Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie [...]
Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżąca wskazała, iż powodem niezłożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego było nieotrzymanie zawiadomienia o przesyłce poleconej zawierającej przedmiotową decyzję. Dodatkowo skarżąca wskazała, iż wykreślenie poprzednio złożonej prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (zawarte w piśmie z dnia [...]) było spowodowane informacją uzyskaną od pracownika Urzędu Skarbowego.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu, organ wskazał, iż działał w oparciu o art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 roku, poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Podniósł, że przesyłka zawierająca decyzję podatkową była dwukrotnie awizowana i została doręczona w trybie zastępczym uregulowanym w art. 150 O.p. Zdaniem organu strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie odwołania do rozpoznania, bądź też o ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca wskazała brak zawinienia w nieodebraniu przesyłki poleconej. Wskazała, iż nie otrzymała awiza informującego ją o oczekującej przesyłce poleconej, czego uprawdopodobnieniem jest fakt nieotrzymania także awiza przesyłki sądowej. Skarżąca zaznaczyła, iż podjęła odpowiednie kroki mające na celu uzyskiwanie informacji o kierowanych do niej przesyłkach poleconych. W skardze skarżąca zawarła też zarzuty przeciwko decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], tożsame z zarzutami odwołania, wniesionego po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającej D.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, iż nie narusza ono prawa.
Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z brzmienia tego przepisu wynika, że aby można było rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, najpierw taki termin musi być przez podatnika uchybiony. Skoro, ocenie podlega postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to z akt sprawy winno bezspornie wynikać, iż upłynął czternastodniowy termin, wskazany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Podstawowym zatem obowiązkiem organu rozstrzygającego kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie daty doręczenia stronie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz dnia, w którym upływa termin do wniesienia odwołania od tej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy przyjął, że decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] została doręczona w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 150 O.p., w dniu 10 marca 2014 r. r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 24 marca 2014 r. Skarżąca wniosła natomiast odwołanie w dniu 8 lipca 2014 r., tj. po ustawowym terminie. W piśmie z dnia [...] skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie kwestii, czy zostały spełnione wymogi dotyczące doręczenia decyzji wynikające z art. 150 O.p. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
- 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej
- - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę;
- 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1).
Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne awizowanie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a).
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).
Doręczenia przewidziane w art. 150 O.p. oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, iż o złożeniu pisma w odpowiednim urzędzie pocztowym nie wiedział (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2010 r., I SA/Lu 348/10). Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.
Należy zauważyć, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] doręczyciel zaznaczył, że nie było możliwe jej doręczenie w sposób wskazany w punkcie 1 druku potwierdzenia, w którym to punkcie 1 znajdują się pola, służące zakreśleniu sposobu dokonanego doręczenia: adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. Odpowiadają one sposobom doręczenia unormowanym w art. 148 i art. 149 O.p. W konsekwencji, zakreślenie przez doręczyciela punktu 2 na tymże poświadczeniu jest równoznaczne z jego oświadczeniem, że nie było możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, ani też dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, czy dozorcy domu. Przedmiotowe zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera także informację o miejscu pozostawienia przesyłki (Urząd Pocztowy [...]), nadto zostało w nim poświadczone, że zawiadomienie o jej pozostawieniu w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce adresata.
Na potwierdzeniu doręczyciel poświadczył także daty pierwszego (w dniu 24 lutego 2014 r.) i drugiego (w dniu 4 marca 2014 r.) awizowania przesyłki, oświadczył także, że wobec nie podjęcia przesyłki przez adresata - zwrócono ją nadawcy. Wobec tego, jak słusznie przyjął organ, doręczenie przesyłki nastąpiło w trybie zastępczym, stosownie do treści art. 150 § 2 O.p. Strona nie kwestionuje prawidłowości wypełnienie druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przez doręczyciela.
We wniosku o przywrócenie terminu oraz w skardze skarżąca podnosi, że nie otrzymała zawiadomienia o przesyłce (awiza) zawierającej decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. Skarżąca nie przytoczyła jednak żadnych okoliczności, danych, które uprawdopodobniałyby fakt nieotrzymania przez nią awiza. Samo gołosłowne, niczym nie poparte zaprzeczenie przez skarżącą nieotrzymania awiza przesyłki zawierającej decyzję podatkową nie może być uznane za wystarczające do obalenia domniemania doręczenia w trybie zastępczym. Pogląd taki wyrażany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2010 r., I SA/Lu 348/10, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., I GSK 675/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2011 r., I SA/Kr 157/11), jak i sądów cywilnych, orzekających na podstawie przepisów analogicznych do art. 150 O.p. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70). W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby strona reklamowała niedoręczenie jej spornej przesyłki przez pocztę, co przewiduje art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.
W tym kontekście należy też zauważyć, że strona wielokrotnie odbierała przesyłki wysyłane przez organ podatkowy, które były awizowane, np.: wezwanie do osobistego stawienia się z dnia [...] ([...]), wezwanie do osobistego stawienia się z dnia [...]([...]), wezwanie do osobistego stawienia się z dnia [...] ([...]), postanowienie z dnia [...]. o wszczęciu postępowania podatkowego ([...]), postanowienie z dnia [...]. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienie z dnia [...] o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu ([...]). W tych przypadkach skarżącą nie miała problemów z odbiorem awiza.
W piśmie z dnia [...] ([...]) strona nieodebranie przesyłki tłumaczy zaginięciem awiza. Uważa, że w obecnie stosowanych skrzynkach pocztowych nie jest problemem wyciągnięcie jakiegokolwiek listu. Na rozprawie w dniu [...]. stwierdziła, że ktoś mógł wyciągnąć jej awiza za skrzynki pocztowej. Należy jednak zauważyć, że w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie oddawczych skrzynek pocztowych, konstrukcja oddawczej skrzynki pocztowej, oraz materiał, z którego jest wykonana, zapewnia ochronę umieszczanych w niej przesyłek listowych w szczególności przed kradzieżą oraz w zakresie poufności, zabezpieczenia przeciwpożarowego, a także przed szkodliwym wpływem warunków atmosferycznych. Skrzynka zamykana jest niepowtarzalnym kluczem w celu zagwarantowania dostępu do zawartości skrzynki wyłącznie adresatowi (§ 5 rozporządzenia). Skarżąca nie twierdzi, np. że skrzynka oddawcza była uszkodzona, czy że poza nią także inne osoby dysponują kluczem do skrzynki, co mogłoby w jakiś sposób tłumaczyć zaginięcie awiza.
Trudno natomiast uwierzyć, aby ktoś ze skrzynki oddawczej skarżącej miałby bez jej wiedzy wyciągnąć zawiadomienie o miejscu pozostawieniu przesyłki (decyzji) w placówce pocztowej i to dwukrotnie, tym bardziej, że poprzednie awiza dotyczące pism wysyłanych przez organ podatkowy, nie ginęły i były przez nią odbierane.
W skardze strona twierdzi, że uprawdopodobnieniem niedoręczenia jej zawiadomienia o miejscu, gdzie przesyłka się znajduje jest to, że podobne zdarzenie dotyczyło awiza sądowego i przywrócono wówczas termin. Zdaniem Sądu nie można się z tym zgodzić, bowiem nie wiadomo jakie okoliczności zadecydowały o przywróceniu tego terminu oraz czy te same okoliczności wystąpiły w przypadku awiza dotyczącego przesyłki zawierającej wskazaną decyzję podatkową.
Wobec skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] należy rozstrzygnąć, czy zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, określone w art. 162 § 1 O.p. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zależy od kumulatywnego spełnienia przez zainteresowanego następujących warunków, wskazanych w tym przepisie: 1) złożenia wniosku o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin, 4) we wniosku należy uprawdopodobnić, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego.
W analizowanej sprawie skarżąca nie dopełniła warunku polegającego na uprawdopodobnieniu, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W konsekwencji, przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw nie pozwoliły stronie na dokonania czynności we właściwym czasie osobiście oraz nie pozwoliły stronie na posłużenie się osoba trzecią w celu dokonania terminowo tej czynności. W niniejszej sprawie, jak słusznie ocenił to organ, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, pomimo że obciążał ją ciężar uprawdopodobnienia (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004, s. 223).
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa dotyczące decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającej D.S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r., pozostają poza przedmiotem rozpatrywanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.