Prosto w prawo Dla profesjonalisty

Wyrok SN z 28 sierpnia 2012 r., WA 14/12

WyrokSąd Najwyższy·28 sierpnia 2012 r.

Powołane przepisy (13)

Wydany
28 sierpnia 2012 r.
Sąd
Sąd Najwyższy
Sprawa
w sprawie mjra rez. T. T. oskarżonego z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
Skład
SSN Marian Buliński sprawozdawca
SSN Jan Bogdan Rychlicki
SSN Jerzy Steckiewicz
Marcin Szlaga protokolant
Rozpoznanie
w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
Od orzeczenia
od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 27 marca 2012 r.

Sentencja

  1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
  2. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego w tym od opłaty.

r.

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płka Zbigniewa

Badelskiego

Uzasadnienie

Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 27 marca 2012 r. mjr rez.

T. T. został skazany za to, że 2 „ w okresie od 1.07.2002 r. do 29.12.2003 r. w I., jako kierownik Wojskowej

Administracji Koszar w I., będąc funkcjonariuszem publicznym, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla firmy „T. " s.c., przekształconej następnie w „P.

" s.c - należącej do I. Z., w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, poprzez nadużycie uprawnień do dokonywania zamówień na rzecz Jednostki Wojskowej /…/ poprzez niestosowanie zakazu dzielenia zamówienia na części określonego w art. 3 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 10 czerwca 1994 o zamówieniach publicznych (Dz. U. z 2002 r. nr 72 poz. 664 z późn. zm.), bezpodstawnie uczestniczył w procesie dokonywania zakupów stolarki okiennej, drzwi aluminiowych oraz usług związanych z montażem stolarki okiennej, z pominięciem trybów dokonywania zamówień określonych w ustawie o zamówieniach publicznych, a ponadto nie dokonywał rozpoznania cen na rynku, w następstwie czego Jednostka Wojskowa dokonała zakupów stolarki okiennej, drzwi aluminiowych oraz usług związanych z montażem stolarki okiennej od firmy „T. " s.c., a następnie „P-.' s.c. za łączną kwotę 639.906,68 zł - po cenach znacznie zawyżonych w stosunku do cen rynkowych, w tym:

PCV o wymiarach 900x2000 za cenę, której wartość była znacznie zawyżona w stosunku do obowiązujących wówczas cen rynkowych o kwotę nie mniejszą niż 1.116 zł,

PCV o wymiarach 1535x1050 za cenę, którego wartość była znacznie zawyżona w stosunku do obowiązujących wówczas cen rynkowych o kwotę nie mniejszą niż 1.032,73 zł,

Apelację od tego wyroku złożył obrońca T. T. zarzucając temuż orzeczeniu naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia:

„- art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez ustalenie z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów z jednoczesnym pominięciem dowodów odciążających sprawstwa w zakresie czynu z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w szczególności poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny treści zgromadzonego materiału dowodowego bez uwzględniania całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej wbrew zasadzie obiektywizmu, z pogwałceniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy, a przede wszystkim doświadczenia życiowego, nadto poprzez rozstrzygnięcie nieusuwalnych wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, jak również poprzez czynienie ustaleń w oderwaniu od materiału dowodowego,

W oparciu o to skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w oparciu o treść przepisu art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.

Na rozprawie odwoławczej mjr rez. T. T. i jego obrońca poparli złożoną apelację a prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Podniesione w apelacji zarzuty sprowadzają się do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Zdaniem obrony sąd pierwszej instancji dokonał te ustalenia z naruszeniem szeregu przepisów prawa procesowego a to art. 4, 5 § 2, art. 7 w zw. z 410, 5 § 1, 424 § 1 pkt 1 i 2.

Bezsporne jest to, że sąd orzekający obszernie na 23 k. uzasadnił swoje orzeczenie.

Zdaniem Sądu Najwyższego wbrew twierdzeniom obrony sąd pierwszej instancji badał i uwzględniał okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.) a swoje przekonanie o niewiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych oparł na zasadach prawidłowego rozumowania oraz wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.) z uwzględnieniem całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej (art. 410 k.p.k.). W sprawie nie wystąpiły wątpliwości nie dające się usunąć, a zatem sąd pierwszej instancji nie znajdując się w takiej sytuacji nie mógł takich wątpliwości rozstrzygnąć na niekorzyść oskarżonego. Wreszcie obszerność oraz drobiazgowość uzasadnienia, w którym sąd opisał jakie fakty uznał za udowodnione, jakim dowodom dał wiarę a jakim jej odmówił oraz wskazał podstawę prawną tego orzeczenia nie pozwala na uznanie, iż naruszył on art. 424 k.p.k. W żadnej mierze sąd nie przerzucał ciężaru dowodzenia na oskarżonego. Nie dał jedynie wiary wyjaśnieniom oskarżonego i należycie swoje stanowisko uzasadnił.

Obrona przede wszystkim polemizuje z ustaleniami sądu pierwszej instancji, że oskarżony nie dokonywał rozpoznania cen na rynku. W sytuacji gdy w oparciu o 11 opinię biegłych sąd przyjmuje, że w większości przypadków zakupu okien i drzwi z firm należących do I. Z. zawyżono cenę jednostkową okna lub drzwi o ponad 1000 zł, a zdarzały się faktury z których wynika, że to jednostkowe zawyżenie (za 1 okno lub drzwi) przekraczało pięć, sześć a nawet siedem tysięcy złotych (faktura nr

FAS/15/2003) to przyjęcie, że doszło do takich przypadków z powodu niedokonania przez oskarżonych rozpoznania cen na rynku jest korzystne dla oskarżonego, gdyż alternatywą dla takiego ustalenia byłoby przyjęcie, że oskarżony wiedząc, że można kupić drzwi nawet o siedem tysięcy taniej za sztukę doprowadzał do zakupu z wolnej ręki tak drogich drzwi.

Oczywistością jest, że oskarżony jako kierownik Wojskowej Administracji

Koszar uzasadniając do dowódcy jednostki wojskowej konieczność zakupu drzwi i okien, określając wysokość potrzebnych mu środków finansowych na zakup tych rzeczy musiał być zorientowany w wysokości cen za te elementy u różnych producentów. Słusznie sąd orzekający nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego o konieczności dokonywania zakupów „na raty” ze względu na okoliczności związane z finansowaniem jednostki wojskowej. Faktem jest, że budżet jednostki był w 2002 r. zmieniany 5 krotnie a w 2003 r. 9 krotnie. Jednakże zmiany te polegały na przyznawaniu jednostce dodatkowych funduszy na wniosek dowództwa jednostki i w większość takich wniosków dowództwa jednostki zostało uwzględnionych. Zatem przydział nowych środków finansowych nie powinien być dla wnioskujących o nie zaskoczeniem. To już przez złożeniem wniosku wnioskujący wiedział na co ewentualnie przyznane środki przeznaczy. Zauważyć należy też, że przecież mimo tak uzupełnianego budżetu przetargi w jednostce w tym okresie wielokrotnie się odbywały.

Skarżący nie zauważa, że sąd pierwszej instancji na k. 13-17 uzasadnienia wyroku analizuje poczynania oskarżonego i dochodzi, zdaniem Sądu Najwyższego, do słusznego wniosku, iż doprowadził do nieusprawiedliwionych zakupów „z wolnej ręki”. Przekonanie takie sąd orzekający opiera na tym, że zakupy „z wolnej ręki” winny być łączone z odbywającymi się w tym samym czasie postępowaniami przetargowymi a nadto przeciwko takim zakupom „z wolnej ręki” przemawia to, że takie zakupy dokonywane w ciągu miesiąca czasami nawet w ciągu kilku dni – (podkreślenie SN) przekraczały kwotę graniczną dla stosowania tej formy zakupu.

Rację ma obrońca, że kryterium rozgraniczającym odpowiedzialność karną od dyscyplinarnej stanowi wnikliwie oceniony stopień społecznej szkodliwości 12 czynu. Jednakże autor apelacji ani słowem nie uzasadnił dlaczego w czynie oskarżonego należy doszukiwać się tak małego stopnia społecznej szkodliwości, który doprowadził by do przypisania mu jedynie odpowiedzialności dyscyplinarnej.

W dalszej części uzasadnienia apelacji jej autor skupił się jedynie na polemice z ustaleniami sądu orzekającego o popełnieniu przez oskarżonego zarzucanego mu czynu.

W końcowej części apelacji obrona podniosła zarzut obrazy prawa materialnego tj. art. 231 § 2 k.k. Zarzut ten wynika jedynie z uzasadnienia apelacji.

W części, w której w apelacji przedstawione są zarzuty obrony wobec przedmiotowego wyroku takiego zarzutu nie podniesiono. Truizmem jest stwierdzenie, że zarzut obrazy prawa materialnego dotyczy jedynie takiego przypadku, że z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, iż sąd przyjął nieprawidłową kwalifikację prawną czynu oskarżonego.

Z ustaleń poczynionych przez sąd pierwszej instancji wynika, że oskarżony doprowadził do dzielenia zleceń w celu uniknięcia postępowań przetargowych, doprowadzał do zakupów z wolnej ręki, jednocześnie oskarżony działał w celu przysporzenia korzyści majątkowej – I. Z. – który uczestnicząc w przetargach organizowanych przez jednostkę musiałby rywalizować z innymi oferentami (np. obniżać ceny) a i tak nie wiadomo czy zostałby za każdym razem zwycięzcą takich postępowań.

Zdaniem Sądu Najwyższego z tak ustalonego stanu faktycznego przyjętego przez sąd orzekający kwalifikacja czynu oskarżonego nie budzi wątpliwości. Dodać należy i to, że prawidłowe postępowanie oskarżonego uniemożliwiłoby żądanie przez oferenta w przetargu zawyżonych cen, gdyż przez to sam skazywałby się na przegranie przetargu.

Do czynu oskarżonego kwalifikowanego z art. 231 § 2 k.k., art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. nie ma zastosowania, gdyż przedawnienie nie nastąpiło.

Na marginesie zauważyć należy, że w apelacji rozpatrywanej łącznie z jej uzasadnieniem nie podniesiono zarzutu obrazy art. 201 k.p.k. Jedno zdanie na k. 7 apelacji, z którego wynika negatywna ocena pracy biegłych przez skarżącego nie spełnia wymogów art. 433 § 1 k.p.k., że sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach środka odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje.

Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Źródło: SAOS (System Analizy Orzeczeń Sądowych) ↗, pobrane 26.09.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.