Uzasadnienie
W dniu 4 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga G.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i orzeczenia o odpowiedzialności G.M. za ww. zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia otwarcia spadku w łącznej wysokości 12.457,- zł.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jej majątku oraz może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty płynności finansowej. Ponadto wskazano, że zmarły dwie osoby bliskie skarżącej, tj. syn i mąż. Od tego czasu skarżąca straciła stabilność finansową i chęć życia. Ma depresję. Obecnie pobiera rentę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
Z konstrukcji wyżej wymienionej normy prawnej wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2012 r. II FZ 781/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Przesłanki uwzględnienia przez sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, niepubl. i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08).
Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 37/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Na tle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy wniosek strony skarżącej, w ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia. Pełnomocnik skarżącej, formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał jedynie ogólnikowo, że strona znalazła się w trudnej sytuacji osobistej ze względu na śmierć bliskich osób. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 322/12, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Skarżąca nie wykazała jednak w żaden sposób swojej sytuacji materialnej pozwalającej na ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Jakkolwiek w złożonym wniosku pełnomocnik jedynie ogólnikowo przedstawił sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawczyni, niemniej jednak z akt sprawy wynika, że skarżąca w niniejszej sprawie ubiegała się o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na nieprzedstawienie dokumentacji źródłowej, umożliwiającej m.in. dokonanie oceny rzeczywistego staniu majątkowego skarżącej i jej możliwości płatniczych - postanowieniem z dnia 11 maja 2016 r. odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.
Zdaniem Sądu, niewykazanie przez skarżącą swojej sytuacji majątkowej w sposób nie budzący wątpliwości, nie pozwala na dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
Należy zaakcentować, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Dlatego też przywołane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności, które nie zostały uprawdopodobnione żadnymi dowodami, same w sobie nie przesądzają, że przymusowa realizacja decyzji wywoła skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Konkludując, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.