Uzasadnienie
Kazimierz D., Antoni B. i Stanisław S. wnioskiem z dnia 12 marca 1998 r. wystąpili o wyznaczenie właściwego organu do rozstrzygnięcia "ich sprawy" o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz. z dnia 24 czerwca 1992 r., dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w Rz. Nazwali ten wniosek skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 16 lutego 1998 r. nr SKO-404/7/98, w którym Kolegium uznało się za niewłaściwe do orzekania w powyższej sprawie.
W odpowiedzi na ten wniosek i w piśmie uzupełniającym z dnia 6 lipca 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o wskazanie jako organu właściwego do załatwienia opisanej sprawy Wojewody (...). Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że wnioskodawcy żądają stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz.: z dnia 24 czerwca 1992 r. nr G.I-7413/1/147/92 zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej na terenie miasta Rz., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 10/22 obr. 99 o powierzchni 23009 m2, i z dnia 13 lipca 1992 r. nr G.I-7413/1/147a/92 o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 1 obr. 97 o powierzchni 8724 m2.
W wymienionym wyżej postanowieniu Kolegium uznało się za niewłaściwe do załatwienia tej sprawy. Ponieważ za niewłaściwego do załatwienia sprawy uznał się również Wojewoda (...), zainteresowani wystąpili do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego.
Zdaniem Kolegium, jego stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 16 lutego 1998 r. jest prawidłowe. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ nie zawiera przepisów regulujących właściwość organów w postępowaniu nadzorczym w sprawach dotyczących zatwierdzania projektów podziału nieruchomości. Właściwość organów w tych sprawach zatem wynika z art. 157 par. 1 Kpa. W tym wypadku organem wyższego stopnia w stosunku do Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz. - zgodnie z art. 17 pkt 2 Kpa - jest Wojewoda (...). Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem wyższego stopnia wobec organów samorządowych w sprawach zadań własnych. Zdaniem Kolegium, takie stanowisko znajduje oparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r. OPS 10/96, dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego przed 27 maja 1990 r. decyzją o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste i sprzedaży budynków z zaliczeniem na pokrycie opłat i ceny budynków mienia pozostawionego za granicą.
Wojewoda (...), odpowiadając na skargę /wniosek/, wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 16 lutego 1998 r., zgodnie bowiem z art. 96 powołanej wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji organu samorządowego. Wszelkie postępowania zatem, w tym m.in. prowadzone w trybie nadzoru, powinny być rozpatrywane przez organ wyższego stopnia w stosunku do tego organu. Dotyczy to wszystkich decyzji administracyjnych, niezależnie od daty ich wydania. W związku z tym na rozprawie sądowej pełnomocnik Wojewody wnosił o wyznaczenie Kolegium jako organu właściwego do załatwienia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o rozpatrzenie negatywnego sporu kompetencyjnego został zgłoszony zgodnie z art. 22 par. 3 pkt 2 Kpa. Wszyscy wnioskodawcy bowiem wystąpili wcześniej wnioskiem z dnia 10 października 1997 r. o stwierdzenie nieważności wymienionych wyżej dwóch decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz., dotyczących zatwierdzenia projektów podziału nieruchomości wymienionych w tych decyzjach. Są oni zatem stronami tego postępowania niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia sprawy w trybie nadzoru. To zaś przesądza o tym, iż są legitymowani do wystąpienia z wnioskiem o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego /negatywnego/.
W sporze tym uznać należy za uzasadnione stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...), że właściwy do rozpoznania omawianej sprawy w trybie nadzoru jest Wojewoda (...). Właściwość rzeczowa organu administracji do stwierdzenia nieważności decyzji jest oceniana według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu decyzji mającej być przedmiotem weryfikacji /wyrok NSA z dnia 7 lipca 1993 r. I SA 116/93, ONSA 1994 Nr 3 poz. 109/. W razie zmian w strukturze administracji publicznej ustala się organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu /organów/, a następnie na podstawie art. 17 Kpa określa się organ wyższego stopnia.
Rozpatrując niniejszy wniosek, trzeba stwierdzić, że od czasu wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz. z 1992 r., mających być przedmiotem postępowania w trybie nadzoru, nie nastąpiła żadna zmiana w strukturze administracji rządowej na szczeblu organu I instancji, jak również organu wyższego stopnia, to jest wojewody. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w I instancji przez kierownika urzędu rejonowego przed dniem 1 stycznia 1998 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości jest - z mocy art. 157 par. 1 w związku z art. 17 pkt 2 Kpa - właściwy wojewoda.
Nie można przy tym podzielić stanowiska Wojewody (...), że art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741/ uzasadnia właściwość organów samorządowych do rozpatrzenia omawianej sprawy. Powołany przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. /art. 242 ustawy/ i dotyczy właściwości organów samorządowych do orzekania w sprawie podziału nieruchomości w postępowaniu zwykłym, będącym w toku /art. 233 ustawy/ lub wszczętym po 1 stycznia 1998 r. Przepisy tej ustawy natomiast nie wprowadzają żadnych zmian w zakresie właściwości organów działających w trybie nadzoru. W tym zakresie zatem pozostaje dotychczasowa właściwość organów, uregulowana w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając to na względzie, Sąd na podstawie art. 28 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji postanowienia.