Uzasadnienie
Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Skarżący oświadczył, że posiada mieszkanie komunalne ([...] T.) oraz ziemię rolna [...] ha oraz fragmenty starej ruiny po lepiance domu i jeden budynek gospodarczy w stanie surowym o pow. [...] m˛ - wartość ok. [...] tys. zł. W rubryce zobowiązania skarżący wskazał: dwie pożyczki w łącznej kwocie [...]zł; czynsz letni [...] zł; czynsz zimowy [...] zł; zadłużenie czynszu [...] zł; gaz prąd ok. [...] zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
W świetle przedstawionej przez skarżącego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś przepis ten wyraźnie wskazuje, że w takiej sytuacji wnioskodawca powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem jak wynika z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] zł netto. Tym samym wnioskodawca nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Po drugie wskazać należy, że aktualnie koszty sądowego sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł. Mając na uwadze uzyskiwany przez skarżącego oraz jego żonę dochód, przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem wnioskodawca ma możliwość jednorazowo opłacić koszty związane z wniesieniem skargi. Wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki.
Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06).
Po trzecie odnosząc się do okoliczności spłaty pożyczek wskazać należy, że obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych. W orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych strony na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt I FZ 224/13).
Po czwarte zdaniem orzekającego, jeśli skarżący chce zaangażować pełnomocnika, to może wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów jego udziału w sprawie. Podkreślenia wymaga, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski.
Końcowo wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem, a więc takich osób, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia bądź, których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (zob. postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 107/05, dostępne w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący do takich osób nie należy.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.