Uzasadnienie
Wraz ze skargą na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. wydaną w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą w P. P-H-U "A" A.M., H.M., A.M., A.M. s.c. oraz P.W. "A" A i H M. skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że nie prowadzi " de facto" działalności gospodarczej od ponad 3 lat. Przedłożyła zaświadczenia wydane przez Dyrektora d/s Transportu z dnia 21 stycznia 2008 r., z którego wynika, iż skarżąca oraz jej mąż będąc zatrudnieni w charakterze pracowników biurowych w "IT" sp. z o.o. w D w okresie od października do grudnia 2007 r. uzyskiwali łącznie średni miesięczny dochód w wysokości 1.872 zł brutto (649,95 netto na osobę) będący jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny, gdyż zainteresowana prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwoma pełnoletnimi synami. W polu 7 formularza wskazała nieruchomość zabudowaną w O. Skarżąca przedłożył wniosek z dnia 30 stycznia 2006 r. dotyczący dokonania w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów podatniczki w spółce "IT" o wartości 1.736.000 zł. H.M. nie ponosi kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego, bowiem na zasadzie tzw. dożywocia zamieszkuje w domu będącym przedmiotem darowizny córce w 2004 roku. Korzysta także z jej wsparcia w formie zakupu żywności. Wraz z wnioskiem zainteresowana przedłożyła kserokopie (bez potwierdzenia wpływu do organu) dokumentów PIT-37 obrazujących w 2007 roku wysokość dochodów małż. M. ze stosunku pracy. Z kolei, z zeznania o wysokości osiągniętego przez A.M. dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej w 2007 r. (PIT-37) wynika, że przychód wynosił 9.082.452,23 zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż intencją wnioskującej było w tej sprawie uzyskanie zwolnienia do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, przy czym na skarżącej ciąży obowiązek ich uiszczenia w dwóch sprawach zawisłych przed tutejszym sądem.
Prawo pomocy jest instytucją szczególną, która ma na celu zapewnienie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Wskazać jednak należy, że nie ma ono charakteru absolutnego i jest przedmiotem uzasadnionych prawem ograniczeń. Koniecznością więc systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji pozbawionej arbitralności lub dysproporcjonalności.
Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a zwolnienie od kosztów sądowych następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy przez to rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Powyższy przepis wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Winna więc, mając świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Polega to na uprawdopodobnieniu w sposób bardzo rzetelny okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku. Zwrócić należy uwagę, że nakładając na stronę obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy ustawodawca nie obciążył jej obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia.
Wyjaśnić również należy, iż przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy uwagi na obowiązki wynikające z art.23 i art.27 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy dokonano analizy możliwości finansowych skarżącej w oparciu o dochody oraz majątek posiadany przez małż. M. W przedmiotowej sprawie uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki o których mowa w przepisie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zwrócono również uwagę, iż ubiegając się o przyznanie prawa pomocy wyeksponowała jedynie dane mające wskazywać na złą sytuację materialną, czemu przeczą zebrane w sprawie dokumenty. Ze złożonego w dniu 25 kwietnia 2008 r. w Urzędzie Skarbowym w R. zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2007 (k-11) wynika, iż A.M. prowadził do końca ubiegłego roku pozarolniczą działalność gospodarczą obracając znacznymi środkami pieniężnymi, co znajduje odzwierciedlenie w wysokości osiągniętego przychodu przekraczającego 9.000.000 zł. Istotnym jest, że kształtuje się on na tak znacznym poziomie i są to środki, którymi strona może swobodnie dysponować. Na składniki przychodu składają się otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Trudno więc pogodzić to z twierdzeniem, że wnioskująca wraz z rodziną znajdują się w trudnej sytuacji finansowej i jej mąż nie uczestniczy w obrocie gospodarczym, a dochód gospodarstwa domowego stanowią jedynie wynagrodzenia za pracę na stanowisku pracownika biurowego w wysokości 649,95 zł netto, a mąż wnioskującej od trzech lat nie prowadzi działalności gospodarczej.
Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Skoro strona podaje niespójne i sprzeczne ze sobą informacje dotyczące rzeczywistych możliwości płatniczych referendarz nie jest w stanie dokonać ustalenia i obiektywnej analizy stanu majątkowego strony wnioskującej. Należy podkreślić, iż H.M. nie potwierdziła, że ponosi jakiekolwiek obowiązkowe obciążenia budżetu domowego. Wątpliwości może budzić również podnoszona okoliczność w postaci zabezpieczenia na składnikach majątkowych, bowiem skarżąca poprzestała w tym zakresie jedynie na własnym oświadczeniu przedkładając dokumenty potwierdzające ten fakt z początku 2006 roku.
Z tych powodów, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.