Postanowienie o odmowie TK z 31 marca 2026 r., Ts 134/24

Wydany

31 marca 2026 r.

Sentencja

18. sygn. akt Ts 134/24 Komparycja Tenor postanawia

Uzasadnienie

• część historyczna
• uzasadnienie prawne

Metryka orzeczenia

Rodzaj orzeczenia

Postanowienie o odmowie

Data 31 marca 2026

Miejsce publikacji

OTK ZU B/2026, poz. 176

Skład

Sędzia Funkcja

Bartłomiej Sochański 176/B/2026

Postanowienie

z dnia 31 marca 2026 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.R. o zbadanie zgodności:

art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.) z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia:

odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 czerwca 2024 r. (data nadania) A.R. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.

Prokurator Prokuratury Rejonowej w B. postanowieniem z 23 listopada 2023 r. (sygn. akt […]) zatwierdził postanowienie Komendy

Powiatowej Policji w B. z 20 listopada 2023 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia. Na postanowienie prokuratora skarżący wniósł zażalenie.

Sąd Rejonowy w B. Wydział II Karny postanowieniem z 6 marca 2024 r. (sygn. akt […]) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie to (doręczone pełnomocnikowi skarżącego 27 marca 2024 r.) skarżący wskazał jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 2 sierpnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 20 sierpnia 2024 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego;

2. doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności postanowienia: a) Prokuratury Rejonowej w B. z 20 listopada 2023 r. (sygn. akt […]), b) Sądu Rejonowego w B. z 6 marca 2024 r. (sygn. akt […]); 3) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia.

W piśmie procesowym z 27 sierpnia 2024 r. (data nadania), skarżący odniósł się do powyższego wezwania.

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 4 czerwca 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 16 czerwca 2025 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie pełnej nazwy aktu normatywnego (wraz z adresem publikacyjnym w Dzienniku Ustaw) zawierającego przepis, który stanowi przedmiot kontroli.

Pismem z 23 czerwca 2025 r. (data nadania) skarżący wykonał powyższe zarządzenie.

W skardze konstytucyjnej skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 55 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.) z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Argumentował, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest odebranie mu prawa do wniesienia aktu oskarżenia po utrzymaniu przez sąd w mocy postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia. Takie ukształtowanie postępowania karnego – poprzez uniemożliwienie mu dochodzenia praworządności – godzi jego zdaniem w prawo do sądu, naruszając zasady demokratycznego państwa prawa.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Trybunał Konstytucyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów u.o.t.p.TK, określających warunki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań.

2. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

W świetle powołanego przepisu Konstytucji przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko przepis, który uprzednio został zastosowany w sprawie jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. Jest to wymóg bezwzględny i w tym trybie postępowania przed Trybunałem prawodawca nie przewiduje możliwości poddania kontroli jakiegokolwiek unormowania, które nie byłoby podstawą prawną orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego (zob. np. postanowienia TK z 10 listopada 2014 r., sygn. Ts 242/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 99 oraz 2 października 2019 r., sygn. Ts 8/18, OTK ZU B/2020, poz. 44). Doprecyzowanie art. 79 ust. 1 Konstytucji następuje w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, który zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosunku do którego domaga się on stwierdzenia niezgodności z Konstytucją.

Ze wskazanego powyżej unormowania instytucji skargi konstytucyjnej wynika dla skarżącego obowiązek wykazania, że na skutek zastosowania zakwestionowanego w skardze przepisu doszło do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, naruszającego jego konstytucyjne prawa lub wolności (zob. postanowienie TK z 1 grudnia 2020 r., sygn. Ts 8/20, OTK ZU B/2021, poz. 1).

Trybunał Konstytucyjny uznaje, że ten podstawowy warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej nie został spełniony.

W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w B. II Wydział Karny (dalej: sąd rejonowy) postanowieniem z 6 marca 2024 r. (sygn. akt […]), które skarżący wskazał jako ostateczne orzeczenie w sprawie, nie uwzględnił zażalenia skarżącego i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. (sygn. akt […]) o odmowie wszczęcia dochodzenia.

W skardze konstytucyjnej skarżący zakwestionował art. 55 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.

U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.; dalej: k.p.k.), który reguluje procedurę samodzielnego składania aktu oskarżenia przez pokrzywdzonego w sprawach z oskarżenia publicznego (subsydiarny akt oskarżenia). Zarzut naruszenia przysługujących mu praw konstytucyjnych skarżący oparł na argumencie pozbawienia go prawa do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w trybie art. 55 § 1 k.p.k. wskutek wydania przez sąd rejonowy postanowienia z 6 marca 2024 r. 17

Trybunał stwierdza, że art. 55 § 1 k.p.k., stanowiący przedmiot zaskarżenia, nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie, w związku z którą została wniesiona niniejsza skarga.

Skarżący, przed wystąpieniem ze skargą konstytucyjną, stosownie do warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, zobowiązany był wnieść subsydiarny akt oskarżenia do sądu w celu wszczęcia postępowania.

Tylko w ten sposób bowiem mógł doprowadzić do wydania przez sąd, w oparciu o art. 55 § 1 k.p.k., orzeczenia pozbawiającego go prawa do złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia i uzyskać prawo do wskazania w skardze konstytucyjnej art. 55 § 1 k.p.k.

jako przedmiotu zaskarżenia.

W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełnia warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta stanowi samodzielną przesłankę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK.

POUCZENIE 21

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.

powrót do wyszukiwania

Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo]

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła!

Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej