Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 11 września 2018 r., sygn. akt Ts 18/17

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej z 23 stycznia 2017 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 424 6 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155) w zakresie, w jakim przewiduje dwuletni termin do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 zdanie drugie, art. 32, art. 64 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skargę konstytucyjną wniesiono w związku z następującą sprawą.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Rejonowy) z 18 lutego 2013 r. (sygn. akt […]) oddalono powództwo powoda – pozwanego wzajemnego R.P. przeciwko skarżącemu o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz zasądzono na jego rzecz od skarżącego kwoty: 1.202 zł oraz 1.922,41 zł – z odpowiednimi odsetkami, tytułem zwrotu kosztów poniesionych na jego rzecz w trakcie trwania stosunku pracy.

Sąd Okręgowy w K. IX Wydział Pracy (dalej: Sąd Okręgowy) wyrokiem z 2 sierpnia 2013 r. (sygn. akt […]) oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego.

Pismem z 5 października 2015 r. skarżący wniósł do Sądu Najwyższego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy postanowieniem z 20 października 2016 r. (sygn. akt […]) odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniesiona została po terminie określonym w art. 424 6 § 1 k.p.c. i na tej podstawie podlega odrzuceniu. Sąd Najwyższy przypomniał, że – wbrew sugestiom skarżącego – termin wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia biegnie nie od daty doręczenia skarżącemu odpisu wyroku z uzasadnieniem, lecz od daty jego uprawomocnienia się.

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok sądu drugiej instancji staje się prawomocny z dniem jego ogłoszenia (2 sierpnia 2013 r.), dlatego termin wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia upłynął 2 sierpnia 2015 r. 6

Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 17 maja 2017 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej. Skarżący odniósł się do tego zarządzenia pismem z 8 czerwca 2017 r. (data nadania).

W ocenie skarżącego, art. 424 6 § 1 k.p.c. naruszył jego konstytucyjne wolności i prawa, w tym prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), prawo do wynagradzania szkody (art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji), nieproporcjonalne ograniczenie jego konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji), a także zasadę równości (art. 32 Konstytucji), prawo własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji).

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje.

1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy jest oczywiście bezzasadna. Mając na uwadze art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK, Trybunał przy orzekaniu jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze konstytucyjnej.

2. W ocenie skarżącego, wyrok Sądu Okręgowego w K. (dalej: Sąd Okręgowy) z 2 sierpnia 2013 r. (sygn. akt […]) stanowił przejaw niezgodnego z prawem działania władzy publicznej. Z tego powodu skarżący złożył skargę do Sądu Najwyższego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, żądając naprawienia szkody, jaka została mu wyrządzona wskutek jego wydania. Sąd Najwyższy postanowieniem z 20 października 2016 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Najwyższego) odrzucił skargę, stwierdzając, że wniesiona została po upływie terminu określonego w art. 424 6 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 155; dalej: k.p.c.).

W skardze konstytucyjnej skarżący poinformował, że uchybił terminowi określonemu w zakwestionowanym art. 424 6 § 1 k.p.c. z dwóch powodów. Pierwszym było „przedłużające się” postępowanie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie przed Sądem Najwyższym, drugim natomiast „ujawnienie się szkody” dopiero po upływie tego terminu.

Trybunał stwierdził, że wyjaśnienia skarżącego wzajemnie się wykluczają. Skarżący wystąpił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie przed Sądem Najwyższym przed upływem terminu określonego w art. 424 6 § 1 k.p.c. z powodu powstania szkody, stanowiącej podstawę jego skargi do Sądu Najwyższego. Z tego powodu szkoda ta nie mogła powstać po upływie terminu określonego w art. 424 6 § 1 k.p.c. 13

3. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK, skarga konstytucyjna powinna zawierać określenie sposobu naruszenia – przez zakwestionowany przepis – konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Jeżeli zakwestionowany w skardze przepis został zastosowany w sprawie w inny sposób, niż to określił skarżący, to przesłanka określona w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK nie może zostać uznana za spełnioną.

Mając na uwadze charakter skargi konstytucyjnej wynikający z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz zasadę skargowości w postępowaniu przed Trybunałem (art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK), powinnością skarżącego jest bowiem wykazanie relewantnego związku pomiędzy zakwestionowanym przepisem, naruszonym podmiotowym prawem konstytucyjnym skarżącego oraz sposobem, w jaki zaskarżony przepis naruszył to prawo. Gdy związek ten nie wynika z treści badanej skargi oraz ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie, to brak jest podstaw do nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

1. 4. W ocenie skarżącego, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 424 6 § 1 k.p.c., ponieważ postępowanie o ustanowienie pełnomocnika „przedłużało się”, a szkoda której skarżący miał doznać wskutek wydania tego orzeczenia „ujawniła się” po upływie tego terminu. Natomiast Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została wniesiona po upływie przewidzianego terminu, ponieważ skarżący błędnie przyjął, iż termin ten rozpoczyna swój bieg od daty doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem, podczas gdy termin rozpoczyna swój bieg z dniem uprawomocnienia się tego wyroku, czyli z chwilą jego ogłoszenia. Z postanowienia Sądu Najwyższego wynika, że przyczyna uchybienia przez skarżącego terminowi określonemu w art. 424 6 § 1 k.p.c. była inna, niżeli ta wskazana w skardze konstytucyjnej.
2. 5. W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że sposób zastosowania zakwestionowanego przepisu, na podstawie którego wydano ostateczne orzeczenie w sprawie objętej badaną skargą, był inny od tego sposobu, który wskazał skarżący.
3. 6. Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK.

W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 19

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.