Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: Wójt Gminy) z dnia 29 kwietnia 2015 r. w przedmiocie ustalenia J. i G.S. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 rok.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 9 lutego 2012 r. ustalił dla G.S. i J.S. (dalej: skarżący) łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2012.
Do opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunt o pow. 493 m2, zaś do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto dom letniskowy o pow. 133,74 m2 oraz grunty letniskowe o pow. 767 m2.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli, że nieprawidłowo ustalono wysokość podatku od nieruchomości, albowiem budynek winien być opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych, a nie jak przyjął organ podatkowy stawką dla budynków pozostałych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżący zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 1430/12 oddalił skargę.
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1889/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 980/14 WSA w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że opierając się na zapisach w ewidencji gruntów i budynków organy podatkowe nie zauważyły sprzeczności między przyjętym przez nie opisem budynku podlegającego opodatkowaniu a zapisem w ewidencji. Za przedmiot opodatkowania przyjęto w decyzjach budynek letniskowy. Budynek taki, zgodnie z Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Środków Trwałych stanowi budynek mieszkalny (Dz.U. Nr 112,poz. 1316 ze zm.). Zgodnie z tą klasyfikacją do budynków mieszkalnych zalicza się go również na podstawie Klasyfikacji Środków Trwałych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. Nr 242,poz. 1622). Ta ostatnia klasyfikacja ma natomiast znaczenie dla przyjętego z uwagi na podstawowe funkcje wskazywanego w ewidencji gruntów i budynków rodzaju budynku (§ 65 ust.1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U.
Nr 38,poz. 454 ze zm.). Rozbieżność między przyjętym przez organy podatkowe opisem budynku a danymi z ewidencji gruntów i budynków niewątpliwie wymagała wyjaśnienia. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do funkcji spornego budynku spowodowało, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Uchybienie to, jako mogące mieć znaczący wpływ na wynik sprawy skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 r., wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy ustalił skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2012 w wysokości 386 zł. Do opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto grunt o pow. 493 m2, zaś do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto dom mieszkalny o pow. 133,74 m2 oraz grunty letniskowe o pow. 767 m2.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy podnieśli, że nieprawidłowo ustalono wysokość podatku od nieruchomości w zakresie opodatkowania gruntu, albowiem grunt ten winien być opodatkowany stawką dla gruntów pozostałych, a nie gruntów letniskowych.
Skarżący wskazali, że w dniu 12 sierpnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał decyzję w sprawie sprostowania w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku położonego na działce nr [...] z "inny niemieszkalne" na "mieszkalny". Decyzją Starosty [...] z dnia 11 marca 2014 r. orzeczono "o zmianie polegającej na sprostowaniu w operacie ewidencyjnym oznaczenia użytku z "Bi-inne tereny zabudowane" na "B-tereny mieszkaniowe". Sprostowanie oznaczenia budynku w sierpniu 2013 r. oraz oznaczenia użytku gruntowego w marcu 2014 r. oraz niezmienność prawa w latach 2007-2013 w tym zakresie oznacza, że budynek należący do skarżących był budynkiem mieszkalnym, a użytek gruntowy terenem mieszkaniowym także w 2011 r. Organ uwzględnił fakt sprostowania oznaczenia funkcji budynku, ale pominął fakt sprostowania oznaczenia użytku gruntowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 stycznia 2016r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazując na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) powołało się na wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1581/12 i WSA w Gdańsku z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 854/14. W wyrokach tych stwierdzono, że należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do funkcji budynku. Przedmiotem sporu na obecnym etapie postępowania jest kwestia opodatkowania gruntu. Grunt ten zgodnie z uchwałą z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod zabudowę letniskową. Okoliczność ta skutkuje opodatkowaniem tego gruntu według stawek jak dla gruntów letniskowych. Gdyby sądy administracyjne rozpatrujące poprzednio wniesione przez skarżących skargi stwierdziły uchybienia organów w kwestii opodatkowania gruntu, znalazłoby to odzwierciedlenie w uzasadnieniach wyroków sądowych. Zdaniem SKO, zarzuty zawarte w odwołaniu są nieistotne dla określenia właściwych stawek podatkowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z decyzją ją poprzedzającą w części dotyczącej naliczenia podatku od gruntu.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 193, art. 140, art. 210 § 1 pkt 4, § 4, art. 6, art. 123 § 1, art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), powoływanej dalej jako: "O.p."; a także niezastosowanie się do załącznika nr 6 i § 68 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wraz ze zmianami wprowadzonymi rozpędzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 listopada 2013 r.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podtrzymali swoje stanowisko prezentowane w toku postępowania podatkowego. Podkreślili, że w wyroku z dnia 9 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 174/15 WSA w Gdańsku uwzględnił ich argumentację w zakresie opodatkowania gruntu za 2014 r. i uchylił wydaną za ten rok decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Sprawa dotycząca łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 była już przedmiotem rozpatrywania przez tutejszy Sąd. Wyrokiem z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 980/14 WSA w Gdańsku uchylił poprzednio wydaną w tej sprawie decyzję. W wyroku tym Sąd podkreślił, że podstawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 100, poz. 1086 ze zm., aktualnie tekst jednolity Dz. U. 2010r., nr 193, poz. 1287; dalej jako u.p.g.k.), są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym dopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego celem wykazania, że zapisy w ewidencji są nieprawidłowe. Zaniechanie przeprowadzenia takiego postępowania co do funkcji spornego budynku stanowiło uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zauważył również, że z treści decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o sprostowaniu w operacie ewidencyjnym oznaczenia funkcji budynku wynika, że dane w zakresie funkcji budynku, pomimo że były zgodne z dokumentacją posiadaną przez organ ewidencyjny, to były ujawnione w sposób nieprawidłowy, niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z przepisu tego SKO wywodzi, że skoro Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przeprowadzenie postępowania, które pozwoli na ustalenie statusu spornego budynku, to opodatkowanie gruntu według stawek jak dla gruntu letniskowego zostało uznane za prawidłowe. Stanowisko to jest jednak błędne.
Należy bowiem mieć na względzie, że Sąd administracyjny zobowiązany jest orzekać na podstawie akt sprawy, uwzględniając stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, w związku z czym ocena prawna i wskazania Sądu co do dalszego postępowania wiążą o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W razie zmiany tych okoliczności organ zobowiązany jest je uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mimo braku takich zaleceń w wydanym wyroku.
Taką nową okolicznością, na którą powołała się strona w dowołaniu od decyzji Wójta Gminy z dnia 29 kwietnia 2015 r. wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, był fakt wydania w dniu 11 marca 2014 r. przez Starostę [...] decyzji o sprostowaniu w operacie ewidencyjnym oznaczenia użytku z "Bi-inne tereny zabudowane" na "B-tereny mieszkaniowe" na działce [...] obręb [...] Gminy [...]. Zmiana oznaczenia gruntu była konsekwencją zmiany oznaczenia budynku.
Wbrew twierdzeniu SKO, jest to istotna dla rozstrzygnięcia okoliczność. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849; dalej: u.p.o.l.), stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30zł od 1 m2 powierzchni. Stawka opodatkowania ma wpływ na wymiar podatku, jej wysokość zależy od rodzaju gruntu. O kwalifikacji gruntu rozstrzygają natomiast dane z ewidencji gruntów i budynków – a nie jak wywodzi Kolegium, sprzecznie zresztą z wiążącą organ oceną prawną wyrażoną w wyroku w sprawie I SA/Gd 561/14 - informacje wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego. Z dyspozycji art. 21 u.p.g.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i podatkowych. Skoro podstawą wymiaru podatków, zgodnie z przywołanym przepisem, są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, to dotyczy to również zobowiązania łącznego.
Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.g.k., ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jeżeli zatem w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą podatnik przeprowadzi skuteczny przeciwdowód przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest ewidencja gruntów i budynków i doprowadzi do zmiany zawartych w niej zapisów, to skutkuje to zmianą sposobu opodatkowania nieruchomości. Przy czym sprostowanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczy sytuacji, gdy wpis był dotknięty poważną wadą i w sposób oczywisty nie odpowiadał stanowi faktycznemu już w dacie jego dokonania. Tego rodzaju orzeczenie będzie więc wywoływało skutek ex tunc, tj. z mocą wsteczną, wpływając na zakres opodatkowania podatkiem od nieruchomości także za okresy poprzedzające datę wydania orzeczenia o sprostowaniu.
Z powyższych względów uznać należy, nieuzupełnienie akt sprawy o wskazaną przez stronę decyzję w przedmiocie sprostowania wpisu w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do gruntu stanowi naruszenie art. 122 O.p. nakazującego organom podjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. 187 § 1 O.p. nakazującego organom zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem po włączeniu omawianej decyzji do materiału dowodowego sprawy i zapoznaniu się z jej treścią, możliwe jest ustalenie, czy decyzja ta dokonuje sprostowania błędnych wpisów w ewidencji gruntów i budynków, czy też dotyczy ich zmiany, a w konsekwencji czy wywołuje ona skutki w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości także za lata poprzednie, czy jedynie na przyszłość, od daty dokonania zmiany.
SKO rozpatrując niniejszą sprawę naruszyło także art. 21 u.p.g.k. pomijając dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i przyjmując, że skoro przedmiotowy grunt - zgodnie z uchwałą z 22 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - został przeznaczony pod zabudowę "letniskową", to okoliczność ta skutkuje opodatkowaniem tego gruntu według stawek jak dla gruntów letniskowych. Wbrew stanowisku SKO prezentowanemu w uzasadnieniu skarżonej decyzji, o kwalifikacji nieruchomości rozstrzygają dane z ewidencji gruntów i budynków – a nie informacje wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni stanowisko sądu. Przede wszystkim należy uzupełnić akta sprawy o decyzję Starosty [...] z dnia 11 marca 2014 r. w przedmiocie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie spornego gruntu. Następnie organ dokona oceny wpływu tej decyzji na opodatkowanie spornego gruntu uwzględniając, że sprostowanie błędnego wpisu w ewidencji gruntów i budynków wywołuje skutki ex tunc, tj. również za lata 2007-2013.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. skargę uwzględnił i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.