Uzasadnienie
W następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 1754/11 uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 754/10 oraz uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 23a ust. 7 oraz art. 129 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej "u.g.h."), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. cofnął rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie D., nr fabryczny [...], eksploatowanego przez "S." Sp. z o.o. w W. Po rozpatrzeniu odwołania Syndyka masy upadłości "S." Sp. z o.o.
w upadłości likwidacyjnej, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] utrzymał w mocy sporne rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał, że nowelizacja przepisów dokonana ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz innych ustaw, wprowadziła szczególny tryb postępowania dotyczący weryfikacji spełniania warunków określonych w ustawie przez zarejestrowany automat lub urządzenie do gier. Zgodnie z brzmieniem art. 23b znowelizowanej u.g.h., potwierdzeniem spełniania przez automat lub urządzenie do gier warunków ustawowych jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier przez Ministra Finansów. Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h., przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
W wyniku badania sprawdzającego przeprowadzonego przez jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.), w dniu [...] września 2013 r. sporządzono opinię nr [...], w której stwierdzono między innymi, iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę, to jest: (-) maksymalna stawka za udział w jednej grze na ww. automacie wynosi 10 złotych –D. - 10 PLN (100 pkt), (-) wartość maksymalnej jednorazowej wygranej określona wg tabeli wygranych wynosi 500 zł (500 pkt + 9 Bonus Games).
Ponadto jednostka badająca stwierdziła, iż: (-) automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji zapamiętywania danych, (-) istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszania plomb zabezpieczających, (-) nie wypełniono warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie (oznaczenie zezwolenia).
Zdaniem organu odwoławczego powyższe ustalenia potwierdzają, że Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie cofnął rejestrację ww. automatu, gdyż nie spełnia on wymogów określonych przepisami prawa.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja została oparta o prawidłową (dokonaną w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214, i C-217/11) wykładnię art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 ze zm.), wskazującą że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji.
Dodatkowo organ II instancji wskazał, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11,
C-214 i C-217/11 stwierdził, że kwestionowane uregulowania ustawy o grach hazardowych mogą (a więc nie muszą) mieć potencjalnie (czyli hipotetycznie) charakter przepisów technicznych, a ustalenie w tym zakresie powierzył sądowi krajowemu, zależnie od oceny istotnego wpływu warunków wynikających z tych przepisów na właściwości produktów (automatów do gier o niskich wygranych) lub na ich sprzedaż. Oznacza to przede wszystkim, że chodzi o ocenę stopnia wpływu, który ma być "istotny", a nie jakikolwiek. Zatem nie każdy wpływ, lecz jedynie znaczący/istotny będzie przesądzał o charakterze technicznym spornych przepisów ustawy o grach hazardowych. Skoro automaty o niskich wygranych mogą być nadal legalnie wykorzystywane do urządzania gier na tych samych warunkach do czasu wygaśnięcia posiadanych zezwoleń lub poświadczeń rejestracji, w dotychczasowych miejscach (tj. poza kasynami), jak stanowią przepisy przejściowe art. 129 i art. 135 ust. 2 u.g.h., oraz na nowych zasadach mogą być wykorzystywane w kasynach gry bądź mogą zostać przystosowane do gier zręcznościowych, to nie może to być uznane za użytkowanie marginalne, o którym mowa w punkcie 34 wyroku Trybunału. W konsekwencji zasadne jest uznanie, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. nie wywiera istotnego wpływu na właściwość tych produktów.
W trakcie prowadzonego postepowania nie naruszono również przepisu art. 23a i 23b u.g.h. nakładających na naczelnika urzędu celnego obowiązek cofnięcia rejestracji automatu lub urządzenia do gier niespełniającego warunków określonych w ustawie stanowią wprost, iż jedyną przesłanką rozstrzygnięcia w przedmiotowej kwestii jest wynik badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą upoważnioną do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23a ust. 3 u.g.h.). W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w B., w stanie prawnym i faktycznym sprawy organ I instancji zrealizował zasadę prawdy obiektywnej, ponieważ zlecając badanie sprawdzające podjął wszelkie niezbędne działania w zakresie posiadanych uprawnień, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym.
Skargę do tut. Sądu złożył Syndyk masy upadłości Spółki. Działająca w imieniu syndyka pełnomocnik wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego i kosztów opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- – art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako "o.p." przez brak dokonania oceny wpływu zastosowanych w sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych na sprzedaż lub właściwości automatów o niskich wygranych zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 i w konsekwencji błędne ustalenie, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie są przepisami technicznymi,
- – art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. oraz w zw. z art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE przez błędne uznanie, że wymienione przepisy ustawy o grach hazardowych nie mają charakteru technicznego i nie wymagały notyfikacji w związku z czym mogą być stosowane wobec jednostek,
- – art. 23a ust. 7 u.g.h. przez jego zastosowanie, pomimo braku ustalenia przez organ, że automat nie spełnia warunków określonych w prawnie skutecznych wobec podmiotów indywidualnych przepisach ustawy,
- – art. 127 o.p. przez brak rozpoznania sprawy po raz drugi, a jedynie oparcie się na ustaleniach dokonanych przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 603/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 35/15 Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Spór w sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przesłanek cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych D. nr fabryczny [...], o nr poświadczenia rejestracji [...].
Zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. zgodnie z dyspozycją ww. przepisu prawa decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. cofnął rejestrację przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych. W przeprowadzonym postępowaniu organ zrealizował zalecenia NSA zawarte w orzeczeniu z 6 czerwca 2013 r. II GSK 1754/11.
W myśl przepisów ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 129 ust. 1 u.g.h.). Natomiast przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł (art. 129 ust. 3 u.g.h.).
Dla oceny legalności postępowania i wydanych w nim decyzji istotne jest, że rejestracja automatu nastąpiła pod rządami wcześniejszej ustawy.
W przedmiotowej sprawie organ słusznie zastosował przepisy nowe. Ustawa o grach hazardowych w przepisach przejściowych utrzymała w mocy ważność dotychczasowych zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych do czasu ich wygaśnięcia na zasadach dotychczasowych (art. 117 i art. 129 u.g.h.), co oznacza, że utrzymane zostały w mocy certyfikaty użytkowanych automatów do gier o niskich wygranych. Zasadę tę potwierdził również art. 11 ustawy nowelizującej. W następstwie wskazanej noweli zmianie uległa treść art. 23 ustawy oraz dodano art. 23a do 23f. Zatem po wejściu w życie nowelizacji, to jest od dnia 14 lipca 2011 r. należało w sprawie stosować przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Dodać należy, że treść noweli została notyfikowana przed Komisją Europejską w dniu 16 września 2010 r. pod numerem 2010/0622/PL.
Podkreślenia w sprawie wymaga fakt, że w wyniku zastosowania procedury sprawdzającej, przeprowadzonej przez upoważnioną przez Ministra Finansów do przeprowadzenia badań technicznych automatów i urządzeń do gier (upoważnienie nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r.) jednostkę badającą – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., stwierdzono m.in., iż automat nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h. w zakresie maksymalnej jednorazowej wygranej i maksymalnej stawki za grę. Przy czym należy stwierdzić, że braku kompetencji i obiektywizmu jednostki sprawdzającej sposób działania spornego automatu, strona skarżąca nie zarzuca, a na etapie prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów podważających treść wydanej opinii.
Niewątpliwie nieprawidłowości wykazane w odpowiednio zastosowanej procedurze kontrolnej potwierdziły, że maksymalna stawka za udział w jednej grze na spornym automacie wynosi 10 zł, zaś wartość maksymalnej jednorazowej wygranej wynosi 500 zł. Ponadto jednostka badająca stwierdziła, że: automat nie jest wyposażony w system trwałej rejestracji zapamiętywania danych, istnieje możliwość zmiany wskazań liczników elektromechanicznych bez ingerencji w płytę logiczną, obudowę liczników oraz bez naruszania plomb zabezpieczających oraz nie wypełniono warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie (oznaczenie zezwolenia). Organy miały zatem podstawę do wydania zaskarżonych decyzji z uwagi na niespełnienie przez automat wymogów ustawowych. Powyższe potwierdza treść opinii nr [...] z badania sprawdzającego, a tego typu dowód w sprawie bezsprzecznie daje podstawę do cofnięcia rejestracji przedmiotowego automatu (por. wyroki NSA z dnia 27 lipca 2013 r., II GSK 790/12, z dnia 29 listopada 2013 r., II GSK 1075/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym zgodzić się z organami, że art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie podlegały obowiązkowi notyfikacji, gdyż nie mogły być uznane za przepisy techniczne z uwagi na to, że nie ustanawiały warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1195/12 wskazuje, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd w niniejszej sprawie, że przepis ten nie można traktować jako specyfikacji technicznej.
Dyrektor Izby Celnej zasadnie wskazał również w treści decyzji, że art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro.
W orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach z zakresu cofnięcia rejestracji wyrażony został pogląd, który Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni aprobuje, z którego wynika, że z żadnego przepisu u.g.h. nie wynikało, by ustawodawca zagwarantował w czasie, na który zostało udzielone zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, niezmienność zasad dotyczących funkcjonowania owych automatów, przedsiębiorcom podejmującym się prowadzenia tego rodzaju działalności. Uwzględnienie innej argumentacji prowadziłoby do wniosku, że wprowadzenie zmian w ustawie o grach hazardowych jest niemożliwe; w każdym czasie funkcjonują bowiem przedsiębiorcy realizujący przedsięwzięcia długoterminowe, w tym przypadku dysponujący zezwoleniem na urządzanie przedmiotowych gier (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2448/13).
Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a także były uprawnione do wydania decyzji na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. i art. 129 ust. 3 u.g.h.
Organy w sprawie dały wyraz w decyzjach swojemu stanowisku, odnoszącemu się do technicznego charakteru art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h., zatem nie można skutecznie zarzucać naruszenia przez organy art. 122 o.p. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób zupełny, a podstawą do wydania decyzji była opinia uprawnionej do jej wydania jednostki badającej. Organy celne nie naruszyły zatem również art. 187 § 1 o.p. w zw.
z art. 235 o.p. ("W sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji").
Organ drugiej instancji wydając decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p. nie naruszył zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 127 o.p., bowiem zasadnie rozpoznał sprawę i odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a efektom tego działania dał wyraz w prawidłowo skonstruowanej pod względem formalnoprawnym decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.