie z tym przepisem nie popełnia przestępstwa skarbowego, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionym, błędnym przekonaniu,że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność. O ile sytuacja prawna przed dniem 03.09.2015 r, która była dość niejasna i rodziła wiele problemów interpretacyjnych, stwarzała taką możliwość obrony. Po nowelizacji ustawy niejasności związane z zastosowaniem przepisów zostały, zdaniem sądu wyeliminowane. Nowelizacja ustawy o grach hazardowych została dość szeroko rozpropagowana w mediach. Z jej założeniami można było się też zapoznać na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.
Zauważyć należy, że oskarżeni jako przedsiębiorcy obowiązani byli spełniać określone przepisami warunki wykonywania działalności gospodarczej, co wynika z treści art. 18 ustawy z 02.07.2004 o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173 poz. 1807). Zdaniem sądu oskarżeni M. W. oraz B. Ż. jako osoby związane na co dzień z rynkiem usług hazardowych z pewnością dowiedzieli się o nowelizacji przepisów ustawy, jednak najwyraźniej nie mieli zamiaru dostosowania się do nowych zasad oznaczających w praktyce kres ich działalności. Z kolei domeną pozostałych oskarżonych były inne branże, tak więc mogli oni nie interesować się zmianami ugh poprzestając na zaufaniu dla zapewnień organizatorów przedsięwzięcia, że działalność jest całkowicie legalna (zob. wyjaśnienia K. F.).
Reasumując sąd ustalił, że oskarżony M. W. w okresie od 09 maja 2016 r do 16 maja 2016 r działając w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem takiej samej sposobności jako prezes zarządu i osoba odpowiedzialna za sprawy gospodarcze i finansowe (...) sp z o.o. z siedzibą w O. wbrew przepisom art. 14 ust 1 oraz art.23a ust.1 ustawy z dn. 19.11.2009 r o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r poz.612 z późn.zm.) prowadził gry na automatach w miejscach do tego nieprzeznaczonych i bez wymaganego zezwolenia poprzez dzierżawę powierzchni pod instalację automatów w następujących lokalach:
- - w dniu 09 maja 2016 r w lokalu (...) K. F. w B. pod automaty A. G. nr (...), A. G. nr (...) oraz A. G. nr (...)
- - w dniu 11 maja 2016 r w lokalu M. J. w B. pod automaty A. G. o nr (...), A. G. o nr (...) oraz A. G. o nr (...)
- - w dniu 16 maja 2016 r w lokalu (...) w B. pod automaty A. G. o nr (...), A. G. o nr (...), A. H. M. (...) nr H. (...) i A. 2 nr (...).
Działaniem swym M. W. dopuścił się realizacji przestępstwa skarbowego określonego przepisem art. 107 § 1 kks w zw. z art.9 § 3 kks w zw. z art.6 § 2 kks i za to na podstawie art.107 § 1 kks sąd wymierzył mu karę 150 stawek dziennych grzywny przyjmując, że jedna stawka równoważna jest kwocie 100 złotych. Wymierzając karę sąd kierował się dyrektywami wymiaru kary określonymi w art.13 § 1 kks. W ocenie sądu kara ta jest adekwatna do stopnia szkodliwości społecznej czynu oskarżonego, który należy uznać jako znaczny. Oskarżony działał z chęci zysku, zaś jego proceder godził w interesy finansowe Państwa.
Zauważyć należy również,że oskarżony w chwili orzekania był kilkakrotnie karany sądownie z art. 107 § 1 kks, choć na dzień popełnienia przypisanego mu przestępstwa skarbowego nie był karany (k. 1219-1220). Wymierzając karę grzywny sąd brał pod uwagę sytuację rodzinną oskarżonego, jego stosunki majątkowe oraz warunki osobiste. Na podstawie art. 23 § 1 i 3 kks najniższa liczba stawek dziennych grzywny wynosi 10, zaś wysokość jednej stawki dziennej nie może być niższa niż jedna trzydziesta minimalnego wynagrodzenia za pracę w chwili czynu tj. w 2016 r czyli kwoty 1850 zł (zob. rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2015 r w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r, Dz.U. poz.1385).tj. 61,66 zł. W ocenie sądu oskarżony będzie w stanie wpłacić orzeczoną karę grzywny, zwłaszcza, że jest posiadaczem ujawnionych w trakcie postępowania składników majątkowych.
Sąd ustalił,że oskarżony B. Ż. w okresie od 09 maja 2016 r do 16 maja 2016 r działając w krótkich odstępach czasu z wykorzystaniem takiej samej sposobności wbrew przepisom art. 14 ust 1 oraz art.23a ust.1 ustawy z dn. 19.11.2009 r o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r poz.612 z późn.zm.) prowadził gry na automatach w miejscach do tego nieprzeznaczonych i bez wymaganego zezwolenia poprzez wstawienie automatów, prowadzenie ich stałego serwisu zapewniając działanie urządzeń oraz ich rozliczanie w następujących lokalach:
- - w dniu 09 maja 2016 r w lokalu (...) K. F. w B. automatów A. G. nr (...), A. G. nr (...) oraz A. G. nr (...)
- - w dniu 16 maja 2016 r w lokalu (...) w B. automatów A. G. o nr (...), A. G. o nr (...), A. H. M. (...) nr H. (...) i A. 2 nr (...)
Czyn ten zakwalifikowano jako przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 kks w zw. z art.6 § 2 kks. Z mocy art.107 § 1 kks sąd wymierzył oskarżonemu B. Ż. karę 100 stawek dziennych grzywny przyjmując, że jedna stawka równoważna jest kwocie 100 złotych. Podobnie jak w przypadku M. W. kierowano się dyrektywami określonymi w art. 13 § 1 kks. B. Ż. zajmował się prowadzeniem gier na automatach wbrew przepisom ustawy z chęci zysku. Jak ustalono w zamian za obsługę urządzeń wypłacano mu wynagrodzenie ryczałtowe w kwocie 200 zł od każdego automatu. Działalność oskarżonego godziła w interesy fiskalne Państwa, które zastrzegło sobie prawo koncesjonowania działalności polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier hazardowych. Na korzyść oskarżonego poczytano jego dotychczasową niekaralność (k. 1218). W ocenie sądu orzeczona wobec B. Ż. kara grzywny stanowi właściwa dolegliwość zważywszy na okoliczności przypisanego mu czynu oraz jego warunki osobiste.
Uznając sprawstwo oskarżonych K. F., E. R. oraz M. J. w zakresie zarzuconych im czynów sąd zdecydował na podstawie art. 20 § 2 kks w zw. z art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk postępowanie karne przeciwko nim warunkowo umorzyć na okres próby jednego roku. W ocenie sądu wina oskarżonych oraz społeczna szkodliwość popełnionych przez nich czynów nie jest znaczna. Oskarżeni ci wydzierżawiali powierzchnię w posiadanych przez siebie lokalach w B. oraz B. pod usytuowanie automatów do gier. Jak ustalono głównym profilem działalności gospodarczej oskarżonych były usługi gastronomiczne lub jak w przypadku M. J. najem pomieszczeń. Dzierżawa powierzchni pod automaty to margines działalności gospodarczej wymienionych oskarżonych, którzy pobierali z tego tytułu stosunkowo nieduży dochód. Zapewne z tego powodu nie interesowali się bliżej zmianami legislacyjnymi w zakresie gier hazardowych polegając na zapewnieniach pozostałych oskarżonych,że działalność jest legalna. Za warunkowym umorzeniem postępowania przeciwko K. F., E. R. oraz M. J. przemawia również dotychczasowy nienaganny sposób ich życia oraz ich niekaralność (k. 1215,1216,1217).
Na podstawie przepisów powołanych w pkt IV- VI wyroku sąd zasądził od oskarżonych opłaty sądowe oraz pozostałe koszty sądowe.
Zarządzenie
P., (...)