Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 5

Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 22 października 2024 r., sygn. akt Ts 183/23

Metryka

Wydany
3 kwietnia 2025 r.
Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Skład
Stanisław Piotrowicz przewodniczący
Bartłomiej Sochański sprawozdawca
Bogdan Święczkowski
Rozpoznanie
na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J.
Publikacja
OTK ZU B/2025, poz. 207

Sentencja

postanawia:

  1. nie uwzględnić zażalenia.
  2. Orzeczenie zapadło jednogłośnie.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 lipca 2023 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej: ustawa o covid) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.;

dalej: k.p.c.) w zakresie, w jakim „ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie do podpisu sporządzone[go] w formie określonej w art. 78 § 1 (…)” ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (obecnie:

Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.), jest niezgodny z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji w związku z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, poz. 73); 3) art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Skarżący, przywoławszy uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (mającej moc zasady prawnej) z 26 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]) zarzucił, że zakwestionowany w skardze art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o covid narusza prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy. W odniesieniu do zakwestionowanych w skardze art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. stwierdził, że są one „niezgodn[e] z prawem unijnym”, a także „z przepisem materialnym definiującym pojęcie podpisu (…)”. Skarżący dostrzega także „kolizję” pomiędzy oświadczeniem woli złożonym na nośniku innym niż konwencjonalny, a skutkami złożenia pisma.

Z kolei art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c. tworzy według skarżącego normę stanowiącą „całkowicie subiektywny model weryfikowania, czy wniesione powództwo jest oczywiście bezzasadne”, przy czym czyni to już – jak zarzucił skarżący – na etapie zapoznawania się przez sąd z treścią pozwu. W związku z tym sąd nie rozpoznaje sprawy, ale decyduje o prawie do jej rozpoznania. Prawo do rozpoznania sprawy jest więc uzależnione wyłącznie od całkowicie uznaniowej i arbitralnej woli sądu.

Postanowieniem z 22 października 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 listopada 2024 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Stwierdził, że pismo z 1 czerwca 2023 r., w którym starszy sekretarz sądowy, działający z upoważnienia Kierownika Sekretariatu Sądu Okręgowego w W. XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy, poinformował skarżącego, że jego pismo (złożone mailem 30 maja 2023 r.), zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego sądu z 10 maja 2023 r. nie odnosi skutków procesowych, nie jest bowiem rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK).

Trybunał zwrócił też uwagę, że nie zostało ono wydane na podstawie przepisów, które skarżący kwestionuje w skardze konstytucyjnej oraz że umowa międzynarodowa nie może być wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym.

W zażaleniu z 12 listopada 2024 r. (data nadania) skarżący zażądał skierowania przez skład orzekający „pytania prejudycjalnego” do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 61 ust. 4 (błędnie oznaczonego jako art. 60 ust. 4) u.o.t.p.TK z art. 190 ust. 5 Konstytucji, a także z art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji (s. 2 pisma procesowego; w petitum wniosku skarżący wskazał natomiast przepisy ustawy zasadniczej nie mające związku ze sformułowanym żądaniem) oraz zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wniosku. Według skarżącego zgodnie z art. 190 ust. 5 Konstytucji „wszelkie orzeczenia Trybunału zapadają większością głosów. Konstytucja nie przewiduje w tym zakresie wyjątku”. Wydanie przez Trybunał orzeczenia (postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze) w składzie jednego sędziego jest niezgodne z przywołanym przepisem ustawy zasadniczej.

Skarżący wniósł także o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie skargi do merytorycznego rozpoznania. W złożonym środku odwoławczym dowodzi, że pismo z 1 czerwca 2023 r. jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Twierdzi, że Trybunał odmawiając nadania skardze dalszego biegu nie uwzględnił bowiem tego, że wskazany przepis ustawy zasadniczej posługuje się pojęciem autonomicznym, którego nie można interpretować za pomocą ustaw zwykłych. Według skarżącego pismo, w którym został poinformowany o tym, że sformułowany w mailu wniosek o uzasadnienie wyroku nie odnosi skutków procesowych, zawiera wszystkie elementy orzeczenia. W związku z tym należy przyjąć, że w sytuacji, w której uzyskanie formalnego orzeczenia nie jest możliwe (albowiem sąd zaprzestał procedowania), „warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uzyskanie orzeczenia lub informacji o braku możliwości dalszego procedowania”.

W odniesieniu do wskazanej przez Trybunał braku tożsamości podstawy prawnej pisma z 1 czerwca 2023 r. i przedmiotu zaskarżenia, skarżący zwrócił uwagę na to, że niepowołanie przepisu w treści uzasadnienia nie przesądza o tym, że nie był on podstawą orzeczenia.

Zdaniem skarżącego przepisy stanowiące przedmiot złożonej przez niego skargi „ostatecznie ukształtowały stan formalny i faktyczny w sprawie”, w której wniósł skargę. „Doprowadziły” bowiem do naruszenia jego praw podmiotowych.

Z kolei odnośnie do odmowy przekazania skargi do merytorycznej oceny ze względu na uczynienie wzorcem kontroli przepisów prawa międzynarodowego, skarżący przedstawił obszerny wywód na temat relacji tego prawa z prawem krajowym. W konkluzji stwierdził, że ze względu na wykładnię celowościową art. 79 ust. 1 Konstytucji, dopuszczalna jest skarga w sprawie stwierdzenia niezgodności przepisu ustawy krajowej z prawem unijnym.

Skarżący przedstawił także szeroką argumentację (s. 10-20) mającą dowieść, że w świetle prawa krajowego i „unijnego” możliwe jest doręczanie pism procesowych opatrzonych podpisem elektronicznym.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

  1. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu.
  2. 2. Odnośnie do żądania skarżącego skierowania przez skład orzekający wniosku („pytania prejudycjalnego”) do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK należy zauważyć, że ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Nie upoważniają także Trybunału do wszczęcia postępowania ex officio. W obowiązującym stanie prawnym z wnioskiem o zbadanie hierarchicznej zgodności aktów prawnych mogą wystąpić do Trybunału wyłącznie podmioty określone w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 ustawy zasadniczej. Każdy natomiast, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w u.o.t.p.TK wystąpić do Trybunału ze skargą konstytucyjną (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że sformułowany przez skarżącego w zażaleniu wniosek nie wywołuje żadnych skutków procesowych (por. postanowienia TK z: 23 października 2023 r., sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303, 7 marca 2024 r., sygn. Ts 260/22, OTK ZU B/2024, poz. 179 oraz 27 maja 2024 r., sygn. Ts 77/22, OTK ZU B/2024, poz. 200). Jednocześnie należy zauważyć, że z przywołanego przez skarżącego art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wynika, iż Trybunał nie może wydawać żadnych orzeczeń w składzie jednoosobowym. Przepis ten wyraża jedynie zasadę podejmowania rozstrzygnięć w sytuacji, w której skład Trybunału jest wieloosobowy. Nie wyklucza jednak, aby przepisy ustawowe (tj. przepisy u.o.t.p.TK), które zgodnie z art. 197 Konstytucji określają między innymi tryb postępowania przed Trybunałem, umożliwiły wydawanie rozstrzygnięć o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w składzie jednego sędziego (zob. postanowienie TK z 13 marca 2014 r., sygn. Ts 276/13, OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 166 oraz 12 marca 2025 r., sygn. Ts 183/22, niepubl.).
  3. 3. Trybunał stwierdza, że zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
  4. 3.1. Skarżący dowodzi, że Trybunał w postanowieniu o odmowie błędnie uznał, że pismo z 1 czerwca 2023 r. (w którym starszy sekretarz sądowy, działający z upoważnienia Kierownika Sekretariatu Sądu Okręgowego w W. XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy, poinformował go, że pismo złożone mailem 30 maja 2023 r., zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego sądu z 10 maja 2023 r. nie odnosi skutków procesowych) nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał podziela argument skarżącego, zgodnie z którym pojęcie „ostatecznego orzeczenia”, którym posługuje się art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest terminem autonomicznym. Jak stwierdził bowiem Trybunał w postanowieniu z 5 grudnia 1997 r., nie znajduje on odpowiednika w żadnej z procedur szczegółowych (sygn. Ts 14/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 9). W zarzutach sformułowanych w złożonym środku odwoławczym skarżący nie uwzględnił jednak tego, że z woli ustrojodawcy skargę konstytucyjną wnosi się „na zasadach określonych w ustawie”. W związku z tym art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK doprecyzowuje unormowania przyjęte w art. 79 ust. 1 Konstytucji i to w nim należy poszukiwać treści, które precyzują pojęcie „ostatecznego orzeczenia”. Według tego przepisu orzeczeniem, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest prawomocny wyrok, ostateczna decyzja lub inne ostateczne rozstrzygnięcie.

Pismo z 1 czerwca 2023 r. nie przybiera żadnej z tych form. Skarżący wydaje się nie dostrzegać, że choć użyta w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK formuła „inne ostateczne rozstrzygnięcie” jest bardzo szeroka, to jednak odnosi się tylko do wszelkich innych niż wyroki orzeczeń sądowych (ibidem). Przedłożone wraz ze skargą pismo bez wątpienia nie zostało wydane przez sąd w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji.

Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 22 października 2024 r. zasadnie przyjął, że przedłożone wraz ze skargą pismo (w którym starszy sekretarz sądowy, działający z upoważnienia Kierownika Sekretariatu Sądu Okręgowego w W. XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy, poinformował go, że pismo złożone mailem 30 maja 2023 r., zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego sądu z 10 maja 2023 r. nie odnosi skutków procesowych) nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. W związku z tym prawidłowo odmówił nadania skardze dalszego biegu.

3.2. Skoro wskazane pismo nie jest orzeczeniem wydanym przez „sąd lub organ administracji publicznej”, które ostatecznie rozstrzyga o wolnościach lub prawach skarżącego, to tym samym nie mogło ono zostać wydane na podstawie przepisów zakwestionowanych w skardze. W tym zakresie zarzuty sformułowane w zażaleniu należy uznać za niezasadne.

3.3. W odniesieniu do zarzutu, jakoby Trybunał błędnie przyjął, że podstawami skargi konstytucyjnej nie mogą być przepisy prawa międzynarodowego (in casu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego), należy stwierdzić, że skarżący formułując go nie uwzględnił tego, że w trybie wskazanym w art. 79 ust. 1 Konstytucji dopuszczalna jest kontrola wyłącznie z punktu widzenia konstytucyjnych (zawartych w Konstytucji) wolności lub praw. Nie jest więc dopuszczalna kontrola z aktami prawa międzynarodowego i nie jest przy tym istotne, czy przepisy prawa międzynarodowego pokrywają się treściowo z przepisami Konstytucji zawierającymi prawa lub wolności (zob. np. wyroki z: 6 lutego 2002 r., sygn. SK 11/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 2 oraz 25 lutego 2003 r., sygn. SK 9/02, OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 14).

Wziąwszy powyższe pod uwagę, Trybunał postanowił jak w sentencji.

Postanowienie

z dnia 22 października 2024 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności:

  1. 1) art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) z art. 45 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. 2) art. 126 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim „ogranicza znaczenie zwrotu pismo jedynie do formy papierowej, a zwrotu podpis wyłącznie do podpisu sporządzone[go] w formie określonej w art. 78 § 1 (…)” ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (obecnie:

Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, ze zm.), z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7; art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji w związku z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, poz. 73);

  1. 3) art. 191 1 § 1 i 3 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego z art. 45 ust. 1 Konstytucji,

postanawia:

odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej z 7 lipca 2023 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego.

W pozwie z 21 listopada 2022 r. skarżący wniósł o zasądzenie solidarnie od trzech sędziów Sądu Najwyższego odszkodowania (alternatywnie zadośćuczynienia) w kwocie 2000 zł wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, „w związku z bezpodstawnym i niezgodnym z prawem orzekaniem pozwanych – osób nieuprawnionych – w sprawie z udziałem powoda przed Sądem Najwyższym – co skutkowało powstaniem szkody i naruszyło dobra osobiste strony powodowej w tym prawa do Sądu – Art. 45 ust. 1 Konstytucji”.

Sąd Rejonowy w W., I Wydział Cywilny wyrokiem z 7 grudnia 2022 r. (sygn. akt […]) oddalił powództwo jako oczywiście bezzasadne.

Sąd Okręgowy w W. XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z 10 maja 2023 r. (sygn. akt […]) oddalił apelację skarżącego.

W mailu z 30 maja 2023 r. skarżący zawarł pismo procesowe z żądaniem sporządzenia uzasadnienia wyroku z 10 maja 2023 r. W piśmie z 1 czerwca 2023 r. starszy sekretarz sądowy w Sądzie Okręgowym w W., działając z upoważnienia Kierownika Sekretariatu XXVII Wydziału Cywilnego Odwoławczego tego sądu, poinformował skarżącego, że w związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego Izby Cywilnej z 29 marca 2023 r. (sygn. akt […]) pismo wniesione przez skarżącego mailem 30 maja 2023 r. nie odnosi skutków procesowych.

Powyższe pismo, z którym skarżący łączy naruszenie swych praw, zostało mu doręczone 19 czerwca 2023 r. 5

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 11 stycznia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 stycznia 2024 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: wskazanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; poinformowanie, czy od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia; udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia; sprecyzowanie wzorców kontroli dla zakwestionowanego w skardze art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej: ustawa o covid) przez wyjaśnienie, czy są nimi wskazane w petitum skargi art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, czy także przywołane na stronie 6 skargi art. 45 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 6 tej Konwencji; określenie, które wolności lub prawa skarżącego wyrażone w postanowieniach Konstytucji wskazanych w skardze i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o covid, a także uzasadnienie zarzutu niezgodności tego przepisu z konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego wyrażone w art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie określonym w punkcie 2 petitum skargi, a także uzasadnienie zarzutów niezgodności zaskarżonych przepisów k.p.c. z wolnościami lub prawami wyrażonymi we wskazanych postanowieniach Konstytucji, jak również z „prawem strony do rzetelnej procedury sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji)” z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie; uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanego w skardze art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c. z prawem „strony do rozpoznania sprawy w rzetelnym postępowaniu przed właściwym, bezstronnym i niezawisłym sądem” z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.

W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący 5 lutego 2024 r. (data nadania) złożył w Trybunale pismo procesowe sporządzone przez pełnomocnika ustanowionego na 14 dni. W pełnomocnictwie udzielonym 3 lutego 2024 r. skarżący oświadczył, że jego „podstawowym” pełnomocnikiem pozostaje adwokat A.N.

Skarżący, przywoławszy uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (mającej moc zasady prawnej) z 26 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]), zarzucił, że zakwestionowany w skardze art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o covid narusza prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy.

W odniesieniu do zakwestionowanych w skardze art. 126 § 1 i art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. skarżący stwierdził, że są one „niezgodn[e] z prawem unijnym”, a także „z przepisem materialnym definiującym pojęcie podpisu (…)”. Skarżący dostrzega także „kolizję” pomiędzy oświadczeniem woli złożonym na nośniku innym niż konwencjonalny, a skutkami złożenia pisma.

Z kolei art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c. tworzy według skarżącego normę stanowiącą „całkowicie subiektywny model weryfikowania, czy wniesione powództwo jest oczywiście bezzasadne”, przy czym czyni to już – jak zarzucił skarżący – na etapie zapoznawania się przez sąd z treścią pozwu. W związku z tym sąd nie rozpoznaje sprawy, ale decyduje o prawie do jej rozpoznania. Prawo do rozpoznania sprawy jest więc uzależnione wyłącznie od całkowicie uznaniowej i arbitralnej woli sądu.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione zostało od spełnienia przez skarżącego licznych przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK).

Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę do Trybunału wnosi się na zasadach określonych w ustawie, w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie.

W związku z tym, art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK stanowi, że skargę należy złożyć po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Jej przedmiotem mogą być wyłącznie przepisy, które kształtowały to orzeczenie. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do ich określenia.

Skarżący wystąpił ze skargą w związku z pismem z 1 czerwca 2023 r., w którym starszy sekretarz sądowy, działając z upoważnienia Kierownika Sekretariatu Sądu Okręgowego w W. XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy, poinformował go, że pismo złożone mailem 30 maja 2023 r., zawierające wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego sądu z 10 maja 2023 r. (sygn. akt […]) nie odnosi skutków procesowych.

Trybunał stwierdził, że powyższe pismo nie jest rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, ponieważ nie przybiera żadnej z form w nim wskazanych. W szczególności nie jest ono „innym ostatecznym rozstrzygnięciem”, gdyż nie zostało wydane w ramach wyczerpania drogi prawnej przez sąd w rozumieniu art. 175 ust. 1 Konstytucji lub organ administracji publicznej.

Ponadto pismo z 1 czerwca 2023 r. nie zostało wydane w oparciu o przepisy, które skarżący kwestionuje w skardze konstytucyjnej.

Decyzja urzędnika sądowego nie była podyktowana bowiem brakiem formalnym pisma, o którym mowa w zakwestionowanym art. 126 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), tj. brakiem własnoręcznego podpisu skarżącego, lecz jego pierwotnym, nieusuwalnym brakiem skuteczności spowodowanym użyciem nieautoryzowanej techniki (zob. postanowienie Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z 29 marca 2023 r., sygn. akt […], wskazane jako podstawa pisma z 1 czerwca 2023 r.). Pismo to tym bardziej nie zostało wydane na podstawie art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) oraz art. 191 1 § 1 i 3 k.p.c. Pierwszy z nich stanowi bowiem m.in. o tym, że w okresie obowiązywania stanów w nim wskazanych, w sprawach rozpoznawanych według przepisów k.p.c. w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego.

Drugi natomiast definiuje bezzasadność roszczenia i wskazuje skutek z nim związany. Powyższe przepisy nie miały więc wpływu na decyzję urzędnika sformułowaną w piśmie, z którym skarżący łączy naruszenie swych praw konstytucyjnych.

Trybunał przypomina także, że zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 79 Konstytucji wzorcem kontroli dla zakwestionowanych w skardze ustaw i innych aktów normatywnych mogą być wyłącznie przepisy ustawy zasadniczej. Z tego względu przywołany w skardze art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE. L Nr 257, poz. 73) należy uznać za niedopuszczalny wzorzec kontroli.

Mając powyższe na względzie, Trybunał stwierdził, że złożona skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowych warunków wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 1-3 oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK.

Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej.

W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

POUCZENIE 21

Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Pod tą sygnaturą także: dokument z 22 października 2024 r.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.