prosto w prawo Dla profesjonalistów

Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 18 października 1983 r., I SA 855/83

WyrokprawomocneNSA w Warszawie (przed reformą)·18 października 1983 r.

Teza

Zakaz budowy na obszarach krajobrazu chronionego wynikający z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6/ stanowi "inną ważną przyczynę poza wymienionymi w ust. 1", mogącą uzasadniać nakaz rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Krzysztofa K. na decyzję Wojewody Płockiego w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 7 marca 1983 nr GAW/N/8382/4/83, wydaną z upoważnienia Wojewody Płockiego, utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Gminy B.D. z dnia 19 stycznia 1983 nr 8385/1/83, którą nakazano Krzysztofowi K. rozbiórkę obiektów zbudowanych samowolnie na działkach rolnych na 198 i 199, położonych w M. Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ bez bliższego wskazania ustępu i punktu w decyzji organu odwoławczego, natomiast jako jej podstawę prawną powołano jedynie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu decyzji podano, że działki nr 198 i 199 są położone poza terenami budowlanymi i zostały przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego województwa płockiego, zatwierdzonym w dniu 22 marca 1977 r., pod zagospodarowanie krajobrazowe i turystyczno-rekreacyjne, związane z kompleksem "krajobrazu chronionego" w rejonie ujścia rzeki S. do W. Do czasu realizacji tych zamierzeń powinny one - jak podano - pozostawać w dotychczasowym użytkowaniu rolniczym, bez prawa wznoszenia jakichkolwiek budynków i urządzeń.

Decyzje organów obu instancji zaskarżył Krzysztof K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się ich uchylenia. W skardze brak jest zarzutów dotyczących zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa. Wskazywane natomiast są okoliczności faktyczne, które - zdaniem skarżącego - uzasadniają pozostawienie istniejącej zabudowy w stanie dotychczasowym. W szczególności skarżący podnosi, iż ma ostateczną decyzję Naczelnika Gminy B.D. z dnia 28 lipca 1982 r. o pozwoleniu na wykonanie ogrodzenia z siatki na stalowych słupkach.

W odpowiedzi na skargę wskazano na opinię Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w Płocku z dnia 5 maja 1982 r. w której stwierdzono z powołaniem się na plan zagospodarowania przestrzennego województwa płockiego i uproszczony plan zagospodarowania gminy B.D., iż nie może być dopuszczona lokalizacja siedliska zagrodowego, a także budynku pojedynczego, na działkach nr 198 i 199 w M. Podano, że powoływana w skardze decyzja Naczelnika Gminy B.D. z dnia 28 lipca 1982 r. została w trybie nadzoru uchylona, doprowadzenie zaś do rozbiórki obiektów budowlanych samowolnie zbudowanych przez skarżącego znalazło dodatkowe uzasadnienie w opinii Towarzystwa Urbanistów Polskich. Podano także, że w dniu 15 kwietnia 1983 r. Naczelnik Gminy B.D. zaproponował skarżącemu wymianę działek nr 198 i 199 na inny grunt, na którym byłoby możliwe urządzenie siedliska, bądź też nabycie dodatkowo tego gruntu, lecz skarżący nie wyraził na to zgody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Bezsporne jest, że obiekty budowlane na działkach rolnych nr 198 i 199 w M. /budynek letniskowy, pełniący funkcję budynku mieszkalnego, i dwa budynki gospodarcze/ wzniesione zostały przez Krzysztofa K. bez pozwolenia na budowę. Na wykonanie ogrodzenia skarżący wprawdzie uzyskał pozwolenie na budowę, jednakże zostało ono "uchylone" decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody Płockiego z dnia 2 lutego 1983 nr GAW/N/8382/4/83.

Mając jednak na względzie, że sam fakt braku pozwolenia na budowę nie uzasadnia nakazania rozbiórki obiektu już wykonanego, należało rozważyć, jaki w istocie przepis stanowił podstawę prawną prawa materialnego zaskarżonych decyzji, jako że w decyzji organu I instancji powołano ogólnie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, w decyzji organu odwoławczego zaś powołano się jedynie na art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.

Takie ogólnikowe powołanie podstawy prawnej niewątpliwie uchybia przepisom art. 107 par. 1 i 3 Kpa, jednakże nie może przesądzać o bycie decyzji. Rozważając tę kwestię, sąd wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a także opinię Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich z dnia 8 kwietnia 1983 r.

Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego można by wnosić, że aczkolwiek organ ten nie powołał żadnego przepisu prawa materialnego, to jednak miał na względzie art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zastosowanie tego przepisu jednak byłoby wątpliwe wobec powoływania się na uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego gminy B.D. Plan ten był sporządzony na podstawie uchwały nr 85 Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 1974 r. w sprawie opracowania uproszczonych planów zagospodarowania przestrzennego gmin /M.P. nr 15 poz. 95/, nie odpowiadał więc przepisom ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1975 nr 11 poz. 67 ze zm./ a więc zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie NSA nie może służyć jako podstawa do wydawania decyzji administracyjnych.

Rozważając omawianą kwestię, należało także uwzględnić przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. nr 3 poz. 6/, a zwłaszcza jej art. 73 ust. 1 pkt 1, który zabrania budowy lub rozbudowy obiektów wpływających szkodliwie na środowisko na obszarach, które wymagają szczególnej ochrony, w tym między innymi na obszarach krajobrazu chronionego.

Jak wynika z treści zaskarżonych decyzji, a także z opinii Zarządu Głównego Towarzystwa Urbanistów Polskich, działki nr 198 i 199 położone są na śródleśnej polanie w obrębie uroczyska leśnego na wysokim, prawym brzegu rzeki S. w rejonie jej połączenia z Wisłą. Ten obszar ma wysokie walory przyrodnicze i krajobrazowe, co zdecydowało o jego uznaniu w planie zagospodarowania przestrzennego województwa płockiego za obszar chroniony. Obszar ten pełni także rolę naturalnej leśnej ostoi zwierząt co dodatkowo wpływa na jego walory krajobrazowo-przyrodnicze. Te cechy obszaru, na którym są położone działki samowolnie zabudowane przez skarżącego budynkami nie związanymi trwale z gruntem, uzasadniają pogląd, że nakazanie rozbiórki tych obiektów znajdowało podstawę w art. 37 ust. 2 prawa budowlanego. Należało uznać, że zakaz budowy na obszarach krajobrazu chronionego, wynikający z przepisu ustawowego i podyktowany troską o zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych, stanowi "inną ważną przyczynę poza wymienionymi w ust. 1", mogącą uzasadniać nakaz rozbiórki obiektów wzniesionych z naruszeniem przepisów prawa budowlanego.

Uznając zatem, iż mimo ogólnikowego powołania podstawy prawnej wydania decyzji zaskarżone decyzje znajdują taką podstawę w art. 37 ust. 2 prawa budowlanego, Sąd zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa orzekł, jak w sentencji.

Źródło: CBOSA (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) ↗, pobrane 4.10.2026. Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła. Wiążący jest tekst u wydawcy. Dane osobowe w dokumencie albo błąd? Napisz: zgłoś błąd; dane osobowe zakryjemy w ciągu 7 dni.

Zapytaj o swoją sytuację

5 wyjaśnień za darmo. Logowanie przez Google albo e-mail, bez hasła i bez karty.