Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 4 marca 2011 r., I SA/Bd 69/11

Rozpoznanie

w dniu 04 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym

Sprawa

w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Sentencja

I SA/Bd 69/11 POSTANOWIENIE Dnia 04 marca 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk

Uzasadnienie

I SA/Bd 69/11

K.B. wraz ze skargą wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczeń oraz dokumentów wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku oraz dochodów. Wnioskujący twierdzi, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a pozostając z żoną w rozdzielności majątkowej, nie posiada wiedzy o jej dochodach. Wykazał, iż w 2009 uzyskał przychód wynoszący 9086 zł i zalega z płatnościami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty sądowe pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.

Z wniosku wynika, że strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści zwrotu "gdy wykaże" wywodzić należy, że ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko takie odzwierciedla orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, miedzy innymi w postanowienie z 15 września 2010 r. sygn. akt II FZ 400/10. A nadto, referendarz sądowy bierze pod uwagę nie tylko majątek i możliwości zarobkowe osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, lecz również koszty utrzymania.

W kontekście powyższego zaznaczyć trzeba, że najistotniejsze z unormowań dotyczących prawa pomocy wynikają z art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a. Ustalenie zatem faktów mających pierwszorzędne znaczenie dla sprawy przyznania pomocy prawnej odbywa się na podstawie oświadczeń zawartych w druku PPF, a w razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawianych w nim danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, należy na podstawie art.255 p.p.s.a. wezwać wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych.

Referendarz sądowy, w następstwie analizy danych zawartych w formularzu PPF stwierdził, że pozytywne rozstrzygnięcie wniosku wymaga przedstawienia dokumentów enumeratywnie wymienionych w wezwaniu z 7 lutego 2011 r. (k-16). Wnioskujący, pomimo wyraźnego pouczenia, nie nadesłał żadnych materiałów obrazujących sytuację finansową żony, ponownie powołując się na ustanowioną miedzy małżonkami rozdzielność majątkową.

Co warte podkreślenia, ubiegający zaprezentował swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy, bowiem wyeksponował tylko te fakty, które ukazują ją wyłącznie w negatywnym świetle, lecz nie wskazał skąd czerpie środki ma zapewnienie egzystencji. Tak więc, nie tylko nie wskazał nawet przybliżonej wysokości miesięcznych dochodów, ale również nie podał, jakie ponosi wydatki związane ze swoim koniecznym utrzymaniem. Biorąc po uwagę zasady doświadczenia życiowego, to twierdzeniom o braku jakichkolwiek dochodów należy odmówić wiarygodności, bowiem zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych jest zawsze pochodną zasobów pieniężnych.

Kolejnym punktem odniesienia do negatywnej oceny zasadności przyznania pomocy prawnej jest uchylanie się strony od ujawnienia dochodów żony, która jest zobowiązana do udzielenia K. B. wsparcia materialnego w celu umożliwienia prowadzenia sporów sądowych. Zgodnie z art.27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej k.r.o.) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów postępowania sądowego w sprawach jednego z małżonków. Idąc dalej, art. 23 k.r.o. stanowi, iż małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 01 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 80/11 obowiązek ten nie zależy od ustroju majątkowego małżeńskiego. Skoro żona wnioskującego nie jest zwolniona od obowiązków określonych w art. 23, art.27 k.r.o., to nie można uznać za usprawiedliwione niewywiązanie się z obowiązku zaprezentowania jej możliwości płatniczych w postępowaniu zmierzającym do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego, wobec niewykazania niemożności poniesienia kosztów postępowania sądowego, na podstawie art.258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.