Uzasadnienie
W skardze z dnia 16 listopada 2015 r. skarżący wniósł o zwolnienie go z opłaty od skargi w całości.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 grudnia 2015r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Zarządzenie po dwukrotnym awizowaniu zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a, w dniu 11 stycznia 2016 r. Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął, zatem z dniem 18 stycznia 2016 r.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 4 lutego 2016 r. pozostawił wniosek strony bez rozpoznania.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) nie zostało mu doręczone. Do sprzeciwu załączył wypełniony druk PPF.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie, dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 p.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Zgodnie z tym przepisem rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień Referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się o na urzędowym formularzu według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz 1257).
Niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08) - w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Skarżący - wezwany o nadesłanie wypełnionego formularza wniosku o prawo pomocy - zarządzenia tego w zakreślonym terminie nie wykonał. Zauważyć przy tym należy, iż przesyłki sądowe zawierające wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy została doręczona.
Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a, w dniu 11 stycznia 2016r. W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 832/14). Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13).
Wskazać należy, że w aktach sądowych znajduje się koperta, w jakiej Sąd wysłał do strony wezwanie (k. 9 akt sądowych). Zgodnie z informacjami umieszczonymi na kopercie przesyłka została umieszczona w placówce pocztowej w dniu 28 grudnia 2015r. Ponowne awizo datowane jest na dzień 5 stycznia 2016r. Stosownie zatem do art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie należało uznać za dokonane z upływem 11 stycznia 2016r., a termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął z dniem 18 stycznia 2016r.
Wypełniony formularz PPF został złożony dopiero wraz ze sprzeciwem w dniu 4 marca 2016r. (data nadania na kopiercie, k. 21 akt sądowych), a zatem z przekroczeniem zakreślonego terminu. W związku z powyższym na podstawie art. 257 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Jednocześnie wskazać należy, że złożony wraz ze sprzeciwem w dniu 4 marca 2016r. wniosek o prawo pomocy zostanie rozpoznany niezależnie, jako kolejny wniosek, stosownie do przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.