Sentencja
Postanowienie z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt SK 54/22 przewodniczący:
Wojciech Sych sprawozdawca:
Bogdan Święczkowski
Komparycja
Tenor postanawia
Postanowienie z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt SK 54/22 przewodniczący:
Wojciech Sych sprawozdawca:
Bogdan Święczkowski
Komparycja
Tenor postanawia
Streszczenie i odpowiedzi pisze model na podstawie treści tego orzeczenia. Przypisy otwierają fragmenty, na których się opierają. Wiążący jest tekst orzeczenia.
I - część historyczna
II - uzasadnienie prawne
Metryka orzeczenia
Rodzaj orzeczenia
Postanowienie - umorzenie
Data 4 lutego 2026
Dotyczy
Niewliczenie wydatków poniesionych przez adwokata lub radcę prawnego na przejazd do sądu w charakterze pełnomocnika strony do niezbędnych kosztów postępowania strony w przypadku reprezentowania jej przez jednego z takich pełnomocników
Miejsce publikacji
OTK ZU A/2026, poz. 22
Skład
Sędzia Funkcja
Wojciech Sych przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
Bogdan Święczkowski sprawozdawca
Rafał Wojciechowski
Jarosław Wyrembak 22/A/2026
z dnia 4 lutego 2026 r.
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Wojciech Sych - przewodniczący
Stanisław Piotrowicz
Bogdan Święczkowski - sprawozdawca
Rafał Wojciechowski
Jarosław Wyrembak, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2026 r., skargi konstytucyjnej T.W. o zbadanie zgodności:
art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) „w zakresie, w jakim w tym przepisie nie zostały zaliczone do niezbędnych kosztów postępowania wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego na koszty jego przejazdu do sądu w charakterze pełnomocnika strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego”, z art. 32 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 i art. 45 ust. 1 oraz art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, postanawia:
umorzyć postępowanie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
I 1
Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego:
Skarżący reprezentował, jako pełnomocnik procesowy, Burmistrza w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi podatnika na interpretację indywidualną tego organu jako właściwego w sprawach z zakresu podatku od nieruchomości. Postępowanie to zakończone zostało oddaleniem skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 2020 r. NSA zasądził na rzecz Burmistrza kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w uzasadnieniu jako podstawę wskazując art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804). Skarżący jako pełnomocnik strony wniósł o uzupełnienie wyroku NSA poprzez zasądzenie kosztów dojazdu pełnomocnika na rozprawę. Postanowieniem z września 2020 r. NSA wniosek oddalił, stwierdzając w uzasadnieniu, że „W myśl (…) art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Skoro w niniejszej sprawie Burmistrz był reprezentowany przez radcę prawnego, nie było podstaw do zasądzenia zwrotu wydatków w oparciu o ich wykaz”.
W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący stwierdził, że kwestionowany art. 205 § 2 p.p.s.a. w zakresie, w jakim w tym przepisie nie zostały zaliczone do niezbędnych kosztów postępowania wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego na koszty jego przejazdu do sądu w charakterze pełnomocnika strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, narusza:
RP”;
12 1.1. Skarżący w skardze (oraz w jej uzupełnieniu) wskazał, że zróżnicowanie pomiędzy przewidzianymi w art. 205 § 1 p.p.s.a. zasadami zaliczania kosztów przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika w wypadku, gdy postępowanie prowadzone jest przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym a zasadami przewidzianymi w ust. 2 tego przepisu, tj. w postępowaniu, w którym strona reprezentowana jest przez adwokata lub radcę prawnego, jest sprzeczne z: prawem do równego traktowania przez władze publiczne; zakazem dyskryminacji; prawem do innych praw majątkowych oraz konstytucyjną ochroną prawa własności; zasadą równości stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prawem do prawidłowej legislacji, jak również prawem do pełnego korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (s. 5-8 skargi i 1-4 uzupełnienia skargi).
Konstytucyjnym w wyniku skargi T.W.
II 15
Zgodnie zaś z art. 53 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem
Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna powinna zawierać: określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (pkt 1); wskazanie, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób
Trybunał zauważył również, że wydane w sprawie postanowienie Trybunału o nadaniu skardze konstytucyjnej biegu nie wyklucza wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na dalszym etapie sprawy. Uwzględniając przedstawione wywody, Trybunał był i jest zobowiązany – również na obecnym etapie postępowania – badać, czy nie zachodzą ujemne przesłanki rozpoznania niniejszej skargi. Przekazanie skargi konstytucyjnej po zakończeniu jej wstępnej kontroli do rozpoznania przez odpowiedni skład Trybunału nie przesądza bowiem ostatecznie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia (zob. postanowienie z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68). Trybunał wielokrotnie podkreślał, że kontrolowanie, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania, konieczne jest na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21 października 2003 r., sygn. SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03,
OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 74; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35 i cytowane tam orzecznictwo).
Ministra Sprawiedliwości określające opłaty za czynności zawodowych pełnomocników: z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.); z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb
Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U. z 2026 r. poz. 87); z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935); z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 764); z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1431); z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1687) oraz z dnia 31 marca 2025 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu (Dz. U. poz. 444).
Skarżący zarzut niekonstytucyjności rozwiązania zawartego w art. 205 § 2 p.p.s.a. upatruje w braku zawarcia w katalogu niezbędnych kosztów postępowania kosztów przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika w wypadku, gdy strona reprezentowana jest przez adwokata lub radcę prawnego, podczas gdy szczegółowość taką zastosował w wypadku § 1, a więc w odniesieniu do strony prowadzącej postępowanie osobiście bądź przez pełnomocnika „nieprofesjonalnego”. Zaniechanie takie, zdaniem skarżącego, narusza szczegółowo wskazane w skardze wolności i prawa, w tym wyrażoną w art. 64 Konstytucji ochronę prawa do własności, prawa do innych praw majątkowych oraz prawa do dziedziczenia.
Niezależnie od powyższego Trybunał zbadał, czy skarżący, formułując skargę, zawarł w niej uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy ze wskazanymi jako wzorce kontroli normami konstytucyjnymi, co stanowi kolejną przesłankę formalną, warunkującą możliwość merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Prócz omówionego powyżej zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia jego praw majątkowych gwarantowanych przez art. 64 Konstytucji, Trybunał zapoznał się także z pozostałymi wskazanymi w skardze wzorcami kontroli, w odniesieniu do których skarżący podnosił zarzuty niekonstytucyjności art. 205 § 2 p.p.s.a. Są to, jak wskazano w cz. I niniejszego postanowienia, normy Konstytucji zawarte w art. 32 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1, art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał stwierdził, że skarżący, posługując się w uzasadnieniu zarzutów, skądinąd słusznymi, twierdzeniami opisującymi poszczególne prawa i wolności gwarantowane przez przywołane przepisy Konstytucji, w zupełności pominął wskazanie sposobu, w jaki zostały naruszone jego (skarżącego – pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym zastosowano skarżony przepis) prawa i wolności, a co za tym idzie, również nie przedstawił żadnej w tym zakresie skonkretyzowanej argumentacji dowodzącej słuszności stawianych zarzutów. Doktrynalne scharakteryzowanie poszczególnych gwarancji konstytucyjnych przedstawione w skardze jawi się w tym zakresie jako niewystarczające. Trybunał musiałby bowiem ex officio dokonywać pewnych niezwerbalizowanych przez skarżącego założeń, czego w oczywisty sposób czynić nie może. W kontekście powyższego
Trybunał przypomniał, że to na skarżącym ciąży obowiązek przedstawienia i uargumentowania, jakie precyzyjnie wskazane prawa lub wolności zostały jego zdaniem naruszone, ze szczegółowym uzasadnieniem sposobu naruszenia, przez przepisy stanowiące przedmiot skargi konstytucyjnej. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi polega nie tylko na wskazaniu norm konstytucyjnych wyrażających prawa i wolności (konkretnie wskazanych), lecz także na przeprowadzeniu kompletnej argumentacji prawnej, uprawdopodabniającej stawiane zarzuty (dowodzenie). Jak zwracał już uwagę Trybunał, „[z] [tego] obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający ex officio, Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji poprzestanie przez skarżącego na lakonicznym lub zdawkowym uzasadnieniu zarzutu albo na całkowitym nieuzasadnieniu sformułowanych zarzutów stanowi niewykonanie dyspozycji ustawowej, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK” (postanowienie z 9 października 2024 r., sygn. SK 105/22, OTK ZU A/2024, poz. 91).
Konstytucyjnego, czy też jest to pominięcie prawodawcze, które może być przedmiotem zarzutu konstytucyjnego. W postanowieniu z 2 grudnia 2014 r. o sygn. SK 7/14 (OTK ZU nr 11/A/2014, poz. 123 oraz powołane tam orzecznictwo), Trybunał Konstytucyjny bowiem jednoznacznie wskazał, że aby stwierdzić, że ma miejsce pominięcie legislacyjne, „należy co najmniej ustalić występowanie:
Z analizy art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że:
Za nieprzypadkowością zastosowanego w art. 205 § 2 p.p.s.a. uregulowania przemawia, w opinii Trybunału, również to, że projektodawca aktu prawnego, w uzasadnieniu projektu ustawy, stwierdził: „Wybrany lub wyznaczony adwokat albo radca prawny będzie otrzymywał wynagrodzenie według zasad ustalonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów i radców prawnych, na podstawie postanowienia sądu (…)” (druk sejmowy nr 19/IV kadencja).
W tym miejscu należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny zwracał już uwagę, iż ze względu na wyjątkowy charakter badania pominięć prawodawczych, ewentualne wątpliwości co do zakwalifikowania konkretnych sytuacji należy zawsze rozstrzygać na korzyść zaniechań ustawodawczych (zob. postanowienie TK z 8 lutego 2017 r., sygn. P 44/15, OTK ZU A/2017, poz. 3). Trybunał podnosił również, że istotne jest zbadanie ratio legis kwestionowanego przepisu. W wyroku z 24 października 2001 r. o sygn. SK 22/01 TK stwierdził bowiem, że zaniechanie ustawodawcze polega na tym, iż,,(...) ustawodawca świadomie pozostawia określoną kwestię w całości poza uregulowaniem prawnym” (OTK ZU nr 7/2001, poz. 216). Biorąc pod uwagę powyższe, Trybunał stwierdził, że przeprowadzona analiza art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. daje podstawę do uznania, że brak unormowania zarzucanej przez skarżącego materii stanowi wyraz zaniechania ustawodawczego, które nie jest objęte kognicją TK.
Trybunał zauważył, że skarżący, nie przedstawiając sposobu domniemanego naruszenia praw i wolności obywatelskich, nie sprecyzował w stopniu dostatecznym sformułowanych zarzutów w stosunku do skarżonej normy art. 205 § 2 p.p.s.a. Dopełniając tych rozważań,
Trybunał podkreślił, że w cytowanym już postanowieniu stwierdza się explicite, iż „Niedopuszczalne jest (…) samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów” (sygn. SK 105/22).
Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił umorzyć postępowanie, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Z tych też względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Źródło: portal orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.
5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.