Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 27 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 1022/03

Uzasadnienie

Uzasadnienie

W złożonym w dniu 30 kwietnia 2001 r. zeznaniu podatkowym o wysokości wspólnych dochodów osiągniętych w roku 2000 Państwo R.i J.W. wykazali dochód łączny w kwocie [...] zł, w tym:

1. - Pani R.W. z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł (1/3 udziałów w s.c. "A" z Panią S. S. i J. W. oraz 50% udziałów w s.c. "A" prowadzonej z Panią O.Z.),
2. - Pan J.W. z renty krajowej w kwocie [...] zł.

Po odliczeniu od dochodu:

1. - składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe w kwocie [...]zł,
2. - darowizn w kwocie [...] zł,
3. - renty w kwocie [...] zł, podstawa opodatkowania wyniosła [...] zł. Obliczony wg skali podatkowej podatek w kwocie [...] zł pomniejszono o składki na ubezpieczenie zdrowotne podatników w łącznej kwocie [...] zł, w konsekwencji czego należny podatek dochodowy wyniósł [...] zł.

Decyzją z dnia 19 marca 2003 r. [...] Drugi Urząd Skarbowy określił Państwu Renacie i J. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie [...] zł.

Urząd skorygował dochód Pani R.W. z tytuł udziału w spółce cywilnej "A" (prowadzonej z Panią O. Z.) wyłączając z kosztów uzyskania przychodu Spółki:

1. - kwotę [...] zł – podwójnie zaksięgowanej składki ZUS pracowników za sierpień 2000 r.,
2. - kwotę [...] zł, stanowiącą przekroczenie określonego w treści art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych limitu wydatków na reprezentacje i reklamę niepubliczną. Limit tych wydatków dla Spółki wyniósł w 2000 r. [...] zł, a w księdze przychodów i rozchodów Spółka zaewidencjonowała kwotę [...] zł,
3. - kwotę [...] zł, udokumentowanej fakturą z dnia [...] nr [...] wystawioną przez Sklep Skórzany D.H.U. "B" wydatkowanej na zakup teczki skórzanej, z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesieniem wydatku na zakup teczki w ekskluzywnym sklepie a osiągnięciem przychodu.

W kategorii odliczeń od dochodu Urząd nie uwzględnił wykazanej w zeznaniu renty w kwocie [...] zł ustanowionej przez Panią R. W. – na rzecz syna Pana W.W.

Urząd stanął na stanowisku, że renta ustanowiona przez podatniczkę – na mocy umowy zawartej w dniu [...] – pozostaje w sprzeczności z istotą renty określoną w przepisach art. 903-907 Kodeksu cywilnego. Umowa ta precyzuje z góry ogólną wartość przedmiotu świadczenia, a zatem jej przedmiotem jest świadczenie jednorazowe. Dla spełnienia warunków umowy renty w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego koniecznym jest natomiast, aby świadczenia spełniane były okresowo. Ponadto – w ocenie Urzędu – na rentodawcy ciążył obowiązek alimentacyjny wobec syna – Pana W. W., który nie był w stanie samodzielnie się utrzymać – w związku z czym ustanowionego świadczenia nie można uznać za umowę renty w rozumieniu Kodeksu cywilnego uprawniającą do odliczenia od dochodu na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., ale spełnienie obowiązku ustawowego. Przekazane przez podatniczkę środki pieniężne zostały przeznaczone na pomoc w utrzymaniu syna.

W odwołaniu od powyższej decyzji Państwo R. i J.W. wnieśli o jej uchylenie w części dotyczącej:

1. a) nie uznania za koszt uzyskania przychodu zakupu teczki skórzanej za [...] zł,
2. b) zasadności odliczenia od dochodu renty w kwocie [...] zł.

Odwołujący zarzucili Urzędowi:

1. - iż nie dopatrzył się związku przyczynowego między poniesieniem wydatku na zakup torby skórzanej a powstaniem przychodu w prowadzonej działalności gospodarczej;
2. - krzywdzące odmówienie im prawa do odliczenia od dochodu renty w kwocie [...] zł, ustanowionej na rzecz syna – W.W., jako że renta ta przeznaczona była na cele zdrowotne i na takie została wydatkowana;
3. - błędne ustalenia, że ciążył na nich obowiązek alimentacyjny wobec syna w sytuacji, gdy syn uzyskiwał przychody z dwóch źródeł: działalności gospodarczej i renty z ZUS-u.

Izba Skarbowa decyzją z dnia 18 lipca 2003 r. Nr [...] uchyliła w części decyzję organu pierwszej instancji obniżając wysokość należnego podatku do kwoty [...] zł. Uwzględniając zawarte w odwołaniu zarzuty uznała za zasadne zaliczenie w poczet kosztów uzyskania przychodów wydatek na zakup torby skórzanej w kwocie [...] zł.

Jednocześnie Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko Drugiego Urzędu Skarbowego kwestii braku podstaw do odliczenia od dochodu kwoty [...] zł, stanowiącej ustanowioną przez Panią R. W. rentę dla syna – W.W. uznając, iż na podatnikach ciążył obowiązek alimentacyjny wobec syna.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wnosząc o jej uchylenie, zarzucili naruszenie:

1. - prawa materialnego, a w szczególności art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu z 2000 r. powtarzając argumenty z odwołania,
2. - przepisów postępowania, a w szczególności art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – poprzez brak określenia w jakiej części organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji.

Izba w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Jedynie dodatkowo uznając za bezzasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 23 Ordynacji podatkowej Izba wyjaśnia, że organ odwoławczy zgodnie z art. 233 § 1 pkt 2 lit.a Ordynacji podatkowej uchylając w części decyzję organu pierwszej instancji orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy; natomiast z sentencji decyzji wynika, w jakiej części zaskarżona decyzja została uchylona.

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

W ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W rozważanej sprawie Izba zakwestionowała prawo skarżącej do odliczenia renty ustanowionej na rzecz syna uznając, iż na skarżącej ciążył obowiązek alimentacyjny wobec syna.

Zdaniem sądu Izba oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy w w/w zakresie dokonała zbyt szerokiej wykładni obowiązku alimentacyjnego. W badanym roku podatkowym skarżący prowadził działalność gospodarczą. To, że w ogólnym rozliczeniu wykazał stratę z tej działalności jeszcze nie dowodzi, że nie posiadał żadnych środków finansowych na utrzymanie siebie i swojej rodziny.

Należy zwrócić uwagę, iż podstawową przyczyną ustanowienia renty na rzecz syna przez skarżącą w badanym roku podatkowym było zrekompensowanie kosztów leczenia syna, który po wypadku w 1997 r. miał amputowaną nogę. Wypada podkreślić w tym miejscu, iż skarżąca niezależnie od ustanowionej na rzecz syna renty i tak ponosiła znaczne koszty utrzymania syna i jego rodziny, skoro poprzez wspólne zamieszkiwanie ponosiła wszelkie świadczenia związane z lokalem mieszkalnym, zaś syn skarżącej nie żądał nigdy alimentów od matki.

Mając na względzie poczynione w sprawie niesporne ustalenia stwierdzić zatem należy, że zwiększone koszty leczenia syna nie rodzą obowiązku alimentacyjnego po stronie rodziców, a mogły być zrekompensowane w formie ustanowionej przez rodziców renty. Należy podkreślić, że skoro ustawodawca przyznał podatnikom ulgę w postaci możliwości odliczenia od dochodu renty, pozbawienie tego uprawnienia tylko z tej przyczyny, że została ona zawarta pomiędzy osobami co do zasady zobowiązanymi do wzajemnych świadczeń alimentacyjnych nie może zyskać aprobaty sądu.

Każda sprawa wymaga bowiem indywidualnej i wnikliwej oceny. Za niezasadny uznać należy natomiast zarzut naruszenia art. 233 Ordynacji podatkowej – podzielając w tym zakresie argumentację Izby przywołaną w odpowiedzi na skargę.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w wyroku.

AR