Uzasadnienie
l SA/Bd 649/11
W dniu 21 września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z mężem oraz bezrobotną córką. Jest współwłaścicielką domu o powierzchni 170 m2. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi [... zł. Prowadzi działalność gospodarczą. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Podała również, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem.
Postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 14 października 2011 r.
Pismem z dnia 21 października 2011 roku (nadanym w dniu 21 października 2011 r.) skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw na powołane postanowienie wnosząc o rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270; zwana dalej p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym -gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a).
Wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, na które, na obecnym etapie postępowania, składa się wpis od skargi w kwocie 500,00 zł.
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd musi rozważać z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej strony interes strony w dochodzeniu swoich praw przed sądem, i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaakcentować należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Skoro udzielanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa, to sprowadzać się powinno tylko do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie podkreślić należy, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Przeprowadzona analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje jednoznacznie, że sytuacja materialna skarżącej nie uprawnia do skorzystania z prawa pomocy. Strona nie wykazała, aby nie miała żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Z oświadczenia majątkowego skarżącej wynika bowiem, że skarżąca wraz z mężem dysponuje stałym źródłem dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie, co pozwala im zaplanować wydatki. Wpis sądowy od niniejszej sprawy jest zaś opłacany jednorazowo.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.