Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 23 listopada 2016 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik M. A. zwróciła się o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Częściowe zwolnienie od opłat może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.).
Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej, dołączonych do niego dokumentów oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie z dnia 13 grudnia 2016 r. referendarz sądowy ustalił, co następuje:
skarżąca jest współwłaścicielką w części ½ domu o powierzchni około 80 m2 i wartości 30.000 zł, w którym zamieszkuje jej babcia. Udział skarżącej w prawie własności ww. nieruchomości podlega zajęciu egzekucyjnemu. Na dzień 31 grudnia 2016 r. na rachunku bankowym, z którego prowadzona jest egzekucja, zgromadziła środki w kwocie 3.520,47 zł. Innego majątku skarżąca nie posiada. Skarżąca posiada zaległości podatkowe – na dzień 25 października 2016 r. wynosiły one 171.621,14 zł (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi).
Skarżąca jest zatrudniona na umowę o pracę za wynagrodzeniem 6.300 zł brutto miesięcznie. Z wynagrodzenia dokonywane są potrącenia egzekucyjne w kwocie powyżej 2.000 zł. Obecnie skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu ciąży. W okresie od 1 września do 31 grudnia 2016 r. jej średnie miesięczne wynagrodzenie wynosiło 2.967,37 zł netto.
Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoim partnerem (ojcem dziecka). Partner skarżącej jest właścicielem mieszkania o powierzchni 53 m2, którego zakup sfinansował kredytem bankowym (rata spłaty wynosi 2.666,32 zł miesięcznie). Innego majątku nie posiada. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę, które w okresie od września do grudnia 2016 r. wynosiło 14.859,80 zł netto.
Skarżąca nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, nie ponosi wydatków związanych z badaniami lekarskimi oraz szkołą dla rodziców. Koszty te w całości pokrywa jej partner. Ponosi natomiast koszty związane ze stosowaniem specjalnej diety i zakupem sprzętu medycznego do pomiaru cukru we krwi (skarżąca ma cukrzycę ciążową), zakupem środków czystości i kosmetyków oraz odzieży i obuwia. Dokonuje także zakupów związanych z kompletowaniem wyprawki dla dziecka, tj. ubranek, pieluch, kosmetyków itp. Przy czym większe wydatki z tego tytułu takie jak zakup na wózka, czy łóżeczka finansują rodzice i siostra skarżącej.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności przedmiotowego wniosku podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243-263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak-Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077).
Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącej prowadzą do wniosku, że nie jest ona w stanie uiścić w całości wpisu sądowego od skargi, który został określony w kwocie 2.000 zł.
Jednocześnie, mając na uwadze wysokość środków pieniężnych zgromadzonych przez skarżącą na rachunku bankowym (3.520,47 zł), referendarz sądowy uznał, że skarżąca jest w stanie partycypować w powstałych kosztach sądowych w części, uiszczając tytułem wpisu od skargi kwotę 1.500 zł. W ocenie referendarza sądowego skarżąca ma realne możliwości uiszczenia opłaty od skargi w tej właśnie wysokości i koszt ten jest w stanie ponieść bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania.
Nie ma przy tym znaczenia, że rachunek bankowy skarżącej, na którym znajdują się te środki, został zajęty w toku prowadzonej egzekucji.
Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.), środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U Nr 200, poz. 1679, ze zm.), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Do przepisu tego wyraźnie odwołuje się art. 8 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.).
Od 1 stycznia 2017 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 2.000 zł, a zatem wolna od zajęcia jest kwota 1.500 zł i środkami w tej wysokości skarżąca może swobodnie dysponować. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca w ogóle nie korzysta z tej części środków, które są wolne od zajęcia. Przypomnieć należy, że znaczną część kosztów bieżącego utrzymania skarżącej, tj. koszty jej zamieszkania, odpłatnych badań w ciąży, zakupu droższych rzeczy dla dziecka ponosi jej partner oraz rodzice i siostra. Pozostałe zaś wydatki skarżąca ponosi z bieżących dochodów z wynagrodzenia za pracę. Przyjąć zatem należało, że środki na koncie bankowym stanowią oszczędności skarżącej, z których może ona opłacić część wpisu od skargi.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.