Uzasadnienie
E. S. – dalej jako "Skarżąca" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 lutego 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do października 2009 r. i za październik 2010 r.
W treści skargi Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając złożony wniosek Skarżąca wskazała, że na skutek działań urzędu skarbowego zmuszona została do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z jej nierentownością. Sama okoliczność kontroli doprowadziła bowiem do sytuacji, w której kontrahenci, którzy składali wyjaśnienia dotyczące Skarżącej zaprzestali nabywania u niej towaru. Aktualnie dochody Skarżącej są na tyle niskie, że postępowanie egzekucyjne może pozbawić ją podstawowego utrzymania i wyrządzić jej w ten sposób niepowetowaną szkodę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej w skrócie zwana "p.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/04, dostępne, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych, w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/04). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu.
Zdaniem Sądu Skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadniając swój wniosek, Skarżąca ograniczyła się niemal wyłącznie do wskazania zarzutu wadliwości zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia, że na skutek przeprowadzonej kontroli zmuszona była zlikwidować prowadzenie działalności gospodarczej, która stała się nierentowna, a prowadzone postępowanie egzekucyjne może pozbawić ją podstawowego źródła utrzymania i wyrządzić szkodę. Lakoniczne stwierdzenie strony w tym zakresie nie znajduje potwierdzania w aktach sprawy. Do wniosku nie załączono bowiem dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez nią skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na dalszą działalność gospodarczą Skarżącej.
Do oceny zasadności wniosku konieczne jest tymczasem dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. Nadmienić przy tym należy, że ocena sytuacji wnioskodawcy nie może odbywać się przy uwzględnieniu kondycji finansowej ogółu społeczeństwa lecz wymagane jest zbadanie sytuacji majątkowej konkretnego, zindywidualizowanego podmiotu składającego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała w żaden sposób swojej sytuacji materialnej pozwalającej na ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
Jakkolwiek Skarżąca w złożonym wniosku nie przedstawiła swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania, w związku z ubieganiem się przez Skarżącą o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek oraz przedłożone przez Skarżącą w toku tego postępowania materiały źródłowe obrazujące jej sytuację materialną. Z analizy tego oświadczenia oraz nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżąca dysponuje środkami pozwalającymi na regulowanie bieżących należności. Powyższe potwierdza również fakt, że Skarżąca w wyniku odmowy przyznania prawa pomocy, uiściła wpis sądowy od przedmiotowej skargi.
Zdaniem Sądu, niewykazanie przez Skarżącą swojej sytuacji majątkowej w sposób nie budzący wątpliwości, nie pozwala na dokonanie oceny, czy wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.
Ponadto podkreślić należy, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 września 2004 r. (FZ 358/04), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a.
Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna określająca zobowiązanie podatkowe, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd stanął na stanowisku, że fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889).
W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej wnioskiem.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.