Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 22 sierpnia 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na wniesienie skargi z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi.
W odpowiedzi na pismo procesowe Strony z dnia 28 maja 2018 r., zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2018 r., poinformowano Skarżącego, że postanowienie z dnia 24 marca 2017 r. o odrzuceniu przedmiotowej skargi uprawomocniło się z dniem 27 kwietnia 2017 r., ponieważ jego odpis wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu 19 kwietnia 2017 r. pełnomocnikowi Skarżącego z urzędu r. pr. W. K. Odpis tego zarządzenia wraz z odpisem postanowienia o odrzuceniu skargi doręczono Skarżącemu w dniu 18 czerwca 2018 r. (k. 110).
W dniu 19 czerwca 2018 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 24 marca 2018 r.
W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że o wydaniu postanowienia odrzucającego skargę dowiedział się dopiero z dniem odbioru odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2018 r., tj. w dniu 18 czerwca 2018 r. Wcześniej Skarżący nie miał kontaktu z ustanowionym na jego rzecz pełnomocnikiem, ani wiedzy na temat podjętych przez niego działań. Uzasadniając słuszność przywrócenia terminu Skarżący powołał się na okoliczność przebywania w zakładzie karnym i powinność Sądu dbania o interes Strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z przytoczonych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest aby wskazane przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez Sąd.
Wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7- dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący dowiedział się bowiem o treści postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu 18 czerwca 2018 r., a wniosek złożono w dniu 19 czerwca 2018 r.
Zasadniczą przesłanką przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy zainteresowana strona nie była w stanie pokonać przeszkody (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r. I OZ 776/11, LEX nr 965949).
W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to brak winy pełnomocnika, nie zaś samej strony, jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na pełnomocnika spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Z brakiem winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W rozpoznawanej sprawie stan taki jednak nie zaistniał. Z uzasadnienia wniosku wynika jedynie, że z uwagi na pobyt w zakładzie karnym Skarżący nie mógł osobiście prowadzić sprawy przed sądem, natomiast ustanowiony z urzędu pełnomocnik – zdaniem Strony - nie reprezentował należycie Jego interesów, m.in. nie konsultując się ze Skarżącym. Argumenty te nie dotyczą zatem w ogóle kwestii braku zawinienia profesjonalnego pełnomocnika w uchybieniu przedmiotowemu terminowi.
Zastrzeżenia co do sposobu wypełniania obowiązków przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie mogą być natomiast przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Relacje te podlegają przede wszystkim aktom określającym zasady deontologii zawodów prawniczych, a niewłaściwe wypełnianie obowiązków przez pełnomocnika może stać się przyczyną wystąpień mocodawcy do właściwych organów samorządu zawodowego. W sytuacji, gdyby pełnomocnik wykonywał swoje czynności niesumiennie i nieprawidłowo, strona mogłaby mieć względem niego jedynie ewentualne roszczenia odszkodowawcze. (por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 17 października 2013 r. sygn. II SA/Bk 369/13 i WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. III SAB/Lu 26/12, wydane na gruncie przesłanki wznowieniowej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a.)
Podkreślić trzeba, że odmowa przywrócenia Skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę nie może być utożsamiana z pozbawieniem prawa do sądu. Odmowa przywrócenia terminu wobec braku przesłanek wynikających z art. 86 § 1 p.p.s.a. nie zaprzecza bowiem temu prawu. W przedmiotowej sprawie Skarżący miał zapewnione prawo do sądu, w sprawie nie skorzystano natomiast z możliwości zastosowania środka kontroli wydanego postanowienia.
Z tych względów i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.