Uzasadnienie
M. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką M. P. oraz dziećmi A. P. (3 lata) i J. P. (4 miesiące). Źródło utrzymania rodziny stanowi jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę. Z tytułu prowadzenia tej działalności M. P. uzyskuje dochód miesięczny w wysokości około 4.500 zł netto. Zobowiązania stałe i wydatki to: rata spłaty kredytu – 635,66 zł; czynsz – 400 zł; energia elektryczna
- – 103,52 zł; gaz – 35,02 zł; telewizja i Internet – 90 zł. W skład majątku rodziny wchodzi: mieszkanie i samochód osobowy S., rok prod 2004. M. P. jest współwłaścicielką mieszkania w ½ części (wartość udziału około 140.000 zł) oraz współwłaścicielką samochodu osobowego S. również w ½ części (wartość tego udziału to około 5.000 zł). Dodatkowy majątek stanowi towar (bielizna, odzież damska) związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości około 16.000 zł. Wnioskodawca podkreślił, iż obecnie jest jedynym żywicielem rodziny, nie posiada środków (w tym zgromadzonych oszczędności) na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie (k. 16 – 19).
M. P. dołączył do akt sprawy: umowę kredytu mieszkaniowego (k. 20 – 27); umowę korzystania z usług niepublicznego przedszkola (k. 29 – 32); potwierdzenia dokonania przelewów bankowych (k. 28 i k. 33 – 34); rachunki i faktury za: energię elektryczną, czynsz (k. 35 – 37); harmonogram spłat rat kredytu (k. 38
- - 39); akty urodzenia dzieci i akt małżeństwa (k. 41 – 43); zeznania podatkowe za lata 2015 – 2016 (k. 44 – 67).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
W złożonym oświadczeniu M. P. wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to 4.500 zł netto. Dochód ten jest uzyskiwany z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet. W [...] r. z tytułu prowadzenia tej firmy wnioskodawca uzyskał dochód w kwocie 72.712,37 zł, przy przychodzie 887.198,92 zł (k. 50 – 55). Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.864,20 zł, w tym: rata spłaty kredytu – 635,66 zł; czynsz – 400 zł; energia elektryczna – 103,52 zł; gaz – 35,02 zł; telewizja i Internet – 90 zł; czesne za przedszkole – 600 zł (k. 19 i k. 30). Wydatki te nie obejmują kosztów zakupu żywności i środków czystości. W skład majątku rodziny wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m2 (k. 37), samochód osobowy S., rok prod. 2004 oraz towar (bielizna, odzież damska) związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy zaciągnięty w [...] r. na okres 25 lat na kwotę 132.821 zł (k. 20).
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez M. P. stałego źródła dochodu (działalność gospodarcza) oraz wykazany majątek (mieszkanie, samochód) w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postepowania tj. wpis od skargi w kwocie 500 zł pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. W tym miejscu należy wskazać, na dobrą kondycję finansową prowadzonego przez wnioskodawcę przedsiębiorstwa, w roku [...] osiągnęło ono zysk w wysokości 72.712,37 zł, przy przychodzie 887.198,92 zł.
W roku bieżącym M. P. deklaruje z tego tytułu dochód w wysokości 4.500 zł netto miesięcznie, który wystarcza na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania rodziny (w tym spłaty rat zaciągniętego kredytu) – wnioskodawca nie wykazał żadnych niedostatków w tym zakresie.
Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, którego rodzina ma stałe źródło utrzymania i majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl).
Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu".
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.