Uzasadnienie
I SA 2664/03
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia [...] "[...]" w likwidacji w C. wnosiła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania uwłaszczeniowego Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w C. nieruchomością położoną w C. przy ulicy [...], stanowiącą działki o nr [...], [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a sprowadzające się do poglądu, iż skarżąca nie posiadała w sprawie interesu prawnego.
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, które weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się - na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie przez organ materiału dowodowego Wojewoda [...] – działając na zasadzie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) – decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1999 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C. przy ulicy [...], oznaczonego jako działki nr [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha oraz nieodpłatnie nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. nr [...].
Wnioskiem z dnia [...] września 2000 r. Spółdzielnia [...] "[...]" w C. wystąpiła o wznowienie w/w postępowania uwłaszczeniowego a następnie wniosek swój cofnęła, co skutkowało umorzeniem postępowania wywołanego w/w wnioskiem (decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2000 r nr [...]).
Pismem z dnia [...] lutego 2003 r. Spółdzielnia [...] "[...]" w likwidacji wniosła ponownie o wznowienie opisanego na wstępie postępowania uwłaszczeniowego, zgłaszając roszczenie do działki o nr [...] i wskazując - jako podstawę wniosku – przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. odmówiono wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.
W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia podniesiono, że zgodnie z przepisem art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu albo na wniosek strony, za którą uważa się osobę mającą w sprawie interes prawny.
Organ ustalił przy tym, że w dniu 5 grudnia 1990 r. właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa a uwłaszczonemu Przedsiębiorstwu przysługiwało prawo zarządu. Istnienie tego prawa potwierdzała decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...].
Wnioskodawczyni starała się wprawdzie o nabycie praw do działki o nr [...], jednakże do tej pory nie wykazała się tytułem prawnorzeczowym do w/w gruntu. Spółdzielnia przedstawiła jedynie dowody świadczące o poniesieniu nakładów inwestycyjnych na wybudowanie budynku, którego część jest położona na wspomnianej działce, co – zdaniem organu – przesądzało jedynie o jej interesie faktycznym a nie dowodziło istnienia interesu prawnego.
Również żądanie by w postępowaniu wznowieniowym dokonać podziału geodezyjnego działki nr [...], który uwzględniłby "stan faktyczny, prawny i uzasadnione interesy stron" organ nie uwzględnił, stojąc na stanowisku, że w postępowaniu uwłaszczeniowym nie dokonuje się podziału geodezyjnego nieruchomości, gdyż ocenia się jedynie kwestie prawne a nie faktyczne lub uznaniowe.
Wskazano także, że kwestia usytuowania budynku, do którego rości sobie pretensje Spółdzielnia, była znana organowi orzekającemu o uwłaszczeniu i okoliczność ta pozostała bez wpływu na treść orzeczenia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółdzielnia twierdziła, że wspomniany budynek - w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej - był już posadowiony i stanowił on jej własność a zatem decyzja uwłaszczeniowa została wydana błędnie a działania Spółdzielni mają na celu umożliwienie realizacji jej roszczeń.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie zauważając przy tym, ze Spółdzielnia [...] "[...]" nie posiada żadnego tytułu do działki nr [...] ani do budynku, który w części na tej działce jest usytuowany. Tym samym nie legitymuje się interesem prawnym do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi Spółdzielni do Sądu, w której skarżąca stała na stanowisku, że przysługuje jej prawo własności budynku umiejscowionego w części na działce nr [...] a ponadto - powołując się na wspomniany przepis art. 200 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami - podnosiła, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Skarga zawierała także argumenty, iż przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej przedmiotowa działka winna ulec podziałowi i jedynie jej część powinna być przedmiotem uwłaszczenia Przedsiębiorstwa.
Jednocześnie skarżąca przyznała, że ma nieuregulowany tytuł prawny do działek o numerach [...], [...], [...], [...] i co do części działki [...] na której stoi budynek przychodni rehabilitacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym za stronę należy rozumieć podmiot spełniający wymagania przewidziane przepisem art. 28 k.p.a.
Powyższe oznacza, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego może wystąpić jedynie ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że jedynie interes prawny – w odróżnieniu od interesu faktycznego - tworzy legitymację procesową dla konkretnego podmiotu.
Interes prawny zaś – zgodnie z dominującym i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiającego konkretne prawa lub obowiązki.
W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółdzielnia w likwidacji, choć twierdziła, że usytuowany na części działki nr [...] budynek stanowi jej własność, nie przedstawiła żadnego dowodu, który by tę okoliczność potwierdzał. Nie wskazano także z czego takie prawo miałoby wynikać. Skarżąca wyprowadzała ten pogląd jedynie powołując się na fakt, że budynek został wybudowany ze środków własnych Spółdzielni.
Również przepis art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami, stwierdzający, że nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2, tegoż artykułu, nie może naruszać praw osób trzecich, nie stwarza dla skarżącej konkretnych praw a stanowi jedynie ograniczenie w stosunku do podmiotu uwłaszczanego.
W niniejszej zaś sprawie uwłaszczenie pozostaje bez wpływu na sferę prawną skarżącej ponieważ, jak sama przyznała - w stosunku m. in. do działki o numerze [...] ma nieuregulowany stan prawny, zatem w zarówno w dacie składania wniosku o wznowienie postępowania jak i w dacie wydawania w tej sprawie decyzji, skarżącej nie przysługiwał żaden tytuł prawny do spornej nieruchomości.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w związku z tym, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.