Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor IAS), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako: "O.p."), stwierdził, że odwołanie B.D.-K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 sierpnia 2018r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok, zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik), decyzją z dnia 31 sierpnia 2018r. określił B.D.-K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok w wysokości 13.262,00 zł, z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości - stanowiącej odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego nr [...] poł. w G. przy ul. K. dokonanego na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia 19 grudnia 2012r.
Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa decyzja organu pierwszej instancji została wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego na wskazany przez pełnomocnika strony w toku postępowania adres: [...]. Ze zwróconej przez Pocztę Polską w dniu 1 października 2018r. przesyłki z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" wynika, że była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana przez adresata. Przedmiotową decyzją organ podatkowy uznał za doręczoną w trybie art. 150 § 2 O.p. z dniem 21 września 2018r.
Decyzja organu pierwszej instancji zawierała stosowne pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania.
Z uwagi na fakt, że doręczenie przesyłki zawierającej decyzję nastąpiło w dniu 21 września 2018r., B.D.K. winna była wnieść odwołanie w nieprzekraczalnym terminie do dnia 5 października 2018r.
Tymczasem podatniczka - reprezentowana przez pełnomocnika R.D. złożyła odwołanie dopiero w dniu 12 lutego 2019r., tj. 130 dni po upływie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.
Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu rozpoznany został odmownie postanowieniem DIAS z dnia 30 września 2019 r. W postanowieniu tym szczegółowo wskazano okoliczności, w świetle których nie było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu.
W tych okolicznościach organ stwierdził, że odwołanie wniesione przez B.D.K. od decyzji Naczelnika, nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie prawa, tj.: art. 223 § 2 pkt. 1 O.p. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpoznania.
Zawarła również szereg wniosków dotyczących nie tylko zaskarżonego postanowienia, ale również postanowień wydanych (przez organy obu instancji) po rozpoznaniu wniosków strony zawartych w piśmie z dnia 8 maja 2019r. (karta 102 akt adm.), które nie podlegają rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Wobec wskazanych postanowień, wydanych na skutek ich zaskarżenia prowadzone są odrębne postępowania, w tym sądowo-administracyjne.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał na nieprawidłowe i nieskuteczne doręczenie decyzji Naczelnika w sprawie określenia podatniczce zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok, co jego zdaniem, nastąpiło bezspornie z winy operatora pocztowego Poczty Polskiej SA, ale konsekwencje braku profesjonalnego działania tego operatora pocztowego ponosi sam organ podatkowy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew zarzutom skargi odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, co sama przyznała występując z wnioskiem o jego przywrócenie.
Stosownie do treści art. 144 § 1 O.p. - organ podatkowy doręcza pismo:
- 1. za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnienie na podstawie odrębnych przepisów, lub
- 2. za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (§ 2).
Z kolei art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:
- 1. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego,
- 2. pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3).
Stosownie zaś do treści art. 150 § 4 w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Jak stanowi art. 150a, na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej. W tym przypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe składa się w placówce pocztowej tego operatora. Przepisy art. 150 § 2-4 stosuje się odpowiednio, z tym że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru, umieszcza się w skrytce pocztowej adresata.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję organu I Instancji z dnia 31 sierpnia 2018r. została wyekspediowana w dniu 4 września 2019 r. na adres wskazany przez pełnomocnika strony, tj. [...], i została zwrócona do nadawcy jako niedoręczona, przy czym na samej przesyłce oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się:
- - odcisk pieczęci nadawcy Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. i
Pobrania opłaty pocztowej wg umowy z Pocztą Polską;
- - odcisk pieczęci Urzędu Pocztowego [...] z datą 4 września 2018r.;
- - odcisk treści awizowano powtórnie z odręcznym podpisem i pieczęci Urzędu Pocztowego [...] z datą 17 września 2018;
- - odcisk treści ZWROT nie podjęto w terminie z odręcznym podpisem i pieczęci Urzędu Pocztowego [...] z datą 22 września 2018r.;
- - odcisk pieczęci [...] Urzędu Skarbowego [...] Kancelaria z datą wpływu 1 października 2018r.; na druku dołączonego do przesyłki zwrotnego poświadczenia odbioru wpisane zostały (odręcznie) dwie daty:
- - w poz. 4 w części dotyczącej doręczania pisma na adres skrytki pocztowej: Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie w dniu 17 września 2018r.
- - w poz. 5: Pismo zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanego pisma 22 września 2018r (data zwrotu pisma).
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik w celu wyjaśnienia daty pierwszego awizowania wdrożył postępowanie wyjaśniające i wystąpił do Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie danych, które nie zostały odnotowane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej nr ([...].
Poczta Polska S.A w piśmie z dnia 30 stycznia 2019r. wyjaśniła, że przedmiotowa przesyłka została awizowana dnia 7 września 20I8r. w UP [...] celem wydania adresatowi przesyłki ze skrytki. Natomiast w dniu 17 września 20J8r. w/w przesyłkę awizowano powtórnie, a w dniu 22 września 2018r. została zwrócona nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Do pisma dołączono uzupełniony duplikat formularza ZPO dla przesyłki nr [...].
Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie został zachowany zarówno 14 - dniowy termin przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.), jak i termin dotyczący ponownego zawiadomienia po upływie siedmiu dni od dnia pierwszego zawiadomienia (art. 150 § 1a O.p.). Drugiego zawiadomienia dokonano bowiem po upływie 9 dni od pierwszego (przy czym 8-9 dzień przypadał na dni wolne sobotę i niedzielę), natomiast pismo przechowywano w placówce pocztowej przez 14 dni - zwrotu pisma dokonano w dniu 22 września 2018r., tj. 15-go dnia od daty pierwszego awizowania
Na uwagę zasługuje również fakt, że informacje przekazane przez Pocztę Polską S.A. potwierdzają dane odnotowane na zwróconej przesyłce i zwrotnym potwierdzeniu odbioru i są zgodne z informacjami uzyskanymi z systemu internetowej usługi śledzenia przesyłek dot. przebiegu doręczenia przesyłki nr [...].
W ocenie Sądu odpowiedź Poczty Polskiej S.A., stanowiąca efekt przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego / reklamacyjnego ma moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 2 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl § 2 przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Na podstawie § 3 przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach.
A zatem dokument urzędowy spełniający wymogi Ordynacji podatkowej ma zwiększoną (szczególną) moc dowodową, która sprowadza się do przyjęcia domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił, Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. W konsekwencji, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, organ podatkowy nie mógł odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, tym bardziej, że wskazane treści stanowią uzupełnienie danych odnotowanych na zwróconej przesyłce i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, są z nimi zgodne, nie wykluczają ich i im nie zaprzeczają.
Poza tym, pełnomocnik Strony - poza oświadczeniem, że nie było żadnej awizacji przesyłki pocztowej zawierającej decyzję z dnia 31 sierpnia 2018 roku, nie posiadał w tamtym okresie żadnej wiedzy o tej przesyłce pocztowej, skierowanej do niego przez Naczelnika i w żaden sposób nie przyczynił się do jej nieodebrania - nie wskazał żadnego przeciwdowodu podważającego autentyczność lub wiarygodność omawianego dokumentu.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że na podstawie art. 150 § 4 O.p. skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji miało miejsce w dniu 21 września 2018 r., tj. z upływem 14 - tego dnia od pierwszego zawiadomienia o niemożności doręczenia przesyłki i o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym [...].
Prawidłowo uznał zatem Dyrektor IAS, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 5 października 2018r.
Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powołany przepis nie odnosi się i nie różnicuje okoliczności, w jakich organ poweźmie pewność, co do faktu wniesieniu odwołania po terminie. Oznacza to, że organ ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu w każdym przypadku, gdy takie uchybienie stwierdzi. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy fakt ten ustali w ramach wstępnego badania środka odwoławczego, co do którego strona jest błędnie przekonana, że został on przez nią wniesiony w terminie, czy też fakt ten ustali w sytuacji wniesienia odwołania, któremu towarzyszy wniosek o przywrócenie terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2001 roku, I SA/Gd 719/99, Lex 53890).
Tym samym wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nie powoduje niedopuszczalności wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W sytuacji wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu za naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. można by więc uznać właśnie niewydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Przepisy dotyczące przywrócenia terminu, "nie konsumują" bowiem dyspozycji art. 228 § 1 pkt 2 ustawy.
Końcowo zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 maja 2020r. sygn. akt I SA/Gd 2204/19 oddalił skargę B.D.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 września 2019r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W konsekwencji Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił w świetle przesłanek art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 O.p., że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Pozostałe zarzuty skargi, pozostają bez związku z oceną w zakresie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając ją za bezzasadną.