Uzasadnienie
W dniu 15 września 2014 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek D.B. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (w kwocie 45,44 zł) i ubezpieczenie zdrowotne (w kwocie 261,73 zł) wraz z odsetkami.
Wnioskodawca wskazał, że prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą od 4 maja 2011 r. do 30 kwietnia 2013 r. opłacał preferencyjne składki ZUS. Wyjaśnił, że księgowość prowadził samodzielnie i w 2012 r. popełnił błąd, polegający na opłacaniu składki na ubezpieczenie w wysokość jak za poprzedni rok, co skutkowało powstaniem zaległości wobec ZUS.
Wnioskodawca, opisując swoją sytuację, wskazał, że od 1 maja 2010 r. do dnia rozpoczęcia działalności nie miał pracy i był zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy, pobierając przez 6 miesięcy zasiłek. Wskazał, że działalność gospodarczą, którą prowadził przynosiła jedyne straty, wobec czego musiał ją zawiesić. D.B. wyjaśnił, że od tego czasu pozostaje bezrobotny i jest zarejestrowany w PUP bez prawa bez zasiłku. Nadto podał, że na przełomie lutego i marca 2014 r. był zatrudniony na 7 dni. Wnioskodawca podał, że od początku 2011 r. zamieszkuje sam, bowiem rozstał się z konkubiną.
Nadto jest zobowiązany do płacenia alimentów na syna w wysokości 500 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że zmuszony był do zlikwidowania dwóch polis z III filaru na łączną kwotę około 16.000,- zł. Oszczędności te zostały zużyte, a w utrzymaniu codziennym pomaga mu dalsza rodzina. Nadto wnioskodawca wskazał, że nadal poszukuje zatrudnienia oraz że zalega z siedmiomiesięcznymi opłatami czynszu za mieszkanie.
Do ww. wniosku wnioskodawca złożył następujące dokumenty: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT – 36: za 2011 r., za 2012 r. 2013 r.; dane z CEIDG - dokument wygenerowany 26 kwietnia 2013 r.; wezwanie do zapłaty z "A" z 14 sierpnia 2014 r.; rachunek do umowy zlecenia z 4 marca 2014 r.; decyzje: z [...] r. i [...] r. z Powiatowego Urzędu Pracy o uznaniu go za osobę bezrobotną.
W dniu 6 października 2014 r. do ZUS wpłynęło pismo D.B. uzupełniające wniosek o umorzenie, w którym zobowiązany wskazał, że nie załącza do pisma aktualnych przychodów i rozchodów za bieżący rok, ponieważ w dalszym ciągu działalność gospodarcza jest zawieszona. Wskazał również, że opłacanie w 2012 r. mniejszych składek było błędem nieumyślnym i gdyby zostało to zauważone przez Zakład wcześniej, to łatwiej byłoby wyrównać wielkości składek. Obecnie uregulowanie zadłużenia jest zbyt dużym obciążeniem. Do pisma załączono następujące dokumenty: zaświadczenie o uzyskanej pomocy de minimis z dnia 17 maja 2012 r.; formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomocy de minimis; oświadczenie o nieotrzymaniu pomocy publicznej de minimis w rolnictwie i w rybołówstwie; PIT-36 za: 2011 r., 2012 r. i 2013 r.; informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej (PIT/B) w roku podatkowym: 2011, 2012 i 2013; oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nieprowadzącej pełnej księgowości.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił D.B. umorzenia należności z tytułu składek: na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 2012 r. do grudnia 2012 r. w łącznej kwocie 45,44 zł oraz ubezpieczenie zdrowotne za luty 2013 r. w łącznej kwocie 302,73 zł (w tym z tytułu składek 261,73 zł oraz z tytułu odsetek liczonych na dzień wpływu wniosku, tj. 15 września 2014 r. – 41,00 zł)
Pismem z dnia 9 grudnia 2014 r. D.B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia należności z tytułu składek.
W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazał, że obecnie uregulowanie zadłużenia jest niemożliwe. Podniósł, że sposób naliczania zaległości jest nieprecyzyjny, ponieważ pomniejszone składki opłacał wyłącznie przez cały 2012 r. Płatnik stwierdził, że niewłaściwe jest stanowisko organu, że po okresie preferencyjnym nadal opłacał składki zaniżone, ponieważ okres preferencyjnych składek był od dnia 4 maja 2011 r. do czasu zawieszenia działalności, czyli do 30 kwietnia 2013 r. - dwa lata. Natomiast w 2013 r. wszystkie składki były regulowane w sposób prawidłowy. Kolejno wyjaśnił, że ma około dwuletnie zaległości z tytułu niepłacenia alimentów.
W związku z powyższym, został zawiadomiony o wszczęciu wobec niego egzekucji komorniczej. Płatnik podkreślił, że nie stać go na płacenie alimentów oraz czynszu za mieszkanie. Obecnie korzysta z pomocy społecznej, bowiem dalsza rodzina nie może już mu pomagać. Nadto wyjaśnił, że z kwoty, którą podał jako znajdującą się na rachunku bankowym opłacił najważniejsze rachunki za prąd i gaz, a to co zostało - przeznaczył na żywność.
Kolejno, D.B. poinformował, że nie posiada żadnych wartościowych ruchomości aby wyjść z długów, a w przypadku wszczęcia postępowania komorniczego z jedynej nieruchomości jaką posiada, pozostanie bez dachu nad głową. Nadto poinformował, że w dalszym ciągu współpracuje z PUP, jednakże nadal nie otrzymał pracy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję ZUS z dnia [...] r.
ZUS wyjaśnił, że w związku z aktualnym stanem rzeczy nie jest możliwe podjęcie decyzji zgodnie z wnioskiem zobowiązanego, bowiem stwierdzony stan faktyczny wskazuje na brak zaistnienia przesłanek umorzeniowych opisanych w art. 28 ust. 1 - 3 oraz ust. 3 a i 3 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Odnosząc się do podnoszonej przez D.B. kwestii rozliczania składek na poszczególne fundusze, organ zauważył, że zgodnie z postanowieniami § 6.3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465 ze zm.), wpłaty składek na ubezpieczenia, dokonane przez płatnika po terminie określonym w ustawie, powinny obejmować również odsetki za zwłokę. Zakład rozlicza dokonaną wpłatę proporcjonalnie na pokrycie kwoty zaległych składek oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości z tytułu składek do kwoty odsetek za zwłokę.
Organ przywołując treść art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazał, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić stanu całkowitej nieściągalności, gdyż w sprawie planowane są czynności egzekucyjne. Nadto wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, właściwy w sprawie naczelnik urzędu skarbowego, może wdrażać wskazane w przywołanej ustawie środki egzekucyjne, łącznie z możliwością licytacyjnego zbycia ruchomości i nieruchomości osoby zobowiązanej. Skoro, w sprawie wskazano majątek nieruchomy (mieszkanie o powierzchni 40,30 m2), to w przypadku utrzymywania się zadłużenia z tytułu składek (należności główne wraz z należnościami ubocznymi), obowiązkiem Zakładu będzie zabezpieczenie roszczeń z tytuł składek przez złożenie do właściwego miejscowo sądu wniosku o wpis hipoteki przymusowej obciążającej rzeczoną nieruchomość.
Organ oceniając zasadność wniosku o umorzenie należności z tytułu składek przywołał treść § 3 ust. 1 pkt 1 - 3, wydanego na podstawie art. 3 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, dalej jako "Rozporządzenie").
Następnie organ przeanalizował dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej i podał, że z informacjami udzielonych przez zobowiązanego (oświadczenie z dnia 6 października 2014 r.) wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, stałe wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, energia, gaz, itp.) wynoszą 590,- zł, natomiast alimenty wynoszą 500,- zł. Jako majątek nieruchomy wnioskodawca wskazał mieszkanie o powierzchni 40,30 m2 położone w G. Jako składniki mienia ruchomego wskazał: komputer o wartości 2.500 zł, laptop o wartości 1.500,- zł, drukarkę o wartości 400 zł, aparat fotograficzny o wartości 5.000,- zł.
W punkcie prognozy wyjścia z kryzysu finansowego wnioskodawca wskazał, że szuka pracy i obecnie (6 października 2014 r.) oczekuje odpowiedzi na złożoną ofertę. Nadto poinformował, że złożył oferty do przedsiębiorstw i instytucji. W rubryce proponowany sposób uregulowania należności, wnosi o udzielenie stosowanej pomocy, ponieważ obecnie nie ma możliwości uregulowania kwoty zobowiązania. Zobowiązany poinformował, że nie posiada oszczędności oraz że korzysta z pomocy rodziny. W rubryce sytuacja zdrowotna, wnioskodawca nie podał informacji o stanie zdrowia. Natomiast w punkcie dodatkowe informacje mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie wniosku, opisał okoliczności, które miały wpływ na działalność firmy, tj. brak możliwości korzystania z opisanego urządzenia.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek, Zakład wyjaśnił, że okoliczność o tym, że zobowiązany sam zajmował się sprawami księgowymi i popełnił błędy w zakresie opłacania składek, nie stanowią przesłanek umorzeniowych określonych w art. 28 ust. 1 - 3 oraz ust. 3 a i 3 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1442, dalej jako "u.s.u.s.").
Organ wskazał, że wierzyciel wziął pod uwagę przekazane informacje o obowiązkach alimentacyjnych i aktualnych problemach finansowych, opisanych szczegółowo we wniosku z dnia 11 września 2014 r. i we wniosku z dnia 9 grudnia 2014 r. Nadto, zapoznano się z załączoną do sprawy dokumentacją, w tym z decyzjami o uznaniu wnioskodawcy za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z wezwaniem do zapłaty z 14 sierpnia 2014 r. z "A", z zawiadomieniem od Komornika Sądowego z dnia 20 listopada 2014 r. o wszczęciu egzekucji z tytułu roszczeń alimentacyjnych, z decyzją z dnia [...] r. wydaną przez Prezydenta Miasta o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup żywności/zasiłek celowy/ w kwocie 200 zł od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r., z decyzją z dnia [...] r. wydaną przez Prezydenta Miasta przyznającą dodatek mieszkaniowy - miesięcznie w okresie od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r. oraz z decyzją z dnia [...] r. wydaną przez Prezydenta Miasta przyznającą zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup odzieży od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w kwocie 150,- zł.
ZUS, biorąc pod uwagę wiek zobowiązanego (ur. 1963), który pozwala na długoletnią aktywność zawodową oraz informację o aktywnym poszukiwaniu przez niego zatrudnienia, uznał, że w rozpatrywanej sprawie istnieje szansa spłaty przedmiotowych należności z tytułu składek, nawet w perspektywie czasu, tym bardziej, że planowana egzekucja administracyjna zawiesiłaby bieg terminu przedawnienia przedmiotowych roszczeń składkowych, a ponadto przedmiotowe zaległości dotyczą lat 2012 - 2013. Organ zauważył, że w aktach sprawy nie stwierdzono dokumentacji potwierdzającej stałe miesięczne opłaty (czynsz, energia, gaz, itp.), które zgodnie ze złożonym oświadczeniem wynoszą 590 zł.
Nadto ZUS, wskazał, że ewentualne obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową z tytułu istniejącego zadłużenia, zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 5 u.s.u.s. nie ulegają przedawnieniu.
W ocenie organu, zobowiązany nie udowodnił okoliczności wynikających z § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 Rozporządzenia, przede wszystkim nie udowodnił, że jego sytuacja materialnobytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę zaległych należności. Wnioskodawca nie udowodnił, że ze względu na sytuację rodzinną lub majątkową nie jest w stanie spłacić zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek bez narażania siebie bądź swojej rodziny na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z akt sprawy wynika bowiem, że jest on osobą aktywnie poszukującą pracy, co daje szansę jej podjęcia i spłatę przedmiotowego zadłużenia z tytułu składek w perspektywie czasu.
ZUS zauważył, że wnioskodawca nie wskazał na poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (§ 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie nie wskazano również na stanu przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności.
Przesłanki umorzenia w myśl § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, muszą być spełnione kumulatywnie, to znaczy, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności. Jak wskazano już powyżej, zagadnienia związane ze stanem zdrowia nie zostały we wnioskach podniesione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, D.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
Skarżący wskazał, że ze względu na jego stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić zaległych należności, bowiem pociągnęłoby to za sobą zbyt poważne skutki dla niego jego syna (zwiększenie zadłużenia alimentacyjnego), w szczególności opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Skarżący wyjaśnił, że jego sytuacja zmusiła go do sprzedaży wskazanych w oświadczeniu przedmiotów, tj.: komputera i aparatu fotograficznego. Ze sprzedaży tych przedmiotów uregulował część zadłużenia, a resztę przeznaczył na swoje utrzymanie. Nadto wskazał, że w dalszym ciągu posiada zadłużenie w czynszu, alimentach, u znajomych i dalszej rodziny na sumaryczną kwotę około 30.000,- zł. Dodał, że skończył 51 lat i w dalszym ciągu nie może znaleźć pracy oraz że jego jedyny dochód stanowi kwota otrzymywana z pomocy społecznej, jednak nie wystarcza ona na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Skarżący wyjaśnił, że drukarkę i laptop musi zachować, ponieważ są to narzędzia niezbędne do poszukiwania pracy.
Strona podniosła, że uzasadnienie odmowy umorzenia należności jest bardzo krótkie i ogólnikowe. Stwierdzenie przez ZUS, że tylko taka "sytuacja materialno-bytowa całkowicie i trwale uniemożliwia spłatę należności" jest warunkiem uzyskania umorzenia składek, oraz, że skarżący będzie mógł dokonać spłaty zadłużenia z tytułu składek w perspektywie czasu jest nadinterpretacja przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.
Skarżący wskazał, że ZUS nie poinformował go w 2012 r. o tym, że opłaca zaniżone składki, oraz o sposobie, w jaki regulował niepełne składki miesięczne.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga D.B. jako niezasadna podlega oddaleniu.
Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 u.s.u.s. Powyższy przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W niniejszej sprawie nie występuje całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, o której stanowi art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a która wiąże się generalnie z brakiem majątku i jakichkolwiek dochodów.
Skoro stwierdzone na koncie skarżącego zaległości - nie były jeszcze dochodzone przez organy egzekucyjne, nie można było stwierdzić ich całkowitej nieściągalności. Zatem, istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie są postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca stworzył organom możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
- 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
- 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
- 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Brzmienie wskazanych przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet zaistnienie przewidzianych w cytowanych przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi i daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia należności. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który może, ale nie musi umorzyć należności.
Należy wskazać, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją, a sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi, lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.
Sąd oceniając legalność skarżonego aktu, bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz stan prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanego aktu, a w takim przypadku kontrola sądowoadministracyjna ogranicza się i sprowadza jednocześnie do badania, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 900/09).
W szczególności sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu, a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.).
Zauważyć należy, że przeprowadzone przez organ postępowanie odpowiada tym wymogom. W oparciu o przedstawione przez skarżącego dokumenty organ ustalił sytuację majątkową, rodzinną jak i zdrowotną, a wyciągnięte na ich podstawie wnioski należycie uzasadnił.
W rozpoznawanej sprawie Zakład, na podstawie przedłożonych do sprawy dokumentów oraz poczynionych ustaleń, poddał ocenie wszystkie okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego, i dokonał ich merytorycznej oceny. Organ zważył, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, dodatkowo zobowiązany jest do płacenia alimentów w kwocie 500,- zł, których nie opłaca. Ponadto nie uzyskuje przychodów z tytułu działalności gospodarczej. Nadto kwota średniomiesięcznych wydatków za media wynosi 590,- zł. Organ wskazał, że skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 40,30 m2 położone w G. oraz komputer o wartości 2.500 zł, laptop o wartości 1.500,- zł, drukarkę o wartości 400 zł, aparat fotograficzny o wartości 5.000,- zł.
W ocenie sądu wyciągnięte przez organ wnioski, iż sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa by przyznać wnioskowaną ulgę nie noszą cech dowolności, by móc postawić organowi zarzut przekroczenia granic swobodnego uznania.
Skarżący musi mieć świadomość tego, że w podobnej sytuacji znajduje się wiele osób. Przyznanie wszystkim z nich wnioskowanej pomocy spowodowałoby, że instytucja ta nie miałaby charakteru wyjątkowego lecz powszechny, co z przyczyn oczywistych jest niedopuszczalne.
W orzecznictwie podkreśla się, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2 a ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. II GSK 99/10).
Zauważyć należy, że przeprowadzona przez organ analiza sytuacji skarżącego odnosi się również do jego bezrobocia, z decyzji tej wynika, że skarżący jest osobą w wieku pozwalającym na podjęcie pracy zarobkowej, natomiast w oświadczeniu nie wskazano by sytuacja zdrowotna uniemożliwiała mu podjęcie pracy zarobkowej. Sąd nie kwestionuje tego, że wiek skarżącego znaczenie ogranicza możliwość uzyskania dochodu, jednakże nie uzasadnia to również stwierdzenia, że w przyszłości nie będzie on mógł uzyskać dochodu, umożliwiającego spłatę zaległości.
Zatem, możliwość spłaty zaległości wobec ZUS organy argumentowały zarówno możliwością zmiany sytuacji skarżącego w wyniku chociażby podjęcia pracy, jak również możliwością zaspokojenia swoich należności z postępowaniu egzekucyjnym, chociażby z posiadanej przez skarżącego nieruchomości. Zatem w sytuacji, gdy na dzień wydania decyzji kwota należności wobec ZUS wynosiła 348,17 zł istnieje realne prawdopodobieństwo, uregulowania ww. należności. W tych warunkach przyznanie wnioskowanej ulgi byłoby przedwczesne.
W ocenie sądu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo dokonał oceny sytuacji skarżącego w świetle § 3 ust. 1 Rozporządzenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że przewidziane w tym przepisie umorzenie należności z tytułu składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu np. na znikome źródło dochodów, ciężki stan zdrowia czy inne względy społeczne, nie jest realnie możliwe wywiązanie się ze zobowiązania wobec Zakładu. Odstąpienie od obowiązku regulowania należności z tytułu składek jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że strona nie tylko obecnie, ale również w przyszłości, nie będzie miała możliwości spłaty zaległości.
Zdaniem sądu, organ uwzględnił wszelkie dowody zebrane w sprawie i wynikające z nich okoliczności. Wbrew jednak oczekiwaniom strony skarżącej wyciągnął z nich wnioski przemawiające za odmową umorzenia zaległych należności. Wnioski te zostały należycie uargumentowane i znajdują właściwe odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, a dokonana przez organ ocena mieści się w ramach uznania administracyjnego, które w sprawie nie nosiło cech oceny dowolnej (art. 80 k.p.a.). Zarówno wnioski te, jak i wyrażona ocena nie budzą też zastrzeżeń sądu z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego.
Kwestia ewentualnego braku winy za powstałe zaległości, na co powołuje się skarżący, nie stanowi pozytywnej, ustawowej przesłanki do przyznania wnioskowanej ulgi. Ponadto powoływanie się na okoliczność braku informacji o powstałych zaległościach, jako przesłance zwalniającej o odpowiedzialności jest wątpliwe, w sytuacji spoczywającego na skarżącym obowiązku opłacania tych należności.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że prawidłowo przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wykazało, że w stosunku do skarżącego nie zostały spełnione przesłanki skorzystania z ulgi, co tym bardziej czyni bezskutecznym zarzut przekroczenia granic swobodnego uznania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.