Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] zmieniającą decyzję z dnia [...] marca 2000 r. [...] o przyznaniu M. G. z dniem [...] marca 2000 r. zasiłku stałego oraz prawa do opłacania na jej rzecz składek na ubezpieczenie społeczne.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy:
Na mocy cyt. wyżej decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] od dnia [...] marca 2000 r. M. G. nabyła, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 645, poz. 414 z późn. zm.), prawo do zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji oraz do opłacania na jej rzecz składki na ubezpieczenie zdrowotne i składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.
Ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, o ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 154, poz. 1792) wprowadzono w przepisie art. 27 ust. 1 zmianę polegającą na obniżeniu wymaganego dochodu rodziny z dwukrotności dochodu określonego zgodnie z art. 4 ustawy do półtorakrotności tej kwoty, a także na obowiązku potwierdzenia stanu zdrowia dziecka orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z póżn. zm.). Osobom, którym zasiłek stały został przyznany przed dniem 1 stycznia 2002 r., przepis art. 6 cyt. wyżej ustawy zmieniającej zagwarantował wypłacanie go, a także opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, na dotychczasowych warunkach do dnia 31 grudnia 2002 r. Termin ten został przedłużony do dnia 31 maja 2003 r. kolejną zmianą dokonaną ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U z 2003 r. Nr 7, poz. 79).
W tej sytuacji organ I instancji decyzją wydaną w dniu [...] czerwca 2003 r. nr [...] ustalił, że prawo do pobierania zasiłku stałego przysługuje M. G. do dnia [...] maja 2003 r., a prawo do opłacania składek - do dnia [...] grudnia 2004 r. Organ przyjął, że zakreślony w art. 6 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej termin dotyczy zarówno dochodu osiąganego przez rodzinę, co oznacza że po 31 maja 2003 r. dochód ten nie może przekraczać półtorakrotnego kryterium dochodowego określonego w art. 4 ustawy, jak i dokumentów potwierdzających konieczność sprawowania stałej opieki nad chorym dzieckiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie uwzględniło odwołania wniesionego przez M. G. uznając stanowisko organu I instancji za prawidłowe, wobec czego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium podało, że ustawodawca dokonując zmiany art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez zawężenie warunku odnoszącego się do dochodu rodziny, zagwarantował w art. 6 ustawy zmieniającej osobom, którym świadczenie zostało przyznane przed dniem [...] stycznia 2002 r., możliwość jego wypłacania na dotychczasowych warunkach do dnia [...] grudnia 2002 r. wraz z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne. Kolejna zmiana dokonana ustawą z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw przedłużyła termin określony w art. 6 ust. 2 do 31 maja 2003r. Organ odwoławczy uznał, że prawidłowo organ pomocy społecznej przyjął, iż powyższy termin odnosi się zarówno do wymogu dochodu osiąganego przez rodzinę jak i do dokumentu potwierdzającego konieczność sprawowania stałej opieki nad dzieckiem. Na podstawie akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło, że dochód rodziny wynosi [...] zł, co stanowi [...]% kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zaś zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. choroba dziecka wymaga sprawowania nad nim bezpośredniej, codziennej opieki. Zatem stosownie do brzmienia art. 31 b ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W tym stanie rzeczy organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że prawo do świadczenia zostało jej przyznane na podstawie przepisów ustalających wymóg posiadania dochodów nieprzekraczajacych dwukrotnego kryterium dochodowego i ten warunek jest nadal spełniony. W tej sytuacji mają do niej zastosowanie dotychczasowe przepisy odnoszące się do dochodu. Zaskarżona decyzja tego nie uwzględniła, mimo iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że do zasiłku stałego przyznanego do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się dotychczasowe kryterium dochodowe. Ponadto Kolegium podało, że zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka obowiązują, nie dłużej niż do [...] maja 2003 r. nie biorąc pod uwagę, że dziecko skarżącej posiada orzeczoną niepełnosprawność przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Do rozpoznania skargi M. G. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] są niezgodne z prawem.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia, czy i w jakim zakresie po [...] stycznia 2002 r., tj. po dniu wejścia w życie cyt. wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ustawy o planowaniu rodziny, o ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, do zasiłku stałego przyznanego skarżącej M. G. decyzją z dnia [...] marca 2000 r. oraz do opłacania na jej rzecz składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe miały zastosowanie dotychczasowe kryteria ustalania prawa do tych świadczeń.
Zważyć należy, że przepis art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. ustanowił zasadę, zgodnie z którą do zasiłku stałego przyznanego do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe kryterium dochodowe, a zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązują przez okres, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia [...] grudnia 2002 r. Równocześnie z ust. 1 art. 6 wynika, że do składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 31b ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, przyznanych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Treść cytowanych przepisów przejściowych wskazuje jednoznacznie, że zamiarem ustawodawcy była ochrona praw do świadczeń nabytych na warunkach obowiązujących przed wejściem w życie przepisów zaostrzających dotychczasowe wymogi ustawowe. Ochrona ta obejmuje także prawo do świadczeń przysługujących M. G.. Oznacza to, że w stosunku do przyznanego skarżącej decyzją z dnia [...] marca 2000 r. zasiłku stałego miał zastosowanie warunek nieprzekroczenia dwukrotności dochodu ustalonego zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej i z żadnego przepisu nie wynika ograniczenie czasowe tego stanu rzeczy. Termin, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej dotyczy wyłącznie okresu ważności zaświadczeń lekarskich dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, przyjmowanych dla ustalenia prawa do zasiłku stałego z pomocy społecznej, co zresztą nie dotyczy skarżącej, ponieważ orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] K. G. została zaliczona do osób niepełnosprawnych do dnia [...] grudnia 2004 r. ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.).
Również co do składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 31b ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, z ust. 1 art. 6 wynika, że do świadzceń tych, przyznanych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędnie przyjęło, że termin określony w art. 6 ust. 2 odnosi się do kryterium dochodowego warunkującego przyznanie zasiłku stałego, co - w przekonaniu organu – miałoby oznaczać, że stosowanie dotychczasowego kryterium dochodowego wobec osób, którym zasiłek ten został przyznany przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, może mieć miejsce najpóźniej do dnia 31 maja 2003 r. Całkowicie chybiona, a przede wszystkim – wobec jednoznacznej treści art. 6 – sprzeczna z prawem, jest zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacja, iż takie rozumienie rozwiązania zawartego w art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. jest zgodne z wolą ustawodawcy, a nadto czyni zadość konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa.
W świetle powyższych rozważań należało uznać, że w niniejszej sprawie organy orzekające dopuściły się naruszenia prawa materialnego – przepisu art. 6 ustawy o pomocy społecznej przez jego błędną interpretację i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 200 tej ustawy.