Uzasadnienie
Zakład W. [...] z siedzibą w W. w piśmie z dnia 31.07.2003 r., uzupełnionym pismem z dnia 08.08.2003 r. wniósł o umorzenie odsetek od nieziszczonych w terminie należności podatkowych, wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nr [...] i [...] z dnia [...].07.2003 r. Zainteresowany uzasadniał swój wniosek faktem, iż prowadzona przez niego działalność ma charakter komunalny i nie jest działalnością dochodową. Zapłata odsetek zdaniem Zakładu spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej, degradację sieci wodnokanalizacyjnych i ciepłowniczych, a w następstwie tego większą awaryjność sieci, co z kolei może spowodować podwyżkę wody, kanalizacji i centralnego ogrzewania. Zmniejszy również fundusz na roboty interwencyjne.
Decyzją z dnia [...].09.2003r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił podatnikowi umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji, na podstawie danych zawartych w bilansie za rok 2002 ustalił, iż wynik finansowy netto Zakładu zamknął się kwotą in plus 130.020,84 zł. Z analizy zeznania rocznego CIT-8 za 2001 i 2002 rok wynika, iż sytuacja finansowa Zakładu jest stabilna. Zarówno rok 2001 jak i 2002 zakończony został zyskiem (104.220,70 zł za rok 2001 i 101.137,79 zł - rok 2002). Przeciętna liczba zatrudnionych w Zakładzie W. [...] wynosi 67 pracowników. Dodatkowo jak wynika ze złożonego sprawozdania RB-30 za I półrocze 2003 r., Zakład posiada środki obrotowe. Tym samym jest w stanie uregulować zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę.
Od powyższej decyzji organu I instancji pismem z dnia 22.09.2003 r. Zakład W. [...] w W. wniósł, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., wnioskując o umorzenie odsetek lub zaliczenie nadpłat na zobowiązania. W uzasadnieniu Zakład podniósł, iż konieczność zapłacenia odsetek, wynikająca z mylnie interpretowanych przepisów w zakresie odliczania podatku z tytułu nabycia towarów i usług od zakładu pracy chronionej, spowoduje brak funduszy na remont środków trwałych. Wszelkie dodatkowe koszty będą miały ponadto ujemny wpływ na możliwość organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych, co zwiększy bezrobocie w mieście.
Ponadto Zakład stwierdził, że przy wyliczaniu odsetek Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. nie uwzględnił nadpłat występujących w podatku VAT za poszczególne miesiące 1999 r. oraz zarzucił organowi I instancji niewłaściwe przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. W piśmie z dnia 20.09.2003 r. Zakład podniósł, iż interes publiczny w przedmiotowej sprawie występuje w stopniu wyższym niż przeciętnie biorąc pod uwagę fakt, iż globalna kwota podatku uiszczonego za wszystkie miesiące była prawidłowa i sektor finansowy nie został narażony na rzeczywiste straty, a przedmiotem działalności Zakładu jest zaspokajanie potrzeb wspólnoty samorządowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. po zapoznaniu się z zarzutami odwołania decyzją z dnia [...].12.2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, iż nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 67 § l Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w B. podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji w kwestii, iż powołane przez wnioskodawcę argumenty dotyczące sytuacji odwołującego się, mające świadczyć o wystąpieniu przesłanki "ważnego interesu podatnika", nie należą do tej kategorii zdarzeń. W ocenie organu odwoławczego nie może stanowić przesłanki umorzenia odsetek błąd w interpretacji przepisów podatkowych. Obowiązek podatkowy określają ustawy, z treścią których każdy podmiot należycie dbający o własne interesy może i powinien się zapoznać.
Również charakter działalności prowadzonej przez zakład (zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności), prowadzenie jej w formie zakładu budżetowego, ani konieczność podejmowania przedsięwzięć inwestycyjnych nie noszą znamion okoliczności szczególnych, uzasadniających umorzenie zobowiązań, zwłaszcza w sytuacji, w której podatek należny jako podatek pośredni nie obciąża ekonomicznie samego podatnika lecz nabywcę usług.
W piśmie z dnia 02.01.2004 r. Zakład W. [...] w W., zaskarżył wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
W uzasadnieniu pisma skarżący podnosi, iż organy podatkowe wydając decyzje oparły się jedynie na stwierdzeniu, że działalność prowadzona przez Zakład przynosiła w ostatnich okresach dochód. Nie został natomiast uwzględniony fakt, iż za umorzeniem odsetek od zaległości podatkowych przemawia zarówno interes publiczny jak i ważny interes podatnika.
Zdaniem Skarżącego konieczność zapłaty przedmiotowych odsetek spowoduje rezygnację z części zaplanowanych remontów i modernizacji, co z kolei doprowadzi do:
1.) konieczność rezygnacji z wykonania części zaplanowanych na przyszły rok modernizacji i remontów - może to spowodować, iż cześć mieszkańców miasta zostanie pozbawiona dopływu wody lub dostawy ciepła, 2.) przesunięcie w czasie remontów i modernizacji w efekcie spowoduje wzrost wydatków na usuwanie awarii (które ze względu na starą infrastrukturę stają się coraz częstsze), w efekcie również w kilku kolejnych latach spowoduje to odłożenie w czasie koniecznych remontów i modernizacji, 3.) w związku z koniecznością zapłaty wspomnianych odsetek za zwłokę niemożliwa będzie też modernizacji sprzętu, np.: koparek, co w efekcie, w związku awaryjnością sprzętu wydłuży okres usuwania awarii np.: w sieci wodociągowej w mieście, 4.) przy wykonywaniu wspomnianych w pkt 1.) modernizacji i remontów podatnik zatrudnia zawsze dodatkowych pracowników, organizuje prace interwencyjne i roboty publiczne - brak środków na dokonanie owych remontów niewątpliwie zwiększy bezrobocie w mieście W. efekcie Skarb Państwa nie tylko nie otrzyma podatku dochodowego od wynagrodzeń pracowników i składek ZUS, ale będzie musiał wypłacić owym bezrobotnym zasiłki, 5.) doprowadzi do podwyżki cen usług, np.: dostawy wody i ciepła: jak już wspomniano wynik na działalności ciepłowniczej, wodociągowej, kanalizacyjnej i związanej z odpadami musi zamykać się z mocy prawa na "O". Zwiększona awaryjność (w przypadku braku zaplanowanych przez nasz zakład remontów) doprowadzi do wzrostu kosztów świadczenia usług, a co za tym idzie do wzrostu cen dostawy wody, ciepła, itp.
Sytuacja taka uzasadnia zdaniem skarżącego umorzenie odsetek zarówno ze względu na interes publiczny, jak też i ważny interes podatnika.
Ponadto skarżący stwierdził, iż została naruszona zasada zaufania do organów państwa, ponieważ błąd popełniony przy odliczaniu podatku VAT wynikał z niejasnych przepisów prawa. Naruszona została również zasada równości podmiotów wobec prawa wyrażona w art. 32 Konstytucji RP. Odsetki nie zostały naliczone pomiędzy okresami, gdy kwoty zaległości i nadpłaty kompensowały się (jak czynił to Zakład w stosunku do urzędu skarbowego), ale aż do chwili obecnej.
W opinii Dyrektora tut. Izby zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego też w odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 25.03.2003 r. pełnomocnik skarżącego doradca podatkowy P. A. Z. dodatkowo postawił zarzut skarżonej decyzji, tj. jej wydania z obrazą art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. W świetle bowiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności uchwały z dnia 29 października 2001 r. (sygn. akt FPS 10/01) oraz uchwały z dnia 19 listopada 2001r. (sygn. akt FPS 12/01) zaległości podatkowe zostały określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (nr [...]) z dnia [...] lipca 2003 r. bezpodstawnie, ponieważ przedwczesne odliczanie podatku naliczonego przez podatników do dnia 31 grudnia 1999r. nie powodowało jego utraty, a organ podatkowy zobowiązany był trakcie postępowania odliczyć niniejszy podatek w miesiącach których podatnikowi przysługuje prawo podatnikowi jego odliczenia.
Tym samym stwierdza pełnomocnik skarżącego, iż chcąc zachować zaufanie podatników do organów podatkowych, a w szczególności jeżeli tym podatnikiem jest zakład użyteczności publicznej, który na swoim terenie zapewnia i miejsca pracy i także dostawę usług bytowych, to wniosek o umorzenie odsetek zaległości podatkowych określonych zakładowi przez organy podatkowe bezpodstawnie ze względów społecznych winien zostać załatwiony pozytywnie, a krzywda jaka spotkała zakład w związku z błędną interpretacją przepisów prawa materialnego oraz w związku z wydaniem decyzji określającej zaległości podatkowe z rażącym naruszeniem prawa, wina zostać przez organy podatkowe naprawiona. Naprawienie tej szkody poprzez umorzenie odsetek, bezsprzecznie – podkreśla dalej pełnomocnik skarżącego, doprowadzi też do poprawy sytuacji finansowej zakładu i być może uchroni go przed upadłością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wyżej wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważność w całości lub w części zaskarżonej decyzję.
Podstawą prawa materialnego do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis zawarty w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Stosownie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części, między innymi odsetki za zwłokę.
Decyzja organów podatkowych w tych sprawach opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych.
Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97, opublikowany w: Lex Nr 33404). Podobnie w orzeczeniu z 5 listopada 1998 r. NSA zauważył, iż decyzja tego rodzaju ma charakter uznania administracyjnego. Tak więc, o ile zachowano wszelkie wymogi prawa procesowego, to Naczelny Sąd Administracyjny, który sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem, nie jest władny jej uchylić (zob. wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1745/97, opublikowany w: Lex Nr 44 771). Wyrazistym podkreśleniem roli NSA w orzecznictwie w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych jest teza wyroku z 7 lutego 2001 r. NSA stwierdzająca, iż sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, opublikowany w: Lex Nr 46473).
Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż kontrola wobec uznania może mieć ograniczony zakres, ale nie można z niej rezygnować, zaś orzeczenia sądu winny opierać się jedynie na kryterium legalności. Zasada nieingerencji przez sąd administracyjny wynika z faktu, że nie jest on trzecią instancją postępowania administracyjnego (zob. A. Habuda, Uznanie administracyjne - zmierzch czy renesans pojęcia; opublikowane w: Administracja i prawo administracyjne u progu trzeciego tysiąclecia, Łódź 2000, s. 117).
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do przesłanek "uzasadnionego ważnego interesu podatnika", jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. Ocena argumentów skarżącego pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek z art. 67 § 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonych decyzji.
W niniejszej sprawie Sąd nie mógł rozstrzygać kwestii prawidłowości wydania decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (nr [...]) z dnia [...] lipca 2003 r., gdyż decyzja ta nie była przedmiotem zaskarżenia. Zatem argumenty co do jej ewentualnej nie prawidłowości, również nie mogą podlegać ocenie sądu w sprawie o umorzenie opisanych wyżej odsetek za zwłokę.
W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącego naruszenia przepisów prawa, a w szczególności art. 67 § 1 i art. 121 cytowanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skarga podlega oddaleniu.