Uzasadnienie
W dniu 14 maja 2020 roku, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ogłosił wyrok oddalający skargę S.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 stycznia 2020 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Odpis sentencji wyroku został doręczony stronie w dniu 25 maja 2020 roku.
Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 1 czerwca 2020 r., zaadresowanym do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej strona skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wniosek został przesłany do tutejszego Sądu w dniu 10 czerwca 2020 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jak stanowi natomiast § 3 powoływanego przepisu odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę ogłoszono w dniu 14 maja 2020 r. W związku z tym, że był to wyrok wydany w postepowaniu uproszczonym, Sąd z urzędu doręczył stronie odpis sentencji wyroku. Doręczanie nastąpiło w dniu 25 maja 2020 r. Zatem termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał w dniu 1 czerwca 2020 r. Strona skarżąca złożyła wprawdzie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w wymaganym terminie, niemniej jednak przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ale do organu podatkowego drugiej instancji. Organ podatkowy przesłał wniosek do tutejszego Sądu w dniu 10 czerwca 2020 r. (data nadania przesyłki.
W konsekwencji Sąd uznał, że za datę zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy uznać dzień nadania zawierającej żądanie przesyłki na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co nastąpiło dopiero 10 czerwca 2020 r. Zatem wniosek został wniesiony po terminie określonym przez art. 141 § 2 p.p.s.a., który przypadł na dzień 1 czerwca 2020 r. Należy zauważyć, że przyjęcie za datę zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia daty nadania przesyłki zawierającej ten wniosek na adres sądu przez organ, ma uzasadnienie w ugruntowanym orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny szeroko odnosił się do kwestii właściwego adresowania przesyłek, zwłaszcza w kontekście omyłkowego bezpośredniego wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych. Choć sytuacja przedstawiana w orzeczeniach jest w pewnym sensie odwrotna do tej, która zachodzi w sprawie, sama zasada pozostaje identyczna, co pozwala na sięgnięcie do tego orzecznictwa.
Przykładowo w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2011 r., II FSK 2405/10, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Błędnie (...) przesyłając skargę na adres niewłaściwego organu, pełnomocnik skarżących zgodził się niejako na skorzystanie ze swoistego "pośrednictwa" w jej wniesieniu i konsekwencje takiego działania" oraz, że "Co prawda art. 83 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu, to jednak o zachowaniu terminu do wniesienia skargi możemy mówić tylko wtedy gdy skarga ta została nadana na prawidłowy adres". Zagadnienie zostało też szeroko opisane np. w postanowieniu z dnia 21 czerwca 2017 r., I FZ 145/17, w którym Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że przepisy "nie przewidują, by ocenie podlegały wyłącznie czynności fizycznie dokonane przez skarżącego lub na jego polecenie. Do wniesienia skargi w sposób prawidłowy, tj. uwzględniający tryb pośredni określony w art. 54 § 1 p.p.s.a., dochodzi zatem w dacie, w której czynność wniesienia skargi za pośrednictwem organu zostaje w istocie dokonana – to, że fizycznie dokonuje jej np. pracownik wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie osoba związana bezpośrednio lub pośrednio ze skarżącym (jego reprezentant, pracownik, pełnomocnik, pracownik pełnomocnika, itp.) jest okolicznością z punktu widzenia art. 54 § 1 p.p.s.a. wtórną.
Dopiero ta data jest datą wniesienia skargi, która może podlegać ocenie pod kątem spełnienia przesłanki zachowania terminu (...). Bez znaczenia w takiej sytuacji jest to, że ostatnia czynność dokonana przez skarżącego (nieprawidłowe nadanie skargi) była dokonana przed upływem 30 dni od doręczenia mu skarżonej decyzji.
Jednocześnie należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko o uznaniu za datę wniesienia skargi daty skierowania jej (przesłania lub złożenia) do organu właściwego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za niebudzący wątpliwości należy uznać – podzielany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie - pogląd, zgodnie z którym "Wniesienie pisma zawierającego skargę do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że to sąd powinien ją przekazać, zgodnie z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a., do właściwego organu administracji. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (który w tym wypadku zastępuje działanie skarżącego) do właściwego organu administracji publicznej" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2007 r., I OSK 248/07; podobnie np. postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2008 r., II FSK 1724/06; z dnia 7 października 2010 r., II FSK 1418/10; z dnia 27 kwietnia 2011 r., I OSK 659/11; z dnia 29 kwietnia 2011 r., I OZ 303/11; z dnia 30 stycznia 2013 r., II GSK 24/13; z dnia 24 czerwca 2013 r., I FSK 768/13; z dnia 14 maja 2014 r., II FSK 783/14, z dnia 12 lutego 2015 r., II GSK 99/15)".
Choć jest to sytuacja rzadsza w praktyce orzeczniczej, Naczelny Sąd Administracyjny parokrotnie zajął też stanowisko w przypadku podobnym do tego w sprawie, tj. błędnego wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stanowisko to jest analogiczne do przedstawionego wyżej - przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2010 r., II FZ 261/10, stwierdził, że "dla zachowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia należy nadać go przed upływem terminu w polskim urzędzie pocztowym do sądu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 83 § 3 p.p.s.a.), a nie do jakiegokolwiek sądu. W przepisie tym nie wskazuje się, kto ma oddać pismo w urzędzie pocztowym. Uznać zatem należy, iż strona może się w tym zakresie posłużyć inną osobą. Z tych względów dzień, w którym sąd, do którego omyłkowo je wysłano, nada pismo do sądu właściwego, jest równoznaczny z dniem wniesienia pisma do sądu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 16 października 2007 r., I OZ 538/07)".
Odnosząc powyższe do sprawy należy stwierdzić, że organ, działając w istocie w zastępstwie strony, dokonał czynności w postaci zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (tj. nadał na adres sądu przesyłkę w urzędzie pocztowym) w dniu 10 czerwca 2020 r. Prawidłowo przyjmując tę datę za istotną dla zbadania zachowania terminu do dokonania czynności procesowej sąd uznał, że 7-dniowy termin z art. 141 § 2 p.p.s.a. nie został zachowany, a zatem zaszły podstawy do odmowy sporządzenia uzasadnienia.
Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 141 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.