Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 05 grudnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę T. B. na na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Wyrok wraz z uzasadnieniem stosownym pouczeniem o możliwości i trybie wniesienia środka zaskarżenia został doręczony stronie w dniu 09 stycznia 2013r.
Skarżący T. B. w dniu 21 stycznia 2013r. w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie z kosztów sądowych. W związku z wnioskiem skarżącego referendarz sądowy postanowieniem z dnia 05 lutego 2013r. przyznał stronie prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia 04 kwietnia 2013r. Sąd zwrócił się do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Bydgoszczy o wyznaczenie pełnomocnika dla skarżącego oraz przedstawił informację o stanie sprawy.
W związku powyższym Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy pismem z dnia 10 kwietnia 2013r. poinformowała Sąd o ustanowieniu w sprawie pełnomocnika – adwokata G. W., informując jednocześnie o tym ww. adwokata.
Pismem z dnia 27 maja 2013r. nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 05 grudnia 2012r. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 14 maja 2013r. złożył wniosek o wydanie odpisu wyroku WSA z uzasadnieniem. Dokumenty te zostały mu doręczone w dniu 20 maja 2013r. Zdaniem pełnomocnika o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu świadczy niezależna od niego i trwająca kilka miesięcy procedura przyznawania prawa pomocy w postępowaniu.
Jednocześnie pełnomocnik skarżącego przedłożył skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 05 grudnia 2012r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle postanowień zawartych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej p.p.s.a), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art.87 § 2 p.p.s.a.).
Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Okoliczność ta ma w rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie, ponieważ w niniejszej sprawie, czynnością tą jest wniesienie skargi kasacyjnej, dla której ustawodawca zakreślił trzydziestodniowy termin (art. 177 § 1 ustawy p.p.s.a.). Pamiętać trzeba również, że dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 ustawy p.p.s.a., zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski. W przypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie, zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostanie zakończone. Najczęściej konieczne jest więc wnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwzględnieniem faktu, że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym pełnomocnik został powiadomiony, że został w danej sprawie ustanowiony.
Gdyby stosować wprost art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a., pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie 7 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby istotę prawa pomocy w tym zakresie. Ponadto doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu poprzez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony, ponieważ stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami. W konsekwencji, mając na uwadze treść art. 177 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP należy uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od momentu, kiedy pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II FZ 409/10 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 31/11).
Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że w rozpoznanej sprawie wniesiony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie adwokat reprezentujący skarżącego dowiedział się o wyznaczeniu go do pomocy prawnej w tej sprawie przez Okręgową Radę Adwokacką w Bydgoszczy najpóźniej w dniu 23 kwietnia 2013r. bowiem właśnie tego dnia pełnomocnik zapoznał się w siedzibie Sądu z aktami sprawy, wnioskując jednocześnie o wydanie kopii dokumentów w tym wyroku z uzasadnieniem (k. 58 akt sądowych). W dacie tej wiadomym już było, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej został uchybiony, ponieważ skarżący odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 05 grudnia 2012r. sygn. akt I SA/Bd 859/13 o oddaleniu skargi wraz z uzasadnieniem, otrzymał w dniu 09 stycznia 2013r., a to oznaczało, że termin na złożenie skargi kasacyjnej upływał z dniem 08 lutego 2013r.
Skoro, więc adwokat G. W.i został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego w dniu 23 kwietnia 2013r. to stwierdzić należało, iż przyczyna uchybienie odpadła najpóźniej w tym właśnie dniu. W konsekwencji od tego dnia należy liczyć początek biegu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który w stosunku do skarżącego upłynął w dniu 23 maja 2013r. (włącznie).
Na podstawie akt sprawy sądowej ustalono, że pełnomocnik skarżącego nadał przedmiotowy wniosek w placówce pocztowej dopiero w dniu 27 maja 2013r., (k.69 akt sprawy), a więc po terminie. W związku powyższym wniosek należało uznać za spóźniony.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 88 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.