Uzasadnienie
T. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący podniósł, iż obecnie nie posiada wolnych środków finansowych, którymi mogłaby pokryć koszty sądowe powstałe w sprawie niniejszej, bowiem prowadzona działalność gospodarcza – w związku z prowadzonymi postępowaniami, na chwilę obecną jest zawieszona, co wiąże się z tym, iż skarżący nie uzyskuje żadnego przychodu. Posiadany majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz udział [...] w nieruchomości leśnej o powierzchni [...] ha został natomiast zajęty przez Urząd Skarbowy. Wnioskodawca podniósł, iż nie podjął żadnej innej pracy zarobkowej i pozostaje na utrzymaniu dzieci, choć w dalszej części wniosku wskazał, iż jego żona również nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu jego i dzieci.
Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Warunkiem zatem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż aktualnie z żoną pozostają bez żadnych dochodów, bowiem prowadzona działalność gospodarcza, w związku z toczącymi się postępowaniami została zawieszona. Skarżący posiadana majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz udział [...] w nieruchomości leśnej o powierzchni [...] ha, który jest zajęty przez Urząd Skarbowy, tak samo jak konta bankowego. Poza tym nie posiada żadnego innego majątku czy też oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż pozostaje na utrzymaniu dzieci oraz mieszka u syna, natomiast jego żona pozostaje na utrzymanie jego i dzieci.
W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez T. W. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym.
Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, bo z jednej strony wnioskodawca wskazuje, że nie uzyskują z żoną żadnych dochodów, ale z drugiej strony wskazuje, że żona pozostaje na utrzymaniu jego i dzieci, natomiast skarżący wyłącznie na utrzymaniu dzieci. Ponadto wnioskodawca zamieszkuje u syna, który – jak wynika z wniosku go utrzymuje – ale jednocześnie nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego i nieznane sią jego dochody i wydatki. Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej T. W. i rzeczywistych źródeł finansowania swoich wydatków.
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż T. W. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, które wynoszą obecnie 35.385 zł.
Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi również fakt posiadania przez skarżącego źródła dochodów pozwalającego na pokrycie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru, którego wynagrodzenie minimalne – biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia – kształtuje się na poziomie 7.200 zł plus VAT. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinni się liczyć z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie.
Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż korzysta z pomocy prawnej pełnomocnika z wyboru.
Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek T. W. uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.