Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 7 maja 2013 r., dołączonym do skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lutego 2013 r., skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy.
Braki formalne wniosku poprzez zakreślenie żądania (wypełnienie rubryki numer 4) skarżąca uzupełniła w dniu 28 maja 2013 r. wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca podała, że prowadzi działalność w zakresie budownictwa, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, nie posiada środków trwałych, w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości 16.324,97 zł, saldo rachunku bankowego prowadzonego przez [...] jest ujemne i wynosi 77.049,63 zł. W uzasadnieniu wskazano, że spółka nie posiada majątku i dochodów, aktualnie nie prowadzi działalności i nie zatrudnia pracowników.
Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje sądu do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że sprawą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 31 maja 2013 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 10 czerwca 2013 r.) zobowiązano skarżącą spółkę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: 1) odpisu zeznania podatkowego spółki za rok 2012;
- 2) odpisu sprawozdania finansowego spółki sporządzonego za rok 2012 (bilansu, rachunków zysków i strat wraz z informacją dodatkową);
- 3) dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, a także kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy;
- 4) zestawienia środków trwałych;
- 5) odpisów deklaracji VAT-7 z ostatnich trzech miesięcy;
- 6) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na nich (wpłat, wypłat, przelewów) i stanem sald;
- 7) dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia spółki wobec Skarbu Państwa, ZUS i innych podmiotów oraz stan wymagalnych zobowiązań spółki wobec kontrahentów;
- 8) oświadczenia, czy względem majątku spółki jest aktualnie prowadzona egzekucja, a jeżeli tak – przedłożenia dowodów okoliczność tę potwierdzających. Spółka została poinformowana, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Skarżąca, ani jej pełnomocnik, pomimo nałożonego zobowiązania nie przedłożyli żadnego z wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności. Jednocześnie ocena zasadności przedmiotowego wniosku nie mogła zostać dokonana na podstawie dokumentów znajdujących się już w aktach sprawy w związku z wnioskiem spółki o przyznanie prawa pomocy zawartym w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...], z uwagi na znaczny upływ czasu; zostały one bowiem przedłożone na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 14 maja 2012 r.
Wskazać należy, że jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 i § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 128/05, niepubl.).
W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe uznano, że spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.