Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę B. G. na wskazane powyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Skarżąca w dniu 20 czerwca 2008 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Na jej stały miesięczny dochód składa się emerytura w wysokości 744,53 zł (po pomniejszeniu z powodu zajęcia wierzytelności w trybie egzekucji o 317, 62 zł) oraz zaległa wierzytelność (52,55 zł). Wnioskodawczyni w odpowiedzi na wezwanie do sprawy sygn. akt I SA/Bd 114/04 udokumentowała, iż spłaca raty kredytu w kwocie 293,54 zł, a miesięczne koszty utrzymania lokalu mieszkalnego oraz zakupu energii elektrycznej wynoszą łącznie 637,47 zł (456 zł plus 181,47 zł). Od dnia 31 sierpnia 2007 r. nie prowadzi działalności gospodarczej.
W dniu 22 lipca 2008 r. referendarz wydał postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na wykazanie nadwyżki wydatków nad dochodami. Skarżąca wniosła sprzeciw zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących jej możliwości płatniczych poprzez niezaliczenie na poczet wydatków kwot egzekwowanych przez organ skarbowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późno zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Jak stanowi przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym możliwe jest wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na zainteresowanym. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż wnioskodawczyni wykazała faktycznie nadwyżkę wydatków nad dochodami. Wynika ona z akt sprawy i ustalić ją można poprzez zestawienie zadeklarowanych kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego i spłacanych rat kredytu, które wynoszą łącznie 931 zł i przewyższają wykazane dochody sprowadzające się do 797 zł. Podkreślić przy tym należy, iż wskazane koszty utrzymania nie obejmują zaległości podlegającej egzekucji, jak również wydatków, takich jak zakup żywności czy środków czystości, wynikających z zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z powyższego wynika niezbicie, że skarżąca posiada dodatkowe źródło dochodu umożliwiające zapewnienie jej egzystencji, którego jednak nie wykazała.
Analiza jednakże treści dokumentów przedłożonych przez skarżącą w postępowaniu mającym na celu zwolnienie od kosztów sądowych pozwala na stwierdzenie, iż B. G. dysponuje dodatkowym dochodem w wysokości 600zł miesięcznie, pozostając w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Potwierdza to wykaz operacji na rachunku bankowym w Banku PKO BP obrazujący comiesięczne wpływy wskazanej powyżej kwoty tytułem emerytury przyznanej P. G. (K 81-83 akt sprawy I SA/Bd 114/08).
Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych.
Odnosząc się do powyższego przyjąć należy, iż stały miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 1397 zł. Po stronie stałych miesięcznych wydatków skarżąca wykazała następujące pozycje: opłata za mieszkanie – 456 zł, opłata za energie elektryczną – 181,47 zł, spłata kredytu – 293, 54 zł. Łącznie więc suma ich wynosi 931. Zatem po odliczeniu ich od dochodu, skarżącej pozostaje do dyspozycji 466 zł. Poniesienie kosztów sądowych w takiej sytuacji bez wątpienia wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.