Uzasadnienie
Pan T. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] września 2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r.
Zarządzeniem z 17 listopada 2010 r. Sąd wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący w piśmie z 25 listopada 2010 r. wniósł o zwolnienie go z kosztów sądowych (k. 27 akt sądowych), a niezależnie od tego w odrębnym piśmie z tej samej daty wniósł zażalenie na zarządzenie dotyczące wpisu sądowego (k. 43 akt sądowych).
W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał wniosek o przyznanie Skarżącemu prawa pomocy, jako że ewentualne przyznanie tej pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych czyniło bezprzedmiotowym wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi.
W związku z tym Skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W złożonym w takiej formie wniosku Skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku referendarz sądowy wydał 16 grudnia 2010 r. postanowienie o sygn. I SA/Bk 605/10 o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na postanowienie to Skarżący złożył sprzeciw, w którym zarzucił:
- – nieokreślenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku konkretnej pomocy skarżącemu w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych po przez wskazanie zwolnienia od całości kosztów sądowych wraz z wpisem sądowym;
- – zwłokę w wydaniu zaskarżonego postanowienia, co spowodowało na niekorzyść skarżącego wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku sygn. akta: I SA/Bk 604/10 Postanowienia dotyczącego odrzucenia skargi z przyczyn nieopłacenia wpisu sądowego.
W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o:
- - określenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku konkretnej pomocy skarżącemu w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych po przez wskazanie zwolnienia od całości kosztów sądowych wraz z wpisem sądowym;
- - uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 15 grudnia 2010 roku dotyczącego odrzucenia skargi w sprawie I SA/Bk 604/10 w związku z ustaniem obowiązku opłaty wpisu sądowego od skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] września 2010 roku Nr [...] w związku z wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 15 grudnia 2010 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
W pierwszym rzędzie należy Skarżącemu wyjaśnić, że niniejsza sprawa dotyczy skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [.] września 2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Jest to odrębna sprawa od sprawy oznaczonej sygn. akt I SA/Bk 604/10, w której przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] września 2010 r. nr [...], o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Są to dwie równe sprawy sądowoadministracyjne. Rozstrzygnięcia Sądu wydane w jednej z tych spraw wywołują skutki tyko w obrębie danej sprawy. W obu wymienionych sprawach Skarżący był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi, ale tylko w jednej z nich, oznaczonej sygn. I SA/Bk 605/10, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i tylko w ramach tej sprawy to prawo zostało mu przyznane.
Dlatego też całkowicie chybiony jest zarzut, podniesiony w złożonym w tej sprawie sprzeciwie, iż zwłoka w wydaniu postanowienia referendarza sądowego z 16 grudnia 2010 r. spowodowała wydanie niekorzystnego dla Skarżącego postanowienia z 15 grudnia 2010 roku o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 604/10. Jak już wspomniano są to dwie oddzielne sprawy. W konsekwencji należy też stwierdzić, że postanowienie z 15 grudnia 2010 roku o odrzuceniu skargi w sprawie sygn. akt I SA/Bk 604/10 może być zaskarżone w tamtej sprawie, co jak wiadomo Sądowi z urzędu ma miejsce, bowiem strona skarżąca wniosła od niego skargę kasacyjną.
Przechodząc natomiast do kwestii przyznania w tej sprawie Skarżącemu prawa pomocy, Sąd zauważa, że wydanym 16 grudnia 2010 r. postanowieniem referendarz sądowy przyznał Skarżącemu prawo pomocy w takim zakresie, w jakim Skarżący o to wnioskował, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Brak ograniczenia, co do wielkości tego zwolnienia oznacza, że Skarżący został zwolniony od wszystkich kosztów sądowych w danej sprawie. Trzeba przy tym pamiętać, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy, tak w zakresie kosztów postępowania jak i pomocy prawnej, wywołuje skutki "wprzód". W pojęciu kosztów sądowych i mieszczą się między innym opłaty sądowe, w tym wpis i opłaty kancelaryjne
- - art. 211 i art. 212 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływana w skrócie "u.p.p.s.a." Wydając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie pełnego zwolnienia od kosztów sądowych referendarz sądowy, a także Sąd nie określa wysokości tych kosztów, gdyż nie jest znana ostateczna ich wysokość.
W momencie wydawania takiego postanowienia trudno jest bowiem określić wysokość wszystkich przyszłych kosztów sądowych. Stąd całkowicie niezrozumiały jest sprzeciw Skarżącego na wydane w tej sprawie postanowienie referendarza sądowego z 16 grudnia 2010 r. Niemniej jednak wniesienie tego sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to straciło moc, co wynika z art. 260 u.p.p.s.a.
W związku z tym Sąd na nowo rozpatrzył wniosek Skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący (21 lat) samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest renta wypadkowa w wysokości 1.000 zł i renta socjalna w wysokości 593,28 zł. Wykazane wydatki miesięczne Skarżącego to: telefon – 100 zł; lekarstwa – 200 zł; energia elektryczna
- – 370 zł; specjalna dieta żywieniowa – 400 zł; dojazdy na leczenie i rehabilitację
- – 311 zł; odzież specjalna - 100 zł; opłaty związane z niepełnosprawnością, naprawy samochodu i urządzeń AGD, dojazdy taksówką – 200 zł; woda – 60 zł; telefon komórkowy – 150 zł; gaz – 60 zł; środki ortopedyczne i pomocnicze – 100 zł; opał
- – 55 zł; eksploatacja samochodu – 144 zł. W skład majątku Skarżącego wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni 0,4447 ha wraz z usytuowanym na niej starym domem o powierzchni 68 m² (darowizna rodziców z dnia 11 maja 2010 r.) oraz samochód osobowy marki Jaguar [...], rok prod. 1998. Skarżący ma zgromadzone oszczędności na funduszu emerytalnym G. – 100.000 zł; w Banku [...]. – 150.000 zł oraz w [...] Banku – 300.000 zł.
Powyższe wskazuje, że sytuacja majątkowa Skarżącego jest całkiem dobra i nie powinna stanowić przeszkody w ponoszeniu kosztów sądowych. Sąd wziął jednak pod uwagę fakt, iż Skarżący w październiku 1992 r. był ofiarą wypadku drogowego, w rezultacie doznał 100% uszczerbku na zdrowiu. Nie chodzi, z trudem siedzi w wózku inwalidzkim, występuje u niego uszkodzenie rdzenia kręgowego w odcinku szyjno – piersiowym z porażeniem kończyn dolnych, zniesieniem czucia od linii międzysutkowej i zaburzeniami zwieraczy (k. 11 i k. 281 akt administracyjnych). Jak wskazał, poprawa zdrowia wymaga kosztownych zabiegów operacyjnych (we W. i w I.) oraz potem rehabilitacji i sprzętu ortopedycznego. Zgromadzone oszczędności (uzyskane z odszkodowań) są przeznaczone na pokrycie kosztów tych operacji oraz wydatków związanych z bieżącą opieką medyczną.
Okoliczności te pozwoliły przyznać Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia, stosując art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że zwolnienie to obejmuje koszty sądowe tego postępowania, a nie prowadzonego równolegle postępowania o sygn. I SA/Bk 604/10.