Postanowienie z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt Ts 127/23
Komparycja
Tenor
postanawia
Uzasadnienie
- część historyczna
- uzasadnienie prawne
Metryka orzeczenia
Rodzaj orzeczenia
Postanowienie o odmowie
Data 8 listopada 2023
Miejsce publikacji
OTK ZU B/2026, poz. 66
Skład
Sędzia Funkcja
Krystyna Pawłowicz 66/B/2026
POSTANOWIENIE
z dnia 8 listopada 2023 r.
Sygn. akt Ts 127/23
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.K. o zbadanie zgodności:
art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Uzasadnienie
1
W skardze konstytucyjnej z 29 maja 2023 r. (data nadania) K.K. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowanym na tle następującego stanu faktycznego.
2
W pozwie z 18 września 2015 r. skarżący domagał się ustalenia istnienia prawa do wykonywania zawodu trenera w klubach Superligi i I ligi piłki ręcznej, jako spełniającego wymogi ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857, ze zm.; dalej: ustawa o sporcie) oraz zobowiązania w związku z tym Związku Piłki Ręcznej w Polsce do wydania skarżącemu licencji trenerskiej A Związku Piłki Ręcznej w Polsce.
3
Sąd Okręgowy w W. III Wydział Cywilny wyrokiem z 6 marca 2018 r. (sygn. akt […]) m.in. oddalił powództwo skarżącego jako niezasadne.
4
Sąd Apelacyjny w W. VI Wydział Cywilny wyrokiem z 29 listopada 2018 r. (sygn. akt […]), rozpoznawszy apelację skarżącego, zmienił częściowo zaskarżony wyrok m.in. w ten sposób, że w punkcie pierwszym ustalił prawo skarżącego do wykonywania zawodu trenera w pełnym zakresie.
5
Sąd Najwyższy wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]), rozpoznawszy skargę kasacyjną Związku Piłki Ręcznej w Polsce, uchylił zaskarżony wyrok m.in. w punkcie pierwszym i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
6
Sąd Apelacyjny wyrokiem z 9 marca 2023 r. (sygn. akt […]) m.in. oddalił apelację skarżącego (od wyroku sądu okręgowego z 6 marca 2018 r.). W obszernym uzasadnieniu, mając na względzie wytyczne Sądu Najwyższego, zwrócił uwagę przede wszystkim na to, że w stanie prawnym ukształtowanym przez art. 25 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829) za nadawanie odpowiednich uprawnień trenerskich odpowiedzialne są poszczególne związki sportowe. To one obecnie określają w statutach i regulaminach wymagania stawiane przyszłym trenerom oraz dostępność do tego zawodu. Akty te zaostrzają kryteria przyznawania licencji trenerskich określonej kategorii, w szczególności w najwyższych klasach rozgrywkowych piłki ręcznej, w celu stałego podnoszenia kwalifikacji z uwagi na dynamiczny rozwój tej dziedziny sportu.
Skarżący, jak zauważył Sąd Apelacyjny, nie starał się o uzyskanie licencji trenera kategorii A. Uważa bowiem, że powinien ją otrzymać automatycznie z racji posiadanego wykształcenia i odbytego stażu pracy w zawodzie. W związku z tym dla zasady nie ubiegał się o przyznanie licencji zgodnie z Regulaminem. Zdaniem Sądu Apelacyjnego czym innym jest posiadanie dyplomu trenera potwierdzającego jego kwalifikacje związane z wykształceniem oraz posiadanie tytułu zawodowego, a czym innym posiadanie licencji polskiego związku sportowego, wydawanej na wniosek zainteresowanego spełniającego wymagania określone w odpowiednich aktach normatywnych.
7
W konkluzji uzasadnienia Sąd Apelacyjny stwierdził: „powód pod rządami poprzedniej ustawy, jak i obecnej, aby móc wykonywać zawód trenera w ramach związku sportowego musiał posiadać licencję, która była przyznawana okresowo i musiała być tym samym odnawialna. Różnica polega na tym, że ustawodawca zrezygnował z ustalania zasad licencyjnych cedując to prawo na związki sportowe.
Czyli nie uległ zmianie sam system tylko doszło do zmian warunków, na podstawie których uzyskuje się licencję. Jednocześnie ich zaostrzenie nie powoduje niemożności ich uzyskania, tylko zapewnia klubom sportowym i zawodnikom pewność, że trener posiadający określoną kategorię dysponuje najwyższymi standardami w danej kategorii, zgodnymi z międzynarodowymi federacjami” (s. 36 i 37).
8
Wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazany przez skarżącego jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, został doręczony jego pełnomocnikowi 31 marca 2023 r.
9
Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 21 lipca 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 8 sierpnia 2023 r.) wezwał skarżącego do doręczenia pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej w związku z wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 9 marca 2023 r. (sygn. akt […]) oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem
Konstytucyjnym (wraz z czterema kopiami), a także odpisu lub poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z oryginałem kopii wyroku Sądu Okręgowego z 6 marca 2018 r. (sygn. akt […]).
10
Skarżący złożył w Trybunale wymagane dokumenty 11 sierpnia 2023 r. (data nadania).
11
Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 25 września 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 29 września 2023 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) sprecyzowanie wzorców kontroli dla zakwestionowanego w skardze art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 2048, ze zm.;
dalej: ustawa o sporcie) przez wyjaśnienie, czy zarzuca on niezgodność tego przepisu z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji ( petitum ), czy z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji (s. 3, 5); 2) wskazanie, po wykonaniu punktu pierwszego niniejszego zarządzenia, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego wyrażone w powyższych postanowieniach Konstytucji – i w jaki sposób – zostało naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis; 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego w skardze art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o sporcie z wolnością lub prawem, o którym mowa w punkcie drugim niniejszego zarządzenia;
4) doręczenie odpisu lub poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czterema kopiami):
a) wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z 29 listopada 2018 r. (sygn. akt […]) zmieniającego częściowo wyrok Sądu Okręgowego w W.
z 6 marca 2018 r. (sygn. akt […]), b) wyroku Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]) uchylającego powyższe orzeczenie
Sądu Apelacyjnego w części i przekazującego sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
12
W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 6 października 2023 r. (data nadania) skarżący wyjaśnił, że kwestionuje art. 13 ust.
1 pkt 1 i 2 ustawy o sporcie z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
13
Skarżący twierdzi, że zakwestionowany przepis narusza jego prawo nabyte, tj. posiadane od ponad 30 lat prawo „do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej w oparciu o nadane i poświadczające bezterminowe posiadanie przez skarżącego, zgodnie z art.
41 ust. 3 pkt 3) Ustawy o sporcie «wiedzy i umiejętności», jako przesłanek niezbędnych do spełnienia w toku nadawania przez polski związek sportowy – Związek Piłki Ręcznej w Polsce (dalej: ZPRP), czasowych licencji trenerskich uprawniających do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej w ramach reglamentowanego ustawą na zasadach monopolu współzawodnictwa sportowego organizowanego przez ZPRP” (s. 2 pisma z 6 października 2023 r.).
14
Zdaniem skarżącego wynikająca z art. 2 Konstytucji zasada ochrony praw nabytych gwarantuje, że posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe, potwierdzone dyplomem ukończenia wyższej uczelni, poświadczają bezterminowo posiadaną „wiedzę i umiejętności”, o których mowa w art. 41 ust. 3 pkt 3 ustawy o sporcie. Przesłanka ta, jak zarzucił, nie może być kwestionowana przez „kogokolwiek”.
Nie można więc odbierać ważności kwalifikacji – tak jak miało to miejsce w sprawie, w związku z którą skarżący wystąpił do
Trybunału – i w związku z tym „zmuszać” trenerów do uczęszczania na „płatne kursy wyrównawcze”.
15
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
16 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
17 2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”.
Warunkiem złożenia skargi nie jest więc każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Z tego względu w skardze konstytucyjnej trzeba wskazać konkretną osobę, której wolności lub prawa naruszono, przedstawić oznaczone (poręczone, zapewnione, gwarantowane, chronione) w Konstytucji wolności lub prawa, które naruszono oraz określić sposób tego naruszenia (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Z kolei art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do uzasadnienia zarzutu niezgodności przedmiotu skargi ze wskazaną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.
18 3. Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (obecnie:
Dz. U. z 2023 r. poz. 2048, ze zm.; dalej: ustawa o sporcie) jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony praw nabytych.
19
W odniesieniu do powyższego zarzutu należy zauważyć, że Trybunał w swoich orzeczeniach wyraża pogląd, zgodnie z którym art.
2 Konstytucji (i wynikające z niego zasady) nie może być samodzielnym wzorcem kontroli w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną.
20
W postanowieniu z 19 grudnia 2001 r. (sygn. SK 8/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 272) Trybunał w odniesieniu m.in. do zarzutu naruszenia wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady ochrony praw słusznie nabytych stwierdził, że ma ona charakter zasady przedmiotowej, wyznaczającej granice ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych. Jej naruszenie może uzasadniać zarzut niedopuszczalnego wkroczenia przez władzę w sferę konstytucyjnie chronionych praw lub wolności jednostki. Obowiązkiem skarżącego jest zatem wskazanie, w zakresie jakich praw lub wolności konstytucyjnych sąd lub inny organ władzy publicznej wydał orzeczenie sprzeczne z zasadą ochrony praw słusznie nabytych (zob.
także postanowienie z 25 listopada 2009 r., sygn. SK 30/07, OTK ZU nr 10/A/2009, poz. 159 oraz wyrok z 27 stycznia 2010 r., sygn. SK 41/07, OTK ZU nr 1/A/2010, poz. 5).
21
Sformułowanie w skardze zarzutu naruszenia Konstytucji w odniesieniu do zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji) jest więc zasadniczo dopuszczalne, o ile dotyczy praw jednostki chronionych konstytucyjnie. Wskazane przez skarżącego prawo „do wykonywania zawodu trenera piłki ręcznej” nie ma jednak takiego charakteru.
22
Źródłem konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego chronionych za pomocą skargi konstytucyjnej nie jest także wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji zasada proporcjonalności. Oceny zgodności zakwestionowanej w skardze regulacji z tym przepisem ustawy zasadniczej Trybunał dokonuje tylko wtedy, gdy stwierdzi się, że w ogóle doszło do ingerencji w treść wolności lub praw wyrażonych w innych przepisach Konstytucji. Dopiero wówczas można bowiem zbadać, czy doszło do naruszenia samego art.
31 ust. 3 Konstytucji (zob. wyrok TK z 29 kwietnia 2003 r., sygn. SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33).
23
Skoro skarżący nie wskazał, która jego konstytucyjna wolność lub prawo zostały naruszone, to Trybunał nie może dokonać oceny zgodności zakwestionowanego przepisu z art. 31 ust. 3 Konstytucji (por. postanowienia TK z 25 sierpnia 2011 r., sygn. Ts 62/11,
OTK ZU nr 5/B/2012, poz. 431 i z 2 września 2013 r., sygn. Ts 15/13, OTK ZU nr IIB/2014, poz. 882).
24 4. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że analizowana skarga nie spełnia podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK.
25
Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej.
26
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
27
POUCZENIE
28
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Twoja sesja wygasła!
Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej